Phim lậu tràn lan

14:26 13/10/2015
Việc xử lý các trang mạng bước đầu sẽ nhằm cảnh báo các đối tượng khác khi thực hiện hành vi kinh doanh phim không có bản quyền và thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp không phép trên mạng Internet. Những việc làm trái phép này đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến các doanh nghiệp điện ảnh trong và ngoài nước vì nó liên quan trực tiếp đến vấn đề bản quyền, lợi nhuận của các đơn vị sản xuất, kinh doanh phim…

Phải dừng hoạt động ngay vì cung cấp phim lậu

Mới đây, Đoàn thanh tra liên ngành bao gồm Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) phối hợp với Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (C50) - Bộ Công an đã tiến hành thanh tra đột xuất đối với hai công ty Bách Triệu Phát và Pine Multimedia Technologies (TP Hồ Chí Minh) vì liên quan đến các hành vi vi phạm về cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng tại địa chỉ hayhaytv.vn; hành vi cung cấp các phim không có bản quyền cho người sử dụng dịch vụ tại website trên.

Cùng ngày, cơ quan chức năng đã tiến hành làm việc với các nhà cung cấp máy chủ cho hayhaytv là các công ty FPT, VNPT-Net và yêu cầu phong tỏa, niêm phong hệ thống máy chủ liên quan đến hayhaytv để phục vụ công tác xử lý. Hiện tại người dùng đã không thể truy cập vào website này.

Theo Đoàn thanh tra, hayhaytv bắt đầu xuất hiện trên thị trường từ năm 2012, do Công ty Bách Triệu Phát (có trụ sở đăng ký ở đường Nguyễn Đình Chiểu, phường Đa Kao, quận 1) sở hữu và hoạt động theo hình thức mạng xã hội. Website này chuyên cung cấp các phim online, các chương trình gameshow truyền hình, cũng như các đoạn clip, đa số đều không bản quyền. Điều đáng nói, gần như ngay từ đầu bên cạnh việc thu lợi từ quảng cáo, hayhaytv còn tiến hành cả thu phí người xem.

Hayhaytv.vn vừa bị cơ quan chức năng yêu cầu dừng ngay hoạt động.

Đơn vị cung cấp phim, các chương trình gameshow, các clip chiếu cho người xem trên website được xác định là Công ty Bách Triệu Phát. Khi làm việc với thanh tra, ông Triệu Đức Linh, Giám đốc Công ty Bách Triệu Phát, cho biết phần nội dung này được tham khảo từ nhiều nguồn website, đa số đều không có bản quyền, chỉ một số ít có bản quyền. Đồng thời, những người tiến hành đưa nội dung cho website bên cạnh nhân viên và cộng tác viên của Công ty Bách Triệu Phát, còn có các thành viên của diễn đàn...

Để vận hành được website và đưa các nội dung trên lên hayhaytv, Công ty Bách Triệu Phát đã tiến hành ủy quyền cho Công ty Pine Multimedia Technologies (viết tắt Pine Tech - địa chỉ tại đường Phùng Khắc Khoan, phường Đa Kao, quận 1, TP Hồ Chí Minh) thực hiện việc quản lý hạ tầng kỹ thuật, chuẩn hóa dữ liệu các nội dung, xử lý các vấn đề về kỹ thuật để chất lượng nội dung trở nên tốt hơn, sau đó đưa lên trang. Vì thế, công ty Bách Triệu Phát không trực tiếp nắm số lượng thành viên tham gia, thành viên diễn đàn, cũng không trực tiếp quản lý thành viên và thông tin của thành viên trên hayhaytv.

Bà Hoàng Thảo Hương (đại diện truyền thông cho Công ty Pine Tech và Công ty Bách Triệu Phát) lại cho biết, Pine Tech chỉ là đơn vị chịu trách nhiệm bán quảng cáo trên website hayhaytv.vn. Còn nội dung trên website này hoàn toàn do Bách Triệu Phát cung cấp và quản lý. Công ty Bách Triệu Phát là chủ sở hữu tên miền, chịu trách nhiệm về nội dung (các tác phẩm điện ảnh trên hayhaytv). Về bản chất, hayhaytv là một mạng xã hội cho những người yêu thích phim ảnh, các nội dung phim ảnh trên hayhaytv phần lớn được cộng đồng người sử dụng tải lên nhằm chia sẻ với đông đảo cộng đồng.

Nhưng trước đó, việc Công ty Pine Tech quản lý kỹ thuật cho hayhaytv lại được ông Trần Việt Anh, Giám đốc điều hành của công ty này xác nhận. Theo ông Anh, công ty này tiến hành cung cấp hạ tầng kỹ thuật cho hayhaytv từ năm 2014; công ty đã ký hợp đồng thuê chỗ đặt máy chủ tại Công ty FPT, Công ty VNPT-Net và Công ty Sao Bắc Đẩu.

Như vậy, để hayhaytv hoạt động, là sự phối hợp giữa các công ty Bách Triệu Phát và Pine Multimedia Technologies và các công ty này đều góp phần trong việc cung cấp và truyền bá các bộ phim vi phạm bản quyền trên hayhaytv. Và bên cạnh website, các bộ phim "lậu" còn được cung cấp từ ứng dụng hayhaytv cũng do các công ty này phát hành trên các kho ứng dụng.

Thanh tra Bộ TT&TT cho rằng, việc đăng tải các bộ phim lên website khi chưa được sự đồng ý của tác giả, chủ sở hữu tác phẩm đã vi phạm các quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ. Kết thúc buổi thanh tra, Đoàn Thanh tra liên ngành đã yêu cầu hai công ty là Bách Triệu Phát và Pine Tech phải ngay lập tức ngừng các hành vi vi phạm. Trong đó, đặc biệt là những hành vi liên quan đến việc vi phạm bản quyền khi cung cấp các bộ phim lên hayhaytv.vn mà chưa được sự đồng ý của tác giả cũng như chủ sở hữu bản quyền các bộ phim này. Đồng thời yêu cầu cả hai công ty cung cấp các tài liệu liên quan đến việc hợp tác vận hành website hayhaytv.vn để tiếp tục quá trình thanh tra, làm rõ trách nhiệm của các bên. Ngoài ra, những nhà cung cấp máy chủ cho hai doanh nghiệp này là FPT và VNPT-Net cũng bị yêu cầu phong tỏa, niêm phong hệ thống máy chủ liên quan đến hayhaytv để phục vụ công tác xử lý.

Một vấn đề phát sinh ngay sau đó là sau khi website hayhaytv.vn bị ngưng hoạt động, hàng ngàn khách hàng lo lắng các tài khoản sẽ bị mất. Hiện người truy cập vào trang này sẽ thấy dòng chữ: "Hayhaytv đang bảo trì. Xin các bạn vui lòng trở lại sau. Xin lỗi vì sự bất tiện này!". Trước đó nhiều người đã nạp thẻ cào, đóng cước qua tin nhắn đến chủ sở hữu trang web để rồi không biết đòi tiền ở đâu khi trang web đột ngột "bảo trì" và dĩ nhiên trên trang web chẳng còn một thông tin nào để liên lạc. Về vấn đề này, bà Hoàng Thảo Hương cho biết sau khi có kết luận của Thanh tra Bộ TT&TT mới có câu trả lời về việc bồi thường thiệt hại. Tuy nhiên, có thể thấy để giải quyết rốt ráo quyền lợi của khách hàng là vấn đề không đơn giản, bởi website này vốn có lượng người truy cập khá đông đảo và các khách hàng lại sử dụng các hình thức nạp tiền khác nhau...

Việc xử lý các vi phạm bản quyền gặp nhiều khó khăn

Theo ông Ngô Huy Toàn, Trưởng phòng Thanh tra Báo chí xuất bản (Thanh tra Bộ TT&TT), quan điểm của Thanh tra Bộ TT&TT là kiên quyết xử lý những hành vi vi phạm về bản quyền. Trong thời gian gần đây, Thanh tra Bộ TT&TT đã xử lý đối với một số trường hợp vi phạm bản quyền phim trên mạng internet sau khi nhận được phản ánh của chủ sở hữu quyền tác giả. Trường hợp hayhaytv là website cụ thể nhiều trang trong nước bị Hiệp hội Điện ảnh Mỹ (MPA) có đơn khiếu nại gửi Bộ VH-TT&DL và cơ quan chức năng của Việt Nam do cung cấp các phim của hiệp hội này sở hữu bản quyền mà chưa xin phép. Từ cơ sở này, cơ quan chức năng đã vào cuộc điều tra và đưa ra hình thức xử lý về hành vi xâm phạm quyền tác giả với sản phẩm điện ảnh của MPA.

Hayhaytv.vn được quảng bá cả trên trang mạng facebook.

Tuy nhiên, hiện nay tình trạng vi phạm bản quyền phim và các chương trình truyền hình trên internet vẫn diễn ra trên diện rộng và đang có chiều hướng gia tăng. Theo một số liệu từ Cục Điện ảnh thì có tới hơn 400 website tiếng Việt đang công khai chiếu hàng chục ngàn bộ phim trên các trang mạng, đa số các bộ phim này đều chưa được mua bản quyền. 

Điều đáng nói là các website này vẫn kiếm được doanh thu khá lớn từ quảng cáo, từ tiền nạp vào tài khoản đăng ký xem phim của các thành viên - qua tin nhắn, thẻ cào điện thoại, thẻ game, nạp qua ngân hàng trong nước và quốc tế, thậm chí có trang web còn phát hành mã thẻ riêng để thu phí người xem… 

Với cách thức đăng ký khá dễ dàng như vậy, nhiều người cảm thấy quá tiện lợi khi xem phim. Tuy vậy, khi trang web bị cơ quan chức năng xử lý và buộc ngưng cung cấp dịch vụ thì lúc ấy khách hàng sẽ có nguy cơ mất tiền rất lớn.

Trước khi có quyết định xử phạt dành cho hayhaytv, đã có không ít các trang web tại Việt Nam rơi vào hoàn cảnh tương tự. Gần đây nhất, đầu năm 2015, sau quá trình điều tra, thu thập tài liệu, Cục A87 - Bộ Công an đã phát hiện Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Nasavina (Sundata) có địa chỉ trên giấy phép tại đường Lũy Bán Bích, phường Phú Thạnh, quận Tân Phú, TP Hồ Chí Minh đã thực hiện việc cung cấp dịch vụ máy chủ, lưu trữ dữ liệu và hosting cho các cá nhân quản trị các trang web cung cấp dịch vụ xem phim trực tuyến như phim3s.net, phim14.net và xemphimso.com (riêng trang phim3s.net được một công ty của Thái Lan mua lại của một cá nhân trong nước từ tháng 5/2014). Thành phần nội dung phim ảnh được đưa lên các trang này đều không có bản quyền, một số phim có nội dung nhạy cảm, không phù hợp với thuần phong mỹ tục tại Việt Nam.

Làm việc với đại diện các trang mạng này, tất cả thừa nhận đã thuê server tại Việt Nam, sau đó cung cấp phim ảnh từ nhiều nguồn và thu phí quảng cáo, thu tiền người xem (nạp tiền bằng một số hình thức khác nhau) trong thời gian dài. Theo Cục A87, hoạt động của các nhà cung cấp dịch vụ và cá nhân quản trị trang web trên đã vi phạm các quy định tại Điều 66 "Vi phạm quy định về lưu trữ, cho thuê, truyền đưa, cung cấp, truy nhập, thu thập, xử lý, trao đổi, sử dụng thông tin" theo Nghị định số 174/2013/NĐ - CP ngày 13/11/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện. Từ đó, cơ quan này đã chuyển hồ sơ vi phạm của các đương sự trên cho Thanh tra Sở TT&TT TP Hồ Chí Minh xử lý theo quy định. Và sau đó, Thanh tra Sở TT&TT đã ra quyết định xử phạt hành chính 30 triệu đồng đối với quản trị hai trang mạng xemphimso.com và phim14.net.

Lý do là hai trang này hoạt động không phép, thiết lập và sử dụng trang thông tin điện tử để cung cấp dịch vụ mạng xã hội mà không có giấy phép của Bộ TT&TT, cung cấp nội dung phim không phù hợp, bạo lực... Hai trang này cũng bị cơ quan chức năng yêu cầu chấm dứt ngay hành vi vi phạm.

Tuy nhiên, theo ông Ngô Huy Toàn, việc xử lý các vi phạm bản quyền trên internet vẫn gặp khá nhiều khó khăn trong việc xác định chủ thể của các website. Bởi hầu hết các trang web vi phạm đăng ký tên miền quốc tế, chủ thể những trang này đều ẩn danh, hoặc khai báo thông tin không đúng để tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng.

Việc xử lý các trang mạng như vừa qua bước đầu sẽ nhằm cảnh báo các đối tượng khác khi thực hiện hành vi kinh doanh phim không có bản quyền và thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp không phép trên mạng Internet. Những việc làm trái phép này đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến các doanh nghiệp điện ảnh trong và ngoài nước vì nó liên quan trực tiếp đến vấn đề bản quyền, lợi nhuận của các đơn vị sản xuất, kinh doanh phim…

Phạt hayhaytv 60 triệu đồng

Với những sai phạm "truyền đạt bản sao của các tác phẩm điện ảnh đến công chúng trên mạng xã hội hayhaytv.vn khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu" và truyền đạt các bản sao này với số lượng lớn, Thanh tra Bộ TT&TT vừa quyết định phạt Công ty cổ phần Bách Triệu Phát 60 triệu đồng (theo Quyết định số 129 do Chánh Thanh tra Đặng Anh Tuấn ký ngày 7-10-2015). Đồng thời, công ty này phải dỡ bỏ toàn bộ bản sao các tác phẩm điện ảnh đang được lưu giữ và truyền đạt trái phép đến công chúng trên mạng xã hội hayhaytv.vn trong vòng 10 ngày kể từ ngày Quyết định xử phạt được ký.

Phú Lữ