Ziggurat-Kiến trúc kim tự tháp độc đáo

Ziggurat là công trình kiến trúc rất quan trọng với người Sumeria, Babylon và người Assyria thuộc Lưỡng Hà cổ đại. Những tư liệu sớm nhất về kim tự tháp Ziggurat đã có từ thời và thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên.

Khác với kiến trúc các kim tự tháp ở Ai Cập, đỉnh của Ziggurat thường có dạng bằng phẳng, chia thành nhiều hình dạng khác nhau: chữ nhật, hình bầu dục hoặc hình vuông.

Gạch để xây dựng các Ziggurat thường là loại gạch chịu lửa rất đặc biệt. Mặt ngoài gạch được phủ nhiều lớp men có màu sắc khác nhau, tương quan đến các màu sắc trong vũ trụ học. Cạnh đáy của Ziggurat thường bằng phẳng rồi từ từ xoắn ốc khi lên đến đỉnh.

Cấu trúc xây dựng nổi bật nhất về Ziggurat là Đại Ziggurat ở Ur và Khorsabad thuộc vùng Lưỡng Hà. Trong lòng Ziggurats thật ra không có bất kỳ "phòng" nào như các kim tự tháp Ai Cập. Chiều dài trung bình của một Ziggurat hơn 50m.

Các kim tự tháp Ziggurat của người Lưỡng Hà không dùng vào mục đích phục vụ các lễ nghi tôn giáo. Người Lưỡng Hà cổ đại cho rằng Ziggurat là nơi sinh sống của các vị thần. Thông qua Ziggurat, các vị thần có thể gần gũi hơn với đời sống con người, và mỗi thành phố đều có ít nhất 1 vị thần bảo hộ.

Chỉ có các bậc hiền triết hay nhà thông thái cao quý mới đủ thẩm quyền để đặt chân đến gần Ziggurat, các nhà thông thái này có trách nhiệm quan tâm, săn sóc cho nơi ở của các vị thần và lắng nghe sự phát xét của các vị thần để truyền bảo dân cư trong vùng. Các nhà thông thái này là người nắm giữ sức mạnh tuyệt đối trong xã hội của người Sumeria.

Có khoảng 32 Ziggurat được biết đến chỉ tại Lưỡng Hà. 28 Ziggurat nằm trong lãnh thổ của Iraq, và 4 Ziggurat nằm ở Iran. Ziggurat được khám phá gần đây nhất là Sialk Ziggurat thuộc miền Trung Iran. Một trong những Ziggurat được bảo quản trong điều kiện tốt nhất còn tồn tại đến ngày nay là Choqa Zanbil Ziggurat ở miền Tây Iran.

Sialk Ziggurat, nằm tại Kashan, Iran được xem là Ziggurat lâu đời nhất hành tinh, được xây dựng vào đầu thiên niên kỷ thứ 3 trước Công nguyên. Ziggurat này có mô típ trang trí khá đơn giản ở phần bệ đáy, mô tả những dấu ấn toán học lỗi lạc của một thời đại, nó gồm có 3 tầng và trên đỉnh của kim tự tháp này là một ngôi đền.

Một Ziggurat khác nữa là Ngôi đền màu trắng ở Uruk, thuộc vùng đất của người Sumer cổ đại. Kim tự tháp này được xem như là nơi ở của các vị thần với những tầng tháp như là con đường dẫn tới thiên đình.

Người Lưỡng Hà cổ đại tin rằng các kim tự tháp đền này là con đường thông thương giữa thiên đàng và hạ giới. Thật vậy, Ziggurat tại Babylon được biết đến là Etemenankia hay "Đại sảnh giữa thiên đàng và hạ giới".

Theo học giả Herodotus, đỉnh của mỗi Ziggurat là một ngôi đền, mặc dù vậy không có ngôi đền nào tồn tại đến ngày nay. Có rất nhiều lý do liên quan đến việc xây dựng Ziggurat, thứ nhất người cổ đại muốn lợi dụng địa hình cao ráo của các kim tự tháp này nhằm trốn tránh các trận lụt lội vào mùa mưa.

Thứ hai, việc xây dựng các Ziggurat chỉ gồm 3 hành lang lên xuống cùng một hướng duy nhất có thể trực tiếp ngăn ngừa những tên "gián điệp" không phải là nhà thông thái, đột nhập lên các ngôi đền trên chóp kim tự tháp để đánh cắp các bí mật gồm công thức để chế biến các món ăn dâng cúng các vị thần, hay nghi thức tẩm ướp và chôn thú vật chết trong ngôi đền.

Thứ ba, chiều cao của các Ziggurat đủ khả năng thoát khỏi khói bụi ô nhiễm của đời sống văn minh nhân loại bên dưới chân tháp