Đức Giáo hoàng Francis bị mafia Italia dọa ám sát

Khi Giáo hoàng cản trở các bố già

Đức Giáo hoàng Francis nổi tiếng là người mang tư tưởng cải tổ và quyết liệt chống tham nhũng trong nội bộ Vatican. Theo Cảnh sát Italia, những nỗ lực cải cách toàn diện Tòa thánh và đặc biệt là Ngân hàng Vatican chắc chắn là nguyên nhân dẫn đến việc Cosa Nostra đe dọa “lấy mạng” của Đức Giáo hoàng Francis.

Trả lời phỏng vấn Báo Il Fatto ngày 13/11 vừa qua, thẩm phán Nicola Gratteri ở vùng Calabria thuộc miền Nam Italia khẳng định: "Giáo hoàng Francis gây cản trở cho các tổ chức mafia Italia. Nếu có thể, các bố già sẽ không bỏ lỡ cơ hội ngăn chặn ngài bằng một vụ ám sát. Đức Giáo hoàng sẽ gặp nguy hiểm".

Tại Italia và trên thế giới, thẩm phán Gratteri rất nổi tiếng về lập trường chống mafia nên từ năm 1989 phải sống trong sự bảo vệ 24/24 giờ của Cảnh sát đặc nhiệm Italia thành lập riêng cho ông. Vì nhiều nguyên nhân, ông luôn tỏ ra kín đáo. Do đó, việc đích thân Gratteri lên tiếng cảnh báo về âm mưu ám sát Giáo hoàng thật sự làm lực lượng an ninh của Vatican cực kỳ lo lắng, họ phải tăng cường mọi biện pháp bảo vệ ngài một cách có hiệu quả nhất. Trong khi đó bản thân Giáo hoàng Francis là người cởi mở, gần gũi, luôn mở rộng vòng tay đón tiếp giáo dân và không chịu dùng xe có kính chống đạn.

Sau buổi thánh lễ vào thứ Tư hằng tuần tại Quảng trường Thánh Peter, ngài thường trực tiếp bắt tay với hàng trăm giáo dân. Một hình ảnh chứng tỏ lòng nhân ái của ngài là sau khi dứt Thánh lễ hôm 5/11 vừa qua, ngài đã đến thăm hỏi, vuốt ve vào vết thương trên cổ của người bị bệnh lạ với những khối u lớn nhỏ nổi khắp thân thể, bất chấp khuyến cáo của các sĩ quan an ninh Vatican về việc ngài có thể sẽ bị mafia trà trộn trong đám đông dùng súng ám sát.

Trong khi đó, hơn một chục vệ binh Thụy Sĩ đã nhanh chóng dàn một hàng rào xung quanh kín mít để che chắn cho ngài. Chính vì vậy, Giáo hoàng Francis dễ tiếp cận hơn so với những người tiền nhiệm, kể cả Giáo hoàng John Paul II, vốn từng bị kẻ quá khích người Thổ Nhĩ Kỳ tên Mehmet Ali Agca bắn bị thương vào ngày 13/5/1981.

Đức Giáo hoàng Francis thăm hỏi một bệnh nhân bị nổi bướu khắp thân thể tại quảng trường Thánh Peter ngày 5/11/2013.

Theo thẩm phán Gratteri, quyết tâm cải tổ Viện Giáo vụ (IOR, thường được gọi là Ngân hàng Vatican) là nguyên nhân chính khiến Giáo hoàng Francis trở thành mục tiêu chính của mafia Italia. Được biết, hồi tháng 6/2013, ngài đã thông báo thành lập một ủy ban chuyên trách thẩm tra lại hoạt động của IOR. Đến đầu tháng 10/2013, lần đầu tiên sau hơn 125 năm thành lập, IOR đăng tải công khai báo cáo hoạt động.

Theo Đài Radio Vaticana, bản báo cáo dài hơn 100 trang nêu chi tiết hoạt động của năm 2012 và 8 tháng đầu năm 2013, bao gồm đánh giá của Ban Quản trị và Ủy ban Hồng y cùng nhiều thông tin về tình hình tài chính.

Thành lập vào năm 1887, IOR được Giáo hoàng Pius XII cải tổ toàn diện vào năm 1942 với nhiệm vụ chính là quản lý tài sản và hoạt động tài chính của tòa thánh. Theo báo chí, với nguyên tắc hoạt động bị chỉ trích là quá "kín kẽ" và thiếu minh bạch, cơ quan này từng chịu nhiều tai tiếng và thật sự là một tổ chức bị nghi vấn làm ăn mờ ám từ nhiều năm qua. Cách đây hơn 30 năm, vụ bê bối liên quan đến Ngân hàng Banco Ambrosiano ở Milan, vốn có cổ đông chính là IOR, đã cho thấy mối quan hệ giữa ngân hàng của Vatican với mafia.

Ngày 18/6/1982, Chủ tịch Banco Ambrosiano Roberto Calvi được phát hiện treo cổ tự tử dưới một cây cầu ở London. Ông Calvi , biệt danh Chủ ngân hàng của Thượng đế (God's banker) bị nghi ngờ rửa tiền cho tổ chức Cosa Nostra và dính líu đến hoạt động của Chi hội Tam điểm Propaganda Due (còn gọi là P2) - một lực lượng cực hữu của Italia. Nhiều năm sau cái chết đầy nghi vấn của Calvi, một số thành viên mafia hoàn lương đã khai thật sự có việc các bố già tổ chức rửa tiền thông qua IOR.

Những vệ binh Thụy Sĩ tăng cường bảo vệ Giáo hoàng Francis sau khi có tin mafia đe dọa ám sát ngài.

“Ngân hàng Vatican không thuộc về giá trị tinh thần của tòa thánh”

Từ năm 2009, Tòa án Italia đã mở nhiều cuộc điều tra về IOR. Trong đó, đáng chú ý nhất là việc nhiều lãnh đạo ngân hàng này bị cáo buộc bí mật chuyển giao 23 triệu euro từ một tài khoản của IOR qua hai ngân hàng của Italia. Các thẩm phán và giới chức của Ngân hàng Trung ương Italia nghi ngờ từng có nhiều đợt rửa tiền tại đây.

Tháng 5/2012, Giám đốc IOR Ettore Gotti Tedeschi chính thức bị Vatican sa thải vì không hoàn thành nhiệm vụ - cách nói để giảm đi tính nghiêm trọng của việc loại một nhân vật quan trọng thuộc Vatican. Trong các cuộc họp trước khi diễn ra mật nghị bầu chọn giáo hoàng hồi tháng 3/2013, nhiều hồng y yêu cầu Vatican giải thích rõ hơn về quyết định sa thải nói trên.

Hồng y người Nigeria John Onaiyekan phát biểu trên kênh truyền hình La7: "Tôi không biết trước đây Thánh Peter có ngân hàng hay không, nhưng rõ ràng IOR không thuộc về những giá trị nền tảng, tinh thần hay giáo lý của Công giáo".

Chính vì vậy, trước khi thẩm phán Gratteri lên tiếng báo động, nhiều chuyên gia đã cho rằng Giáo hoàng Francis có thể gặp nguy hiểm nếu muốn giải quyết triệt để vấn đề nhạy cảm trên.

Trả lời Báo Le Journal du Dimanche hồi tháng 7/2013, chuyên gia lịch sử tôn giáo Frédéric Lenoir nhận định: "Tính mạng của giáo hoàng có thể bị đe dọa. Thế lực ngầm không từ bất kỳ thủ đoạn gì để ngăn cản kế hoạch cải cách có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của họ. Đến nay, việc Giáo hoàng John-Paul I đột tử ngày 28/9/1978, chỉ 33 ngày sau khi được bầu chọn vẫn còn để lại rất nhiều nghi vấn. Chỉ vài ngày trước khi qua đời, Giáo hoàng John-Paul I cũng khẳng định sẽ cải tổ IOR".

Theo giới chức an ninh Italia, Cosa Nostra không bao giờ đe dọa suông. Trước đây, hai thẩm phán chuyên xử tội nặng bọn mafia Italia Giovanni Falcone và Paolo Borsellino đã từng bị chúng đánh bom chết trên đường lái xe hơi trở về nhà. Trước lời đe dọa của mafia, vấn đề an ninh cho Giáo hoàng Francis là cực kỳ quan trọng được lãnh đạo Vatican đặt ra.

Được biết, Đội Vệ binh Thụy Sĩ của giáo hoàng được thành lập vào giữa những năm 1400 tại các ngôi làng nằm ở vùng trung tâm của dãy núi Alps, lúc đó đang bị nạn nghèo đói hoành hành và người dân nơi đây đang rất cần việc làm. Các ngôi làng này tập hợp được khoảng 15.000 thanh niên trai tráng, huấn luyện họ thành các chiến binh, rồi đem cho thuê đội quân này. Nhiều người chấp nhận đi đánh thuê vào mùa đông, còn mùa hè thì làm công việc đồng áng. Vatican thường xuyên thuê đội quân đánh thuê Thụy Sĩ này cho nhiều vụ đụng độ khác nhau từ cuối những năm 1400.

Từ thế kỷ XIV đến thế kỷ XIX, Vệ binh Thụy Sĩ được nhìn thấy tại các phiên tòa và lâu đài trên khắp châu Âu. Vào năm 1503, giáo hoàng đã chính thức yêu cầu thuê 200 vệ binh Thụy Sĩ. Trận đánh lớn đầu tiên của họ dưới danh nghĩa là cận vệ của giáo hoàng diễn ra vào năm 1527. Khi đó, 138 vệ binh Thụy Sĩ chiến đấu cho đến người cuối cùng để bảo vệ Giáo hoàng Clement VII khi Tòa thánh tại Rome lúc bấy giờ bị đánh phá.

Một âm mưu ám sát giáo hoàng bất thành xảy ra vào năm 1980 khiến Vatican quyết định tăng cường luyện binh cho Đội Vệ binh Thụy Sĩ. Trước khi gia nhập Đội Vệ binh Thụy Sĩ, các chiến binh đều đã vượt qua một đợt huấn luyện quân sự theo tiêu chuẩn Thụy Sĩ, tân binh sẽ phải học cách hành quân kiểu Italia cũng như các kỹ năng chống bạo động.

Thành viên Đội Vệ binh Thụy Sĩ bắt buộc phải là công dân Thụy Sĩ, không có tiền án tiền sự, độc thân và có chiều cao ít nhất là 1,8 mét. Giáp trụ của Vệ binh Thụy Sĩ được rèn theo kiểu của thế kỷ XV. Trang phục và áo giáp của Vệ binh Thụy Sĩ được làm vào những năm đầu thế kỷ XX, lấy cảm hứng từ các bức tranh của hai thiên tài hội họa Italia là Michelangelo và Rafaello.

Vệ binh Thụy Sĩ tại Vatican hoạt động như một lực lượng đặc nhiệm thầm lặng, họ được huấn luyện sao cho phù hợp với phong cách cung đình tại Vatican. Từ đầu tháng 11/2013, Vatican tuyển thêm 35 lính mới cho Đội Vệ binh Thụy Sĩ. Hiện Tòa thánh Vatican được bảo vệ bởi khoảng từ 150 đến 200 vệ binh Thụy Sĩ, chuyên lo giữ an ninh vòng trong của ngài.

Lực lượng an ninh truyền thống của Vatican tinh thông tất cả các loại vũ khí, từ thô sơ tới phức tạp, và nắm rõ các kỹ năng chống khủng bố. Ngoài ra, còn có khoảng 100 cảnh sát Vatican cùng 140 cảnh sát Italia bảo vệ an ninh vòng ngoài cho người lãnh đạo Giáo hội Công giáo