Người đầu tiên chinh phục Everest đã ra đi

Vào năm 1953, để ghi nhận thành tích phi thường của ông, Nữ hoàng Elizabeth đã phong tước Hiệp sĩ cho ông. 42 năm sau, Nữ hoàng lại tặng ông tước hiệu cao quý nhất trong giới quý tộc, The Order of the Garter.

Bà Helen Clark, Thủ tướng New Zealand buồn rầu thông báo tin trên. Bà Helen Clark đã tôn vinh nhà thám hiểm này là một nhân vật lịch sử, và rằng tất cả người dân New Zealand đều vô cùng thương tiếc trước sự ra đi của ông. 

Có thể coi Sir Edmund là người được kính trọng nhất tại New Zealand. Khi tin ông qua đời vừa loan ra, ngay lập tức lời chia buồn từ khắp nơi trên toàn cầu được gửi về tràn ngập. Người con trai của Tenzing Norgay gọi việc ông qua đời là một mất mát to lớn cho nhân loại.

Edmund Percival Hillary sinh ngày 20/7/1919 tại thị trấn Tuakau (phía nam Auckland, New Zealand). Ông bắt đầu nhận ra niềm yêu thích của mình với môn leo núi vào tuổi 16 khi tham gia một chuyến đi của trường tới núi Ruapehu. Năm 1939, ông hoàn thành chuyến leo núi lớn đầu tiên khi lên đến đỉnh núi Olivier của dãy núi Southern Alps.

Hillary bắt đầu tham gia chinh phục đỉnh Everest năm 1951 khi tham gia đoàn khảo sát của Anh do Eric Shipton lãnh đạo. Trong giai đoạn này, quốc gia Nepal chỉ cho phép mỗi năm một đoàn thám hiểm lên đỉnh núi theo con đường của họ.

Một đoàn leo núi của Thụy Sĩ (có sự tham gia của Tenzing) đã cố gắng chinh phục đỉnh núi năm 1952 nhưng phải quay trở lại khi chỉ còn cách đỉnh Everest 260 mét vì điều kiện thời tiết. Năm 1953, những người Anh được phép tiến hành chuyến thám hiểm.

Đầu tiên, Shipton được chọn là người lãnh đạo cuộc leo núi nhưng sau đó bị thay thế bởi John Hunt. Hillary định rời khỏi đoàn nhưng đã được cả Hunt và Shipton thuyết phục ở lại.

Ngày 26/5, đội thứ nhất của Bourdillon và Evans thực hiện chuyến leo núi, họ đã đến được đỉnh Nam chỉ cách đỉnh Everest 100 mét nhưng sau đó phải quay lại do hệ thống dưỡng khí của Evans bị hỏng. Hunt quyết định nhóm của Hillary và Tenzing sẽ lên đỉnh núi. Hillary và Tenzing bị tuyết và gió giữ chân ở South Col suốt 2 ngày.

Ngày 28/5, họ được nhóm 3 người của Lowe, Alfred Gregory và Ang Nyima tiếp viện và hai người dựng được lều ở độ cao 8.500 mét sau khi nhóm tiếp viện đã quay xuống núi. Buổi sáng hôm sau, Hillary phát hiện ra đôi giày leo núi của ông đã bị đóng băng ở ngoài lều và ông phải mất 2 giờ để làm ấm đôi giày.

Sau đó Hillary và Tenzing cố gắng leo lên đỉnh núi lần cuối, họ mang theo 30 kg dụng cụ. Khó khăn cuối cùng của con đường leo lên đỉnh núi là một vách đá cao 12 mét (sau này được đặt tên là “Hillary Step”), Hillary tìm ra cách leo lên khi ông nhìn thấy một khe nứt giữa vách đá và băng tuyết, và Tenzing đi theo ông. Sau vách đá này thì con đường trở nên đơn giản hơn và họ lên đến đỉnh Everest vào lúc 11 giờ 30 phút sáng.

Hillary và Tenzing đứng trên đỉnh Everest chừng 15 phút, hai người thử tìm những vết tích cuộc leo núi trước đó của George Mallory, Hillary chụp cho Tenzing một bức hình, Tenzing để lại vài thanh sôcôla trên tuyết như một lễ vật, còn Hillary để lại một cây thánh giá ông được cho trước đó. Và họ đã trở về an toàn.

Tin tức về sự thành công của chuyến thám hiểm được truyền đi vào đúng ngày lên ngôi của Nữ hoàng Anh Elizabeth II. Hillary và Tenzing đã rất ngạc nhiên trước sự ca ngợi của quốc tế dành cho họ khi hai người quay về Kathmandu.

Hillary là người New Zealand duy nhất có chân dung trên tiền giấy của nước này khi còn sống. Nhiều đường phố, trường học và tổ chức ở New Zealand và nước ngoài được đặt theo tên của ông như Trường Sir Edmund Hillary Collegiate ở Otara hay Ủy ban Hillary (Hilarry Commission) (nay là SPARC).

Để kỷ niệm lần thứ 50 chuyến chinh phục thành công đỉnh Everest, Chính phủ Nepal đã trao tặng Edmund Hillary danh hiệu Công dân danh dự của nước này trong một buổi lễ long trọng tổ chức tại Kathmandu. Ông là người nước ngoài đầu tiên có vinh dự này ở Nepal