Phụ huynh cần giao đúng loại phương tiện để học sinh an toàn khi lưu thông trên đường phố

Phòng CSGT, Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, trong những tháng đầu năm 2026, CSGT toàn thành phố đã phát hiện, xử lý  1.906 trường hợp học sinh vi phạm quy định về TTATGT. Một con số thương tâm liên quan đến số học sinh vi phạm này là có đến 30 vụ TNGT liên quan đến học sinh, sinh viên khiến 5 người tử vong, 17 người bị thương. Trong các vụ TNGT này, có rất nhiều học sinh chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện.

Trưa 22/3, P.T.T.H (SN 2010, ngụ phường Tân Sơn Nhì, điều khiển xe mô tô lưu thông trên đường An Phú Đông 25 (hướng từ đường Đỗ Mười về chùa Khánh An) do không làm chủ được tay lái nên tự ngã xuống đường. Cùng lúc này xe ô tô do anh N.Đ.C. (SN 1983, ngụ phường Thông Tây Hội) điều khiển đang lưu thông theo hướng ngược lại tông trúng. H. được đưa vào bệnh viện cấp cứu nhưng không qua khỏi.

Khuya 30/3, em N.T.C.L. (SN 2009, ngụ tại xã Đông Thạnh) điều khiển xe mô tô lưu thông trên đường Song Hành (hướng từ đường Đồng Tâm về đường Lê Thị Hà) do không làm chủ được tay lái ngã xuống đường. Cùng lúc này xe taxi anh H.A.T. (SN 1987, ngụ phường Bình Quới) lưu thông cùng chiều tông trúng. L. bị thương nặng được đưa vào bệnh viện cấp cứu nhưng không qua khỏi.

Tinh trạng học sinh vi phạm TTATGT khá phổ biến, trong đó đa phần học sinh điều khiển phương tiện chưa được phép điều khiển so với lứa tuổi của mình. Nói vậy để thấy, việc học sinh vi phạm giao thông có sự “góp tay” của phụ huynh khi nhận diện sai phương tiện để con em mình có thể sử dụng. 

Không ít phụ huynh và học sinh hiện nay vẫn chưa phân biệt rõ các loại phương tiện hai bánh chạy bằng động cơ điện, thường gọi chung là “xe đạp điện” hoặc “xe máy điện”. Việc nhận diện sai loại phương tiện có thể dẫn đến vi phạm pháp luật và tiềm ẩn nguy cơ TNGT, đặc biệt đối với lứa tuổi học sinh. Theo đó, xe đạp máy, gồm cả xe đạp điện, là xe đạp có trợ lực từ động cơ, nguồn động lực từ động cơ bị ngắt khi người lái xe dừng đạp hoặc khi xe đạt tới tốc độ 25 km/h.

Loại phương tiện này là có bàn đạp giống xe đạp thông thường, công suất động cơ nhỏ và chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ lực đạp của người điều khiển, giúp việc di chuyển trở nên nhẹ nhàng hơn. Đối với xe đạp máy, xe đạp điện, pháp luật không quy định độ tuổi tối thiểu phải từ đủ 16 tuổi mới được điều khiển. Tuy nhiên, khi tham gia giao thông, người điều khiển vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy tắc giao thông đường bộ, đồng thời đội mũ bảo hiểm theo quy định để bảo đảm an toàn.

Khác với xe đạp điện, xe gắn máy là phương tiện cơ giới, vì vậy chủ phương tiện bắt buộc phải thực hiện thủ tục đăng ký và gắn biển số theo quy định. Người điều khiển xe gắn máy phải từ đủ 16 tuổi trở lên mới được phép tham gia giao thông.

Trong thực tế, nhiều người vẫn thường gọi các loại xe gắn máy chạy bằng động cơ điện là “xe máy điện” hoặc nhầm lẫn với xe đạp điện do kiểu dáng bên ngoài khá tương đồng, nhất là các dòng xe gắn máy chạy bằng động cơ điện có thiết kế nhỏ gọn. Chính sự nhầm lẫn này đã khiến nhiều phụ huynh vô tình giao xe gắn máy cho con em mình khi các em chưa đủ tuổi điều khiển theo quy định của pháp luật.

Riêng với phương tiện là mô tô, thường có vận tốc thiết kế trên 50 km/h; dung tích xi lanh trên 50 cm³ hoặc công suất động cơ điện trên 4 kW, thì pháp luật quy định chủ xe phải đăng ký, gắn biển số và người điều khiển phải từ đủ 18 tuổi trở lên, có GPLX  phù hợp do cơ quan có thẩm quyền cấp.

Sự nhầm lẫn trong nhận diện phương tiện tưởng chừng đơn giản nhưng lại dẫn đến nhiều hệ lụy đáng lo ngại như: học sinh điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi theo quy định của pháp luật, điều khiển xe không có GPLX, phương tiện chưa được đăng ký và gắn biển số; hoặc phụ huynh giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển xe tham gia giao thông. Hệ quả của những hành vi này có thể dẫn đến những vụ TNGT thương tâm, để lại nỗi mất mát không gì bù đắp được.

Để đảm bảo an toàn cho học sinh, tránh những vụ TNGT thương tâm, Phòng CSGT khuyến cáo phụ huynh cần tìm hiểu kỹ các loại phương tiện để khi giao phương tiện cho con em mình tự đến trường an toàn hơn và không vi phạm luật.

Phụ huynh cần hiểu đúng quy định của pháp luật và nhận diện đúng loại phương tiện. Như vậy, không chỉ giúp học sinh tránh vi phạm, mà còn góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa TNGT, bảo vệ sự an toàn cho bản thân học sinh và những người xung quanh.