Hải quan triển khai đồng bộ giải pháp để tạo thuận lợi thương mại

Xử lý hơn 5,6 triệu hồ sơ qua dịch vụ công trực tuyến

Về triển khai Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN, Cục Hải quan đã tham mưu Bộ Tài chính trình Chính phủ ký ban hành Quyết định thành lập Ủy ban chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa ASEAN, Cơ chế một cửa quốc gia và tạo thuận lợi thương mại (theo tờ trình ngày 3/3/2026). Hiện Cục Hải quan đang nghiên cứu, hoàn thiện bổ sung một số nội dung theo công văn số 692/PB-VPCP ngày 11/3/2026 của Văn phòng Chính phủ.

Ngoài ra, Cục Hải quan đang hoàn thiện xin ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp đối với nghị định thay thế Nghị định số 85/2019/NĐ-CP ngày 14/11/2019 của Chính phủ quy định thực hiện thủ tục hành chính theo Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN và kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Đối với dự án “Mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN (giai đoạn 3)”, Cục Hải quan đang phối hợp với nhà thầu triển khai hợp đồng gói thầu “lập thiết kế chi tiết, dự toán và xây dựng mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN (giai đoạn 3)” và thuê tư vấn giám sát thi công đối với gói thầu này.

Ngoài ra, Cục Hải quan đã tham dự các phiên họp về Nhóm kỹ thuật, Nhóm pháp lý trong khuôn khổ ASEAN triển khai thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN.

Liên quan đến xây dựng hệ thống CNTT thực hiện Hải quan số, Cục Hải quan đang phối hợp với nhà thầu tư vấn triển khai gói thầu xây dựng hệ thống CNTT phục vụ Hải quan số, đồng thời hoàn thiện thiết kế cơ sở và báo cáo nghiên cứu khả thi theo quy định mới về đầu tư CNTT. Song song, ngành Hải quan đẩy mạnh chuyển đổi số, kiện toàn Ban Chỉ đạo và xây dựng chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026 nhằm thúc đẩy hiện đại hóa toàn diện.

Cục Hải quan đang đánh giá tổng kết việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW năm 2025 và xây dựng phương hướng nhiệm vụ năm 2026 phục vụ công tác chỉ đạo về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Đến ngày 18/3/2026, đã có 27 thủ tục hành chính được đồng bộ dữ liệu giữa Cổng một cửa quốc gia và Cổng dịch vụ công quốc gia, hướng tới mục tiêu tích hợp 100% thủ tục hành chính.

Trong quá trình kết nối dữ liệu, đã có 27 thủ tục hành chính được đồng bộ lên Cổng dịch vụ công quốc gia, gồm 14 thủ tục từ Bộ Quốc phòng và 13 thủ tục từ hệ thống Một cửa quốc gia, với tổng cộng 152.677 hồ sơ đã được đồng bộ.

Song song, ngành Hải quan tiếp tục triển khai nhiều hệ thống CNTT như CCES, VNACCS/VCIS, AVP-Ecom và các chức năng tự động hóa trong xử lý hồ sơ nhằm hiện đại hóa quản lý.

Đồng thời, Cục Hải quan thử nghiệm Chatbot AI hỗ trợ cán bộ và doanh nghiệp (DN) đến 30/4/2026, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan.

Về kết quả triển khai dịch vụ công trực tuyến (DVCTT), hiện có 216 thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan, trong đó 205 thủ tục do cơ quan Hải quan thực hiện gồm: 114 thủ tục được cung cấp DVCTT toàn trình; 51 thủ tục được cung cấp DVCTT một phần; 40 thủ tục được cung cấp thông tin trực tuyến.

Từ ngày 15/12/2025 đến ngày 14/3/2026, các hệ thống DVCTT của ngành Hải quan đã tiếp nhận và xử lý 5.662.172 hồ sơ, trong đó có 5.654.781 hồ sơ trực tuyến.

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số

Nhờ đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng chuyển đổi số, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu chịu thuế tăng 20,5%, trong đó nhập khẩu tăng 21,4%. Qua đó, toàn ngành Hải quan thu ngân sách hơn 117.000 tỷ đồng, tăng 14,5% so với cùng kỳ và hoàn thành 26% dự toán năm, khẳng định vai trò của cải cách và số hóa trong thúc đẩy tăng trưởng.

Tại tuyến cửa khẩu, DN ghi nhận sự hỗ trợ thực chất từ Hải quan khu vực VI với việc bố trí cán bộ chuyên trách, thiết lập kênh hỗ trợ trực tiếp và số hóa quy trình thông quan, giúp rút ngắn thời gian xử lý và tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Nhiều đơn vị như cửa khẩu Hữu Nghị, Tân Thanh tiếp tục đẩy mạnh khai báo điện tử, thanh toán trực tuyến và cải cách quy trình, góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm tiếp xúc trực tiếp. Cùng với đó, Tổ hỗ trợ và giải đáp vướng mắc được kiện toàn từ đầu năm, đảm bảo kịp thời tháo gỡ khó khăn cho DN. Tại cửa khẩu Tân Thanh, bà Phan Thị Liên, Phó Đội trưởng Hải quan cửa khẩu (Chi cục Hải quan khu vực VI) cho biết, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cải cách, qua đó thu hút hơn 1.020 DN làm thủ tục trong quý I/2026, tăng 25% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, cơ cấu hàng hóa chuyển dịch tích cực sang các mặt hàng giá trị cao như ô tô nguyên chiếc và linh kiện máy móc, góp phần tạo nền tảng tăng thu ngân sách.

Song song, Hải quan khu vực VI thúc đẩy hiện đại hóa hạ tầng, triển khai thu phí qua mã QR từ 1/4/2026 và kiến nghị rút gọn quy trình trên nền tảng cửa khẩu số từ 7 xuống 2 bước, hướng tới giảm thủ tục, tăng hiệu quả giao thương.

Tại các đơn vị khác, Hải quan khu vực XI ghi nhận tăng trưởng mạnh với 47.666 tờ khai, kim ngạch 3,56 tỷ USD và thu ngân sách 2.856 tỷ đồng, tăng 40% so với cùng kỳ; trong khi Hải quan khu vực V tiếp tục dẫn đầu cả nước với hơn 60 tỷ USD kim ngạch, tăng 22%, nhờ đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính. Đặc biệt, các hoạt động đối thoại, làm việc trực tiếp với doanh nghiệp, cùng chương trình tuân thủ tự nguyện và ứng dụng công nghệ đã góp phần củng cố quan hệ Hải quan - Doanh nghiệp, được cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương đánh giá cao.

Tại Hải quan khu vực I, trong quý I/2026, đơn vị xử lý hơn 406.000 tờ khai và 24 tỷ USD kim ngạch, đồng thời phục vụ hơn 20.000 chuyến bay, với hơn 4 triệu lượt hành khách, kết quả này đến từ việc triển khai đồng bộ các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, tăng cường hỗ trợ DN, tổ chức đối thoại thường xuyên và duy trì các tổ công tác chuyên trách để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, nâng cao mức độ tuân thủ. Bên cạnh đó, đơn vị đẩy mạnh tập huấn, cập nhật chính sách mới và ứng dụng công nghệ, góp phần đảm bảo thông quan nhanh chóng, đúng quy định và nâng cao hiệu quả quản lý hải quan.

Chi cục Hải quan khu vực XIII đang đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, qua đó vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa bảo đảm thu ngân sách ổn định. Quản lý gần 400 doanh nghiệp tại Khánh Hòa và Lâm Đồng, đơn vị đã niêm yết công khai 202 thủ tục hành chính, thúc đẩy Cơ chế một cửa quốc gia, ASEAN và dịch vụ công trực tuyến. Kết quả, tiếp nhận 26.226 hồ sơ, 100% giải quyết đúng và trước hạn, không phát sinh kiến nghị.

Chuyển đổi số được triển khai đồng bộ với 100% văn bản điện tử; quản lý rủi ro hiệu quả giúp tỷ lệ luồng xanh đạt 70,6%, rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp. Đồng thời, Chi cục tăng cường hỗ trợ, triển khai tuân thủ tự nguyện và quan hệ đối tác Hải quan – Doanh nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi thương mại.

Bà Trần Thị Kim Hà (Ban Nghiệp vụ thuế hải quan, Cục Hải quan) cho biết, đà tăng thu đến từ nhóm hàng nguyên vật liệu sản xuất, linh kiện máy móc và đặc biệt là ô tô vận tải – các mặt hàng có giá trị cao, đóng góp lớn cho ngân sách. Tuy nhiên, việc điều chỉnh thuế nhập khẩu xăng dầu về 0% đã ảnh hưởng đáng kể đến nguồn thu, do mặt hàng này chiếm khoảng 9% tổng thu. Trước thách thức đó, ngành Hải quan đang chuyển hướng sang các giải pháp quản lý chiều sâu. Theo đó, cơ quan Hải quan đẩy mạnh quản lý rủi ro, thu hồi nợ đọng, tăng cường chống buôn lậu, gian lận thương mại và kiểm soát chặt các mặt hàng nhạy cảm, nhằm phấn đấu tăng thu ngân sách xuất nhập khẩu năm 2026 trên 10% so với năm trước.