Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Những vận động đương thời

Với tình hình căng thẳng từng ngày, không quá khó đoán một trong những gương mặt “giữ chuỗi” nổi bật là đương kim Tổng thống Donald Trump với nhiều động thái gây tranh luận, gần nhất là vấn đề có liên quan đến Iran và eo biển Hormuz. Danh sách lần này cũng bao gồm 4 thành viên khác trong chính quyền của ông, trong đó bao gồm cả người đứng sau chính sách đối ngoại.

Với một nước Mỹ phân cực, những thành viên của đảng Dân chủ có đường lối trái ngược cũng được đề cập. Bên cạnh đó, những nhà lãnh đạo không ngại phản bác “chủ nghĩa bá quyền” nói chung và chính sách thuế mới nói riêng cũng đã góp mặt, có thể kể đến Thủ tướng Mark Carney của Canada, Mette Frederiksen của Đan Mạch cũng như nữ Tổng thống Claudia Sheinbaum của Mexico. 

Bên cạnh giới chính trị, danh sách cũng ghi nhận Shirin Ebadi - người đoạt giải Nobel Hòa bình với các hoạt động bảo vệ phụ nữ và trẻ em Iran, Lauren Petracca với nỗ lực kêu gọi phi hình sự hóa những người nhập cư trước áp lực của ICE - Cơ quan Hải quan và Di trú Mỹ.

Cũng không thể không nhắc đến nhân vật lớn tuổi nhất - bà Dolores Huerta ở tuổi 96 với những hoạt động giúp nông dân và công nhân của các xí nghiệp ở nhiều quốc gia giành được mức lương và sự bảo vệ tốt hơn.

Hướng về bình đẳng giới, nhà hoạt động nhân quyền Sabrina Walter cũng đã có các hoạt động cần thiết, khiến Nam Phi coi bạo lực giới là vấn đề quốc gia. Trong khi đó Mamadou Amadou Ly đã làm việc đầy nhiệt huyết để tăng cường giáo dục ở Tây và Trung Phi bằng mô hình giáo dục song ngữ hài hòa giữa ngôn ngữ bản địa và tiếng Pháp toàn cầu...

Năm nay, danh sách cũng cho thấy sự tập trung vào các lĩnh vực sẽ định hình tương lai, bao gồm Trí tuệ nhân tạo (AI), Khí hậu, Sức khỏe và Từ thiện. Có thể kể đến vợ chồng doanh nhân Michael và Susan Dell - những người nỗ lực hết mình để biến “giấc mơ Mỹ” không còn xa vời với những đứa trẻ và các gia đình còn nhiều khó khăn.

Trong khi Sundar Pichai - CEO của Google từ năm 2015 - được gọi tên với sự linh hoạt, giúp “ông lớn” này hòa vào dòng chảy AI qua hàng loạt ứng dụng như Google AI Studio, NotebookLM, Gemini CLI... thì Dario và Daniela Amodei cũng xuất hiện với chatbot AI Claude nổi tiếng.

Ở khía cạnh sức khỏe, 2 bác sĩ Kiran Musunuru và Rebecca Ahrens-Nicklas góp phần đưa công nghệ chỉnh sửa gen không còn nằm trên giấy tờ mà áp dụng thành công trong thực tế, từ đó mở ra cánh cửa y học cá nhân hóa cho hàng nghìn trẻ em cũng được xướng tên…

Hướng đến tương lai, những cá nhân với các bước đi tiên phong cũng được ghi nhận. Đó là Reid Wiseman - người dẫn đầu sứ mệnh Artemis II là tiền đề cho việc con người sinh sống và làm việc trên bề mặt Mặt Trăng, đánh dấu sự trở lại nơi này sau hơn nửa thế kỷ trong sứ mệnh có sự tham gia của con người.

Đó cũng là Tony Tyson với sáng kiến Khảo sát di sản không gian và thời gian, khi dùng máy ảnh có độ phân giải kỷ lục 3.200 megapixel để ghi lại những thay đổi phức tạp của vũ trụ, từ đó mở ra những hiểu biết mới về cõi bao la và mang lại một kho dữ liệu khổng lồ cho các nhà khoa học. Trong khi đó Luciano Moreira cũng được gọi tên với phương pháp nuôi muỗi Wolbachia nhằm tạo ra những con muỗi không thể truyền các bệnh nguy hiểm như sốt xuất huyết...

Nghệ thuật không biên giới

Trong giới nghệ thuật, năm nay các lĩnh vực văn chương, âm nhạc, điện ảnh cũng đã gọi tên những cá nhân vô cùng xứng đáng. Với văn chương, 3 nhà văn nữ Tayari Jones, Freida McFadden và Lý Dực Vân đã được tôn vinh.

Nếu Jones cho thấy sự tập trung vào cộng đồng người Mỹ gốc Phi và những áp bức mà mình phải chịu, thì McFadden góp mặt như một trong những nhà văn thành công bậc nhất sau trường hợp của J.K.Rowling với hàng loạt tiểu thuyết trinh thám đứng đầu các bảng xếp hạng bán chạy cũng như phim chuyển thể tiểu thuyết “Cô hầu gái” gây sốt phòng vé.

Lý Dực Vân được gọi tên không chỉ bởi sức mạnh văn chương mà còn là nghị lực cá nhân, khi vượt qua nỗi mất mát sau cái chết liên tiếp của hai cậu con trai vì tự tử, được bà ghi lại một cách xúc động trong hai tác phẩm tự truyện gần nhất.

Ở mảng diễn xuất, những tên tuổi nổi bật trong năm 2025 và đầu năm 2026 đã được gọi tên. Trong đó Zoe Saldana đã trở thành gương mặt trang bìa, được vinh danh trong hạng mục “Titans” (“Người khổng lồ”) ghi dấu cho sự bền bỉ và không ngừng nỗ lực suốt thời gian qua. Cô được giới thiệu bởi James Cameron - đạo diễn của 3 phần “Avatar” mà mình là diễn viên chính, trong đó phần mới nhất “Fire and Ash” đã trở thành bom tấn phòng vé.

Trước đó vào năm 2025, cô cũng nhận tượng Oscar đầu tiên trong sự nghiệp cho vai phụ trong phim nhạc kịch “Emilia Perez”. Điều này cho thấy sự chuyển mình đa dạng trong nhiều thể loại phim ảnh, từ chính kịch đến hành động, từ phim truyền thống đến tiên phong áp dụng công nghệ cao…

Cũng xuất thân từ khu vực Nam Mỹ như Saldana là nam tài tử Brazil Wagner Moura. Năm qua anh gây chú ý khi giành giải Nam chính xuất sắc nhất tại LHP Cannes, giải Quả cầu vàng cũng như được đề cử Oscar cho vai chính trong phim “The Secret Agent”. Từ bước đệm này, cánh cửa cho Moura ở Hollywood đang rộng mở hơn bao giờ hết khi gần đây anh bật mí sẽ tham gia bom tấn “The Last Day” với minh tinh Alicia Vikander. Điều này cho thấy sau nhiều thập kỷ đấu tranh không ngừng, các tài năng từng là “ngoại cuộc” đang có nhiều cơ hội hơn ở thánh đường điện ảnh này.

Ngoài Moura thì các tên tuổi như Alan Cumming, Ethan Hawke, Noah Wyle, Benicio Del Toro... cũng xuất hiện với các vai diễn trong nhiều tác phẩm gây được tiếng vang trong năm vừa qua, lần lượt là “The Traitors”, “Blue Moon”, “The Pitt”, “One Battle After Another”... Cuối cùng, việc đạo diễn người Iran Jafar Panahi được gọi tên là sự vinh danh vô cùng xứng đáng, khi dẫu đoạt Cành cọ vàng tại LHP Cannes 2025 với “It Was Just An Accident”, nhưng ông vẫn chịu cảnh tù tội tại quê nhà vì làm phim ở nước ngoài, qua đó cho thấy sự dũng cảm của một nghệ sĩ khi dám cất lên tiếng nói lương tri.

Ở phía nữ giới, trong khi Dakota Johnson được Taylor Swift giới thiệu với hàng loạt vai diễn ở đa dạng nhân vật, tính cách, thì Kate Hudson - người xuất hiện trong bảng đề cử Nữ chính xuất sắc nhất tại giải Oscar vừa qua cho phim “Song Sung Blue” - cũng được nhắc đến. Có sự nghiệp trải dài suốt nhiều thập kỷ, Hudson là bằng chứng cho những nỗ lực bền bỉ và tình yêu nghệ thuật, khi không chỉ đóng góp cho môn nghệ thuật thứ 7 mà còn đồng thời là âm nhạc.

Nữ diễn viên hài Nikki Glaser cũng là một cái tên khác, bên cạnh Hilary Duff và Victoria Beckham khi đã gần 3 thập kỷ kể từ lần đầu xuất hiện nhưng họ luôn gây ấn tượng mỗi lần trở lại với điều mới mẻ ở nhiều vai trò, từ nhà sản xuất đến nhà thiết kế thời trang, từ ngôi sao điện ảnh đến cựu thành viên nhóm nhạc nữ được yêu thích đặc biệt.

Với âm nhạc, danh sách năm nay bao gồm nghệ sĩ nhạc Country Luke Combs với những bản hit được yêu cầu thường xuyên trên radio, Noah Kahan nổi tiếng với phong cách âm nhạc tiếp nối Bob Dylan, Joni Mitchell, nghệ sĩ R&B/Soul đang lên Anderson Paak và Coco Jones, Rauw Alejandro như người giới thiệu thêm nữa âm nhạc Latinh ra thế giới và Jennie - thành viên nhóm Blackpink nổi tiếng toàn cầu, với bản hit mùa hè “Karma”...

Danh sách này cho thấy cánh cửa ngày càng rộng mở với các nghệ sĩ quốc tế, khi nếu trước đây hào quang chỉ dành cho các tên tuổi Âu - Mỹ, thì theo thời gian, cơ hội đang được chia đều cho các nghệ sĩ đến từ nhiều quốc gia và nhiều nền văn hóa khác.

Năm nay cũng ghi dấu sự góp mặt của 3 nữ vận động viên trẻ gây được dấu ấn từ Olympic mùa đông 2026, gồm Alysa Liu, Hilary Knight và Chloe Kim. Từ mái tóc màu vân gỗ, các trang phục thi đấu đậm chất thời trang đã đưa Alysa Liu trở thành gương mặt được chờ đón tại các sự kiện thời trang đến việc không ngại bóc trần áp lực thi đấu lên sức khỏe của Chloe Kim, việc lên tiếng đòi mức lương bình đẳng cho các vận động viên nữ của Hilary...

Có thể nói những cá nhân này đã định nghĩa lại khái niệm và vai trò của các vận động viên thể thao, khi họ không chỉ xuất hiện trên sân băng, sàn đấu, mà còn không ngừng mở rộng sức ảnh hưởng ra các mảng khác.

Thế hệ trẻ năm nay cũng gọi tên Balendra Shah - người được bầu làm Thủ tướng Nepal sau các cuộc biểu tình của thế hệ gen Z tại nước này ở tuổi 35, qua đó cho thấy thời đại của những tiếng nói mới đang đến, từ đó tạo ra những vận động và nhãn quan mới mẻ.