Cựu Tổng thống Hàn Quốc Chun Doo-hwan đang bị điều tra vì tham nhũng: Con nợ... quốc gia

Chun Doo-hwan là một nhân tài với tư chất lãnh đạo thiên bẩm. Thời kỳ những năm 80 khi ông còn đương chức, Chun đã đưa Hàn Quốc trở thành một quốc gia vô cùng thịnh vượng, theo hướng dân chủ mà chính ông cho rằng "là yếu tố để Hàn Quốc sánh ngang với các cường quốc". Thế nhưng, con người này nhanh chóng thay đổi trên đỉnh cao quyền lực và danh vọng khi liên tiếp sa lầy trong tham nhũng.

Chun Doo-hwan đi vào lịch sử Hàn Quốc như một vị lãnh đạo bị chỉ trích nhiều nhất vì sự thiếu minh bạch và phá vỡ luật pháp do chính ông đưa ra. Tờ Korea Times mới đây bình luận rằng, ông Chun Doo-hwan hành xử như một kẻ lừa đảo khi có ý đồ xù nợ số tiền phạt khổng lồ vì tội tham nhũng suốt nhiều năm qua bằng cách biện minh về gia cảnh nghèo khó.

Kẻ nổi loạn trên chính trường

Chun Doo-hwan xuất thân trong một gia đình rất nghèo, có tới 10 người con. Vì thế có lẽ ông khát khao giàu có và quyền lực hơn bất cứ chính khách nào. Và Chun càng tin rằng số phận đã được định đoạt trước cho ông, rằng ông sẽ tỏa sáng và rất nổi tiếng sau này.

Cho tới bây giờ, Chun vẫn kể lại giấc mơ kỳ lạ của người mẹ ba năm trước khi ông chào đời. Trong giấc mơ, người mẹ nằm mộng thấy ba người đàn ông và một người phụ nữ tỏa ánh hào quang, bước xuống từ cầu vồng, lần lượt tiến vào căn nhà. Người đàn ông thứ hai tiến tới gần người mẹ, đội một chiếc vương miện nạm kim cương, và nở một nụ cười trìu mến. Sau này, gia đình Chun chứng kiến một sự kỳ lạ: ba người con trai và một người con gái chào đời, và Chun Doo-hwan là người con thứ hai.

Một số người cho rằng Chun Doo-hwan mang bản chất độc tài, cực kỳ độc đoán bằng những quy tắc, thiết chế cai trị hà khắc hơn rất nhiều so với các vị vua thời kỳ phong kiến. Con người này không nhận được sự ủng hộ tuyệt đối của người dân, trong khi luôn giữ quan điểm khá kỳ quái rằng ông là đại diện của Thượng đế, được ngài ủy thác cho công việc điều hành một quốc gia.

Sự thực mà nói, chính thời kỳ Tổng thống Chun đương nhiệm, xã hội phải chứng kiến cảnh nhà lãnh đạo có "bàn tay thép" lên mặt với người dân, và tự do thực hiện các cuộc bầu cử ép buộc, thiếu minh bạch để tạo dựng một bộ máy lãnh đạo "toàn người quen". Hệ quả tất yếu là những cuộc biểu tình của học sinh, sinh viên và các cuộc bãi công kéo dài, lên án lối hành xử bất hợp pháp của Tổng thống Chun Doo-hwan.

Cựu Tổng thống Chun Doo-hwan (trái) và con trai cả Chun Jae-kook đang bị điều tra vì tham nhũng.

Chun Doo-hwan tiến hành một số dự án xây dựng cao cấp nhằm ghi dấu trong thời kỳ cầm quyền. Đó là việc ông cho tiến hành khởi công Dinh Độc Lập, mà thực chất là một bảo tàng trưng bày các hiện vật chiến tranh của Hàn Quốc. Tuy nhiên, có vẻ như Thượng đế không thích cách làm việc của Chun, thế nên "công trình thập kỷ" này đã bị lửa thiêu rụi ngay khi khánh thành vào tháng 8/1986. Chun Doo-hwan tức giận, không cần điều tra, yêu cầu bắt giam ngay lập tức 6 thợ điện và bỏ tù chung thân 2 người, tạo nên sự tranh cãi lớn về quy trình hành pháp thời bấy giờ.

Tháng 4/1980, khi đang là Tổng chỉ huy Bộ Tư lệnh quốc phòng, Chun tự bổ nhiệm mình vào vị trí Giám đốc Cục Tình báo Hàn Quốc. Tròn một tháng sau, ông tuyên bố với nội các chính phủ về việc tự ý sửa đổi và ban hành luật quân sự của riêng ông. Trên thực tế, Chun Doo-hwan đã ngăn cấm các hoạt động chính trị hợp pháp, bắt giữ các chính khách không hợp “khẩu vị”, đóng cửa nhiều trường đại học và thủ tiêu giới truyền thông nhằm ngăn chặn sự truyền bá các thông tin bất lợi đối với ông. Làn sóng phản đối dâng cao, hàng nghìn người tham gia biểu tình trước các hành động của ông, buộc ông phải huy động cảnh sát trấn áp suốt gần một tuần lễ.

Được đà thắng lợi, Chun cũng quyết thanh lọc bộ máy nhà nước "trên diện rộng" bằng luật của riêng ông. Trên 8.000 quan chức bị khai trừ vì tham nhũng, hoặc bởi họ thuộc diện "sa thải vô lý do" mà Chun đã lập ra cả một danh sách dài. Ít nhất 60.000 quan chức khác bị thuyên chuyển công tác, hoặc giáng chức nhằm phục vụ mục tiêu xóa bỏ tệ nạn xã hội trong giới cầm quyền. Chun Doo-hwan mạnh tay thành lập các trại giáo dưỡng, đưa các "kẻ thù chính trị" của ông vào cải tạo và giam cầm họ cho tới chết.

Chun Doo-hwan trở thành tội đồ cũng vì đã tiến hành cuộc đảo chính quân sự năm 1979, lật đổ Tổng thống Park Chung-hee, cha của nữ đương kim Tổng thống Park Geun-hee, người quyết tâm đòi bằng được quỹ đen của ông những năm làm trợ lý cho ông Park. Trong 8 năm tại nhiệm (1980-1988), Tổng thống Chun Doo-hwan liên tục đàn áp các phong trào đòi dân chủ khiến hàng trăm người dân bị quân đội giết.

Chun cũng phản đối những thay đổi trong hệ thống bầu cử tổng thống theo hướng minh bạch hóa và tập trung lấy phiếu của người dân. Yếu tố này khiến những chính khách "ngang ngược" trên chính trường Hàn Quốc bấy giờ mất điểm hoàn toàn. Sự chiếm đoạt quyền lực của Chun tạo nên một bộ mặt quỷ dữ trước người dân, và dần đưa ông tới thất bại khi những biến cố và bê bối tài chính trong gia đình bắt đầu được hé lộ.

Cha con tham nhũng

Các cuộc điều tra sau khi Chun Doo-hwan từ chức cho thấy cựu Tổng thống đã mắc rất nhiều sai phạm. Trước tiên, vì cuộc đảo chính, ông bị buộc tội phản quốc, giết người và nhận hối lộ, phải lĩnh án tử hình nhưng được ân xá. Bộ Cựu chiến binh Hàn Quốc sau này tuyên bố cựu Tổng thống Chun khi nào qua đời sẽ không được chôn cất tại nghĩa trang quốc gia, do có quy định mới từ tháng 7/2012: cấm chôn bất kỳ người nào mang tội phản quốc ở nghĩa trang này.

Theo tố cáo mới nhất của đảng Dân chủ đối lập (DP), tổng quỹ đen của Chun thực tế lên tới 930 tỉ won. Trong đó, cựu Tổng thống đã chiếm đoạt 100 tỉ won của Nhà Xanh, bị nghi nhận thêm 500 tỉ won tiền hối lộ của 30 lãnh đạo các tập đoàn. 330 tỉ won còn lại được giấu bằng nhà cửa và chia cho người trong nhà. Các công tố viên cho biết quỹ đen do hàng chục doanh nhân "đóng góp" để đổi lấy các hợp đồng của chính phủ và nhiều ưu đãi khi ông Chun đương nhiệm giai đoạn 1980-1988.

Theo luật, Chun bị buộc nộp phạt 220,5 tỉ won vì làm giàu bằng nhiều trò trái phép, trong đó có nhận hối lộ. Nhưng ông mới nộp chưa tới 25% số tiền phạt, còn thiếu nợ phạt 167,2 tỉ won. Thời hạn chót để Chun nộp hết tiền phạt lẽ ra là ngày 16/4/2000 nhưng cuối cùng được gia hạn đến hết ngày 10/10/2013. Năm 2010, Chun mới chịu chi ra 3 triệu won là thù lao từ một cuộc diễn thuyết, nhưng số tiền ít ỏi này bị cho là để ngăn chặn chính quyền tịch thu tài sản của ông.

Khoản nộp này còn có thể do ngành công tố ép Chun, do họ bị người dân chỉ trích không tích cực thu hồi tiền hối lộ, tạo điều kiện cho Chun "câu giờ" để không bị kê biên nhà cửa. Luật Hàn Quốc quy định nếu người bị buộc nộp phạt chỉ nộp một phần nhỏ trước hạn chót, thì hạn chót sẽ được gia hạn lên vài năm.

Người dân biểu tình yêu cầu Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hyun trừng phạt cựu Tổng thống Chun Doo-hwan trước trụ sở đảng Saenuri ngày 24/6.

Chun từng bị người dân lên án vì từ chối nộp phạt với biện minh cả gia đình chỉ có 290.000 won trong tài khoản ngân hàng và "sống khỏe" là nhờ anh em chiến hữu giúp đỡ. Lý do này ngay lập tức bị lên án khi cơ quan điều tra phát hiện Chun Doo-hwan và gia đình sống xa hoa cả 4 người con có số vốn hơn 100 tỉ won.

Ông cũng xây nhiều nhà to ở phía nam Seoul, thường xuyên ra nước ngoài chơi golf, cháu gái mở tiệc cưới hạng sang tại một khách sạn 5 sao. Trong khi đó, cậu cả Chun Jae-kook có khoảng 30 tỉ won và nhà cửa, làm chủ một công ty in ấn ở Seoul, cậu em Chun Jae-yong thì có nhiều nhà và mở công ty kinh doanh nhà đất. Tất cả khối tài sản kếch sù được cho là do chính Chun "ủy thác" cho các con nắm giữ nhằm tránh bị tịch thu trong quá trình điều tra.

Dù Chun luôn khẳng định con trai không dính líu đến chuyện tham nhũng, thế nhưng kết quả điều tra nghi ngờ Chun Jae-kook rửa tiền và trốn thuế. Anh này thành lập một công ty ảo tại "thiên đường thuế" British Virgin Islands với số vốn hàng tỉ won, sau đó đăng ký làm giám đốc và cổ đông độc quyền từ ngày 13/8/2004.

Đó cũng là thời điểm ngành công tố điều tra vụ trốn thuế 7,3 tỉ won của Chun Jae-yong sau khi thừa hưởng một khoản tiền 16,7 tỉ won của cha và ông nội. Từ số tiền thừa hưởng ấy, sau này cảnh sát phát hiện 7,3 tỉ won là từ quỹ đen của Chun "cha". Và người ta nghi ngờ Chun Jae-kook hoàn toàn đang giúp cha "thanh lý tiền tham nhũng" như cậu em đã thực hiện.  

Tranh cãi còn tiếp diễn

Bê bối cá nhân khiến uy tín của cựu Tổng thống Chun Doo-hwan suy giảm nghiêm trọng. Năm 2010, ông cùng vợ Lee Soon-ja tham dự một cuộc duyệt binh ở một trường thiếu sinh quân. Họ giơ tay chào ông và ông cũng đứng nghiêm chào lại. Màn chào hỏi này khiến trang điện tử của trường thiếu sinh quân bị đánh sập, sau khi bị quá tải vì những chỉ trích cho rằng các thiếu sinh quân tôn vinh một "kẻ phản quốc".

Chưa hết, từ năm 2013, cảnh sát được yêu cầu chấm dứt nhiệm vụ canh gác nhà riêng của Chun Doo-hwan. Theo luật, lực lượng an ninh sẽ bảo vệ các cựu tổng thống trong 10 năm sau khi họ mãn nhiệm. Hết 10 năm, cảnh sát sẽ phụ trách bảo vệ và phải trả lương cho lính gác. Trong 5 năm qua, cảnh sát tốn 850 triệu won/năm để bảo vệ Chun Doo-hwan. Quyết định này của chính quyền Seoul được người dân hoan nghênh: "Không thể lãng phí hàng trăm triệu won từ tiền dân đóng thuế cho “kẻ phản quốc”.

Vụ án tham nhũng của cựu Tổng thống cũng làm dấy lên nhiều tranh cãi. Ông Chun Doo-hwan khăng khăng bác mọi cáo buộc liên quan, trong khi các công tố viên có chưa đến 4 tháng để chứng minh tội lỗi của cựu Tổng thống Hàn Quốc. Ngày 25/6, các nhà lập pháp đã tiến hành thảo luận về việc mở rộng quyền tìm kiếm và tạm giam người thân của gia đình cựu Tổng thống vì liên quan đến quỹ đen.

Các nghị sĩ đảng DP thì trình một dự luật mới lên Quốc hội để sửa đổi luật trị tội các lãnh đạo cấp cao. Nếu được thông qua, chính phủ sẽ có quyền kê biên tài sản của con cái và người thân của họ khi có chứng cứ cho biết rõ nguồn gốc phi pháp của số tài sản. Luật cũng muốn tăng thời gian kê biên tài sản từ 3 năm hiện nay lên 10 năm. Và nếu phạm nhân vẫn chưa nộp đủ số tiền phạt thì sẽ phải lao động cải tạo.

Một dự thảo luật khác nhằm truy tìm và thu hồi tài sản che giấu của Chun Doo-hwan cũng được hoan nghênh, thế nhưng đảng cầm quyền phủ quyết chuyện cải tạo lao động và xử lý người thân của ông ta. Đảng cầm quyền cho rằng phía DP đang vi phạm hiến pháp, rằng Hàn Quốc hiện tại chưa cho phép chuyện tịch thu tài sản của người thân.

Cuộc chiến giữa hai đảng bùng nổ khi DP bị "choáng", bình luận rằng phía cầm quyền đang phản ứng theo hướng bảo vệ ông Chun Doo-hwan. Trên thực tế, chuyện tịch thu tài sản của người thân tội phạm đã xuất hiện trong lịch sử, như tịch thu tài sản của "những kẻ cộng tác với quân phiệt Nhật" trong nhiều năm sau khi thời hạn cho phép việc kê biên này đã hết.

Rõ ràng, tài sản của cựu Tổng thống bị gán mác "ăn cướp", thế nên cần phải tích cực truy tố đến cùng vụ tham nhũng này. Và đương nhiên, đảng cầm quyền còn phải giải thích về lý do chậm thi hành án, hay nộp tiền phạt của ông Chun Doo-hwan, đồng thời chưa làm rõ về nguồn gốc số tiền Chun "con" sở hữu sau khi lập công ty ảo suốt nhiều năm qua…