Dự án đường Vành đai 4 (Hà Nội): “Đếm ngược” thời gian về đích

Công trình trọng điểm quốc gia đường Vành đai 4 được kỳ vọng khi hoàn thành sẽ tạo trục phát triển chiến lược cho Hà Nội và vùng phụ cận.

Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô được Quốc hội thông qua và giao Hà Nội làm cơ quan chủ trì. Dự án chia thành nhiều cấu phần, trong đó công tác GPMB được tách riêng cho 3 địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên. Dự án được khởi công ngày 25/6/2023, có tổng mức đầu tư hơn 85.813 tỷ đồng. Tuyến đường dài khoảng 113km, đi qua 3 tỉnh, TP gồm Hà Nội (58,2km), Hưng Yên (19,31km) và Bắc Ninh (36,26km).

Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường kết nối liên vùng và giảm tải áp lực giao thông cho khu vực nội đô Hà Nội. “Ban đầu dự kiến đến hết năm 2026 mới hoàn thành công tác GPMB. Tuy nhiên, với sự vào cuộc rất tích cực của Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên, đến ngày 31/12/2025 vừa qua, cả ba địa phương đã hoàn thành toàn bộ công tác GPMB của dự án Vành đai 4”, Chủ tịch UBND TP Hà Nội thông tin tại Phiên họp thứ 24 Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành Giao thông vận tải vừa qua. 

Đối với phần thi công xây dựng, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, phần đường song hành trên địa bàn Hà Nội cơ bản đã hoàn thành. Với mặt bằng đã được bàn giao đầy đủ, TP dự kiến trong quý II/2026 sẽ hoàn thành toàn bộ tuyến đường song hành của Vành đai 4 trên địa phận Hà Nội và đưa vào vận hành. Riêng phần đường trên cao và hợp phần BOT có tính chất phức tạp hơn do có nhiều cầu lớn và hệ thống đường cao tốc trên cao.

Lãnh đạo TP Hà Nội cho biết, hiện nay các doanh nghiệp trúng thầu đã triển khai thi công rất quyết liệt. TP cũng đã tạm ứng phần ngân sách nhà nước mà TP đảm nhiệm, hơn 6.000 tỷ đồng cho các doanh nghiệp. Ba cầu lớn hiện đang được triển khai theo đúng tiến độ. Đáng chú ý, Hà Nội đã có tờ trình báo cáo Chính phủ để trình Quốc hội điều chỉnh một số nội dung của chủ trương đầu tư dự án này. Theo đó, riêng cấu phần GPMB của Hà Nội giảm khoảng 2.500 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương, trong khi phần của Bắc Ninh tăng khoảng 670 tỷ đồng. Tổng thể toàn dự án giảm hơn 1.000 tỷ đồng chi phí GPMB.

Trước đó, Ban Chỉ đạo dự án đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô yêu cầu Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh tập trung cao độ, đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu thông xe hệ thống đường song hành vào tháng 6/2026 và hoàn thành toàn tuyến trong năm 2027, tạo động lực phát triển liên vùng và giảm tải giao thông cho khu vực nội đô.

Theo Ban Chỉ đạo, đến nay công tác GPMB thuộc nhóm dự án thành phần 1 trên địa bàn Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh đã cơ bản hoàn tất. Đây là tiền đề quan trọng để các địa phương triển khai đồng bộ các dự án thành phần tiếp theo, bảo đảm tiến độ chung của toàn tuyến. Đối với dự án thành phần 2 – xây dựng đường song hành, tiến độ thi công đang được đẩy mạnh nhưng vẫn chậm so với kế hoạch ban đầu (dự kiến thông xe ngày 31/12/2025).

Cụ thể, Hà Nội đã hoàn thành khoảng 85% khối lượng công việc; Hưng Yên đạt khoảng 70%; Bắc Ninh đạt khoảng 50%. Trước thực tế này, Ban Chỉ đạo yêu cầu các địa phương tập trung chỉ đạo quyết liệt, phấn đấu thông xe toàn bộ hệ thống đường song hành trên địa bàn 3 tỉnh, TP chậm nhất vào tháng 6/2026. Ban Chỉ đạo cũng yêu cầu UBND TP Hà Nội và UBND các tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh xây dựng kế hoạch chi tiết cho từng dự án thành phần, triển khai cơ chế “đồng hồ đếm ngược” tiến độ, hướng tới mục tiêu thông xe toàn tuyến trước thời điểm khai mạc Hội nghị APEC.

Như vậy, dự án đường Vành đai 4 đã đến mốc “đếm ngược” thời gian về đích. Dự án này được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho Thủ đô và các địa phương lân cận. Theo KTS Phạm Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam, với dự án đường Vành đai 4, điều quan trọng không chỉ là hoàn thành một tuyến giao thông chiến lược, mà là cách quản lý, tổ chức không gian đô thị và gìn giữ văn hóa cộng đồng hai bên tuyến.

Đây là dự án phục vụ cho tầm nhìn quy hoạch 100 năm của Hà Nội. Nên vấn đề quản lý phát triển đô thị hai bên tuyến, kiểm soát kiến trúc, mật độ xây dựng, không gian công cộng, dịch vụ xã hội… Nếu không làm tốt, chúng ta có thể chứng kiến tình trạng phát triển tự phát, phá vỡ cấu trúc quy hoạch ban đầu.