Tai nạn "khó đỡ" và lời xin lỗi khó khăn
"Chúc quý vị ngày quốc tang vui vẻ" là câu nói có lẽ sẽ đi vào lịch sử truyền hình vì sự "dị biệt" của nó. MC trẻ của đài HTV, Lê Ngọc Minh, sẽ phải đối mặt với những định kiến và chỉ trích rất lớn, vì nghề MC đã buộc họ phải giỏi ngôn ngữ hơn những người khác nên gặp sự cố sẽ khó được cảm thông, nhất là sự cố đó lại nằm trong chương trình tường thuật trực tiếp. Những tai nạn như vậy sẽ không đơn giản là một bài học…
HTV ứng xử văn minh
Ngay sau khi câu chúc nói trên lên sóng, cư dân mạng đã tạo làn sóng chỉ trích MC trẻ tuổi trên bản tin an toàn giao thông. Lãnh đạo của đài HTV đã có một lời xin lỗi chính thức ngay sau đó, phát trên hệ thống của mình. Và đoạn clip ngay lập tức được quan tâm trên Youtube. Tuy nhiên, không ít người cho rằng, lời xin lỗi là không đủ trong trường hợp này, cần xử lý thích đáng những MC thiếu bản lĩnh và nhạy cảm nghề nghiệp như Lê Ngọc Minh.
Việc kỷ luật một MC có sai phạm trong công việc, thiết nghĩ, đó là chuyện nội bộ của bất cứ cơ quan nào. Lê Ngọc Minh không phải là một MC giải trí, nói một cách công bằng, anh chỉ là biên tập viên của một chuyên mục nhỏ trên sóng truyền hình, và anh đang làm những công việc thường ngày của mình. Và khi truyền hình buộc các biên tập của mình lên sóng mỗi ngày với gương mặt xinh tươi và nói những lời đẹp đẽ sáo rỗng, thì tất nhiên sẽ có lúc họ mặc định rằng, cứ chào tạm biệt là sẽ chúc vui vẻ. Và Lê Ngọc Minh trở thành nạn nhân trong một dịp mà lẽ ra anh chưa đủ sức xuất hiện…
Nhưng, HTV đã làm được một động thái hết sức tích cực của những người có lỗi, đó là xin lỗi. Thái độ xin lỗi thống thiết của lãnh đạo HTV cho thấy họ nhận sai, xin lỗi vì sự cố theo đúng tinh thần "con dại cái mang" và sẽ xử lý nội bộ sau.

Lê Ngọc Minh (giữa) và sự cố trên kênh HTV1.
Điều này tưởng dễ mà hóa khó. Bởi vì ở Việt Nam, văn hóa xin lỗi là thứ kém nhất trong giới truyền thông. Bày tỏ sự xin lỗi vì sự cố của mình, HTV đã "ghi điểm" trong khán giả, làm dịu đi phần nào làn sóng phẫn nộ trong công chúng. Có làm có sai, có sai thì sửa sai, đó là thái độ văn minh. Và hy vọng, sau sự xin lỗi này, những người làm truyền thông sẽ biết cách ứng xử văn minh hơn với công chúng của mình.
Lời xin lỗi thực sự khó nói?
Còn nhớ, trong lễ bế mạc Liên hoan phim quốc tế Hà Nội, một MC kỳ cựu đang làm lãnh đạo một kênh truyền hình quốc gia đã gặp một sự cố bị cho là ngớ ngẩn. Đó là anh không biết tiếng Anh nhưng lại thích dịch sai lời phát biểu của diễn viên Ngô Ngạn Tổ theo kiểu bưng bít, gây phản cảm trên sóng truyền hình trực tiếp. Nhưng sau đó, mặc dư luận chỉ trích, người đàn ông này tuần nào cũng réo vang trên truyền hình những chương trình của mình mà không một lời xin lỗi. Sau đó người ta thấy người này hay người khác có động thái biện hộ giùm. Và cứ như vậy, chờ dư luận lắng xuống, quên luôn. Vị MC này trước nay còn gặp rất nhiều lỗi "vô duyên" trong các chương trình trực tiếp, nói rất nhiều và càng nói càng lộ ra, hóa ra anh không hề biết gì về những điều mình nói.
Còn nhớ trong cuộc họp báo Vietnam's Got Talent mùa đầu tiên, anh đã nói rất nhiều, và ca ngợi Susan Boyle như là điểm sáng của phiên bản tìm kiếm tài năng này. Nhưng khi phóng viên hỏi, ngoài Susan Boyle, anh còn thấy trường hợp nào tương tự, để cho thấy mức độ thành công của một chương trình tìm kiếm tài năng? Vị MC này đóng vai trò một người lãnh đạo trong ngành truyền hình trả lời rằng, anh đã khóc khi nghe Susan Boyle hát. Và anh nói một hồi, cũng vẫn không nói thêm được bất cứ cái tên nào ngoài Susan Boyle. Một số nhà báo nói, việc anh đến tham dự cuộc họp báo là để ca ngợi Susan Boyle theo đúng kịch bản, chứ không phải để trả lời những câu hỏi hóc búa từ phóng viên!
Một MC khác, của VTV Phú Yên, tên Lê Thoại Kỳ. Chiều 30/4/2013, anh này đã bị công an huyện Tuy An, Phú Yên tạm giữ vì dám mặc đồ cảnh sát, giả danh công an chặn đường xe. Thoại Kỳ là MC bản tin an toàn giao thông và thường xuyên xuất hiện trên sóng truyền hình của đài này. Tuy nhiên, việc MC này bị bắt vì tội giả danh công an mới thực sự làm anh nổi tiếng. Sau sự cố đó, phía đơn vị này cũng không hề có bất cứ động thái nào xin lỗi công chúng. Việc kỷ luật Thoại Kỳ cũng được đưa ra rất muộn màng, và thuộc diện "giơ cao đánh khẽ". Với một thái độ xuê xoa trong nhận lỗi và thiếu văn minh khi sửa sai, sẽ rất khó để thúc đẩy một môi trường truyền thông tiến bộ.
Hãy làm những việc chúng ta thường dạy con mình
Trong những bài học đầu đời, chúng ta thường dạy những đứa trẻ con mình rằng, phải biết dạ thưa, cảm ơn, xin lỗi. Chúng ta luôn bắt con mình khoanh tay nhận lỗi trước những việc mà chúng ta cho rằng bé làm sai. Nhưng đến khi trưởng thành, chính chúng ta lại bỏ quên những bài học đó và làm người kém văn hóa...
Một người bình thường khi đi đường đụng chuyện, lời xin lỗi luôn cần được đưa ra đầu tiên. Nhưng người ta đánh nhau giữa đường chỉ vì không muốn mình phải là người nói ra câu đó. Một nghệ sỹ đụng chuyện, la lối um xùm trên báo, nhưng cũng không bao giờ biết nói lời xin lỗi những khán giả đã bỏ tiền mua vé hay đã âm thầm ủng hộ mình suốt bao nhiêu năm. Nghệ sỹ gây chuyện, phải xin lỗi người hâm mộ, vì đó là những người nuôi sống mình, nhưng mấy ai làm được. Ví dụ như sự cố ồn ào của Đàm Vĩnh Hưng trong đám tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp, chỉ cần lời xin lỗi là xong, bởi vì lễ tang người ta cần kiệm lời, đâu cần phải lên báo phân trần giải thích theo kiểu hơn thua, mà người nghe vẫn thấy chẳng thuận tai chút nào.
Những người làm báo, truyền hình xin lỗi khán giả vì mình đã nói sai, đó cũng là thái độ tích cực, để việc truyền thông trở nên chính xác và nghiêm túc hơn. Còn khi sai cứ công khai rồi mặc định thành đúng, thì đó là một thảm họa.
Hãy làm những việc mà chúng ta dạy con cái mình từ lúc mới lọt lòng. Và bài học đầu tiên chúng ta cần học lại, có lẽ là xin lỗi…
