Cá tính tập thể

Đúng, để lên ngôi vô địch một giải đấu hay nhẹ nhàng hơn là để trở thành một đối thủ cạnh tranh đáng gờm, một đội bóng rất cần thể hiện được cá tính riêng biệt của mình. Arsenal đã từng có một cá tính mạnh mẽ như thế ở thời kỳ hoàng kim của mình nhưng ngày hôm nay, cá tính của họ trở nên quá nhạt nhòa.

Đó sẽ chính là lý do lớn nhất cản chân họ bước lên ngôi vô địch Premier League năm nay. Hơn thế nữa, kể từ khi Wenger cầm quân, cá tính của Arsenal lại càng mờ nhạt hơn nữa khi phải đua các cuộc đua có hơn 2 đối thủ. Arsenal chỉ thực sự mạnh mẽ khi họ đua tay đôi mà thôi. Và nếu muốn vô địch Premier League mùa này, Arsenal phải khắc phục được nhược điểm “nhạt nhòa cá tính” của mình một cách gấp rút hoặc phải trông chờ vào sự đổ vỡ tự thân của Chelsea và Man City, hai đối thủ mạnh mẽ hơn họ rất nhiều.

Còn Chelsea thì sao? Cơ hội của họ thế nào với một đội bóng thiếu cá tính như Mourinho đã quy kết.

Thực chất, Chelsea là đội bóng có thể thể hiện cá tính mạnh mẽ nhất trong 3 đối thủ cạnh tranh ngôi vô địch nhưng trở ngại lớn nhất trong việc thể hiện cá tính của họ lại nằm ở chính Mourinho.

Cá tính của một đội bóng, hay nói rộng hơn là cá tính của một tập thể, được xây dựng bởi chính cá tính của người lãnh đạo đội bóng đó. Như trong một doanh nghiệp chẳng hạn, văn hóa doanh nghiệp sẽ tạo ra cung cách hành xử trong công việc của từng nhân viên thuộc doanh nghiệp ấy.

Và người tạo ra nền tảng cá tính, văn hóa cho doanh nghiệp chính là người cầm đầu doanh nghiệp đó. Nếu một ông chủ xuề xoà, hướng tới sự giản dị, dễ gần, nhân viên của ông ta sẽ luôn học theo cách của sếp. Ngược lại, một ông sếp chỉn chu, thích chi tiết, đề cao giá trị của phục trang bên ngoài, sẽ chẳng nhân viên nào dám ăn mặc luộm thuộm đến công sở cả, kể cả người đó chỉ làm những việc vặt. Cơ bản, nhân viên luôn muốn được an toàn trong công việc và cách tốt nhất để tạo ra sự an toàn chính là noi theo gương của sếp.

Manuel Pellegrini mới đây tuyên bố: "Mourinho cần phải biết tôn trọng người khác hơn".

Hồi 2004, khi Mourinho cầm quân lần đầu ở Chelsea, Arsenal đang là một đối thủ đáng gờm bậc nhất. Nhưng chiến thắng 2-0 mang tính quyết định chức vô địch trước Arsenal đã làm thay đổi tương quan so sánh Chelsea-Arsenal kể từ đó tới nay. Và rất nhiều người hẳn còn nhớ, trong chiến thắng đó, khi Chelsea nâng tỷ số lên 2-0, Mourinho đã ngạo nghễ bắt chéo tay bắt tay hai trợ lý của mình ngồi sau lưng mà không cần quay đầu lại nhìn họ. Hình ảnh ấy thể hiện sự ngạo mạn, thiếu tôn trọng, hơi có chút tháu cáy và nó khiến Arsenal trở nên yếu đuối hơn mỗi khi đối diện Chelsea. Nó áp chế tâm lý Arsenal rất nhiều và chính việc muốn phục thù sự ngạo mạn của Chelsea lại càng khiến Arsenal nôn nóng rời xa cá tính của mình hơn.

Lần trở lại này, trong trận thắng Newcastle, cũng khi Chelsea ghi bàn nâng tỷ số lên 2-0 chưa được bao lâu, Mourinho bỏ băng ghế huấn luyện đi thẳng vào phòng thay đồ coi như nhìn thấy trước số phận đã định đoạt trận đấu. Đó cũng là một hình ảnh thiếu tôn trọng một cách ngạo mạn và tháu cáy mà Mourinho muốn gửi đến các đối thủ như một thông điệp ngầm. Song, điểm khác là các cầu thủ Chelsea hôm nay không như thế hệ 2004.

Họ không học, hay nói khác hơn là không chấp nhận để Mourinho áp đặt cá tính tháu cáy ấy của mình lên cá tính chung của đội bóng. Dễ hiểu, trong tất cả các CLB mà Mourinho kinh qua, hình ảnh để lại trong mắt người hâm mộ của những đội bóng đó đều rất xấu, có phần hơi “chợ búa”. Đó cũng chính là lý do Mourinho không được giới chức ở Real coi là phù hợp với CLB của họ nữa. Họ cần chiến thắng nhưng phải giữ được sự lịch lãm. Còn Mourinho thì không. Ông chỉ cần thắng mà thôi. Lịch lãm, ông để dành khi khác.

Và ở Chelsea hôm nay, Abramovich mới là người áp đặt cá tính. Lớp tỷ phú nổi lên sau biến cố Xô viết sụp đổ không được xem là có “gốc văn hóa cao” và Abramovich muốn xoá đi ác cảm định kiến ấy. Bởi thế, ông cần đội bóng của mình phải tỏ ra mẫn cảm, lịch lãm chứ không chỉ chiến thắng với những hình ảnh xấu xí.

Đó là lý do Chelsea còn thiếu cá tính mà Mourinho muốn. Đơn giản, Mourinho không trả lương cho các cầu thủ mà Abramovich mới là người nắm hầu bao. Và Chelsea của ông cũng khó có thể vô địch Premier League theo cách mà ông muốn, tức là thể hiện một cá tính Mourinho…