Du khảo vào nơi sâu nhất trong lòng đất

Địa điểm mà Yuri Kasjan và các đồng nghiệp đưa vào lịch sử khá ẩm ướt, lạnh lẽo và chật hẹp. Hang này nằm sâu trong dãy núi Arabika, tọa lạc ở bang Gruzia cũ của Liên bang Xôviết (cũ), miệng hang chỉ rộng xấp xỉ 3m và cao 10m, cát mịn trải kín mặt đất, và trên đầu nơi các nhà khảo sát đứng, thạch nhũ trải dài hơn 2km nóc hang và gần chạm đến đầu họ.

Nhóm khảo sát gọi hang vòm này là “Gra Shinchylas” (Cuộc chơi kết thúc), vì nơi đây hướng thoát ra duy nhất chỉ là tàng hình! Tuy nhiên, họ đã đạt được mục tiêu của mình, đó là xuống sâu 2.080m tính từ lối vào hang Krubera ở Thung lũng Abakhazian Ortobalagang: một kỷ lục thế giới mới đã được thiết lập. Họ là những người đầu tiên đi sâu hơn 2 km trong lòng đất, chính xác hơn là lòng hang động.

Phá kỷ lục xuống sâu nhất dưới mặt đất

Chuyến du khảo "tiếng gọi hang sâu"

Kỳ tích này là kết quả của một nỗ lực chung từ Klimchouk và các đồng nghiệp. Liên đoàn các nhà nghiên cứu hang động Ukraina có công hướng dẫn họ đến các hang sâu của dãy Causasus và dãy Taurus ở Thổ Nhĩ Kỳ từ cách đây 5 năm để tích lũy kinh nghiệm. Các nhà hang động này gọi đùa kế hoạch của họ là “Tiếng gọi hang sâu” (The Call of the Abyss), gian nan và nguy hiểm có thể sánh với việc lên tận vùng cực hoặc leo lên đỉnh núi cao nhất. Thành tích của họ, theo Klimchouk, tương đương với việc leo đến trạm thứ nhất của núi Everest.

Nói cho đúng, hang có độ sâu hơn 1.000m hiếm có chẳng khác gì núi cao 800 m. Chỉ có tại các dãy núi tạo thành từ đá vôi mới có thể hình thành hệ thống hang động như vậy – thường do nước xói mòn. Chúng được phát hiện tại dãy núi Alps thuộc Áo và Pháp chẳng hạn, hoặc tại miền Nam Mexico, một số vùng ở Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ và Tây Bắc Gruzia.

Rặng Arabika ở Abkhazia mang nhiều nét huyền bí nhất. Nước rửa trôi các giọt sương và rãnh đá đọng thành nhũ treo lơ lửng trên vòm hang, hoặc tụ dưới mặt đất chảy ra suối dưới chân núi rồi về Biển Đen theo đường thềm biển.

Theo dấu dòng chảy

Dòng nước chảy ấy dẫn các nhà hang động chui sâu vào lòng đất. Bạn cần biết rằng, khám phá hang động ở khu vực đá vôi vừa ẩm ướt vừa nguy hiểm. Klimchouk giải thích: “Nguy cơ lớn nhất đối với chúng tôi là triệu chứng giảm nhiệt”. Ví dụ trong hang Krubera, các nhà khảo sát chống chọi với nhiệt độ 2-8oC suốt 2 tuần liền. Nhiều khi họ cần phải liều mình băng qua các dòng nước gần đóng băng, thậm chí phải lặn qua vài đoạn hang ngập nước vượt khỏi ngực.

Nhóm khảo sát hang tự trang bị đồ lót giữ nhiệt, bộ đồ khô và áo trùm bên ngoài không thấm nước, mũ bảo hộ và dây thừng để bảo đảm “đáp” an toàn! Tất nhiên là còn có đèn pha suốt mấy ngày, các “bác thợ” không còn chút khái nhiệm ngày và đêm nào nữa! Họ thích nhất điều gì? Đó là hang đá vôi thường rất thoáng khí.

Các nhà thám hiểm phải quăng dây leo xuống những độ sâu đôi khi lên đến 150m. Họ phải liên tục kiểm soát các vụ nổ bom để dọn đường đi qua, mà có lúc bò qua lối đi chật hẹp ở các địa hình hiểm trở. Klimchouk khẳng định rằng, ai mắc chứng bệnh sợ nhốt kín không nên xuống đây, và công việc thám hiểm thành công là nhờ tập thể biết đoàn kết. Chuyến du hành lần này lại rất có lợi cho việc nghiên cứu khoa học, chẳng hạn nhóm thám hiểm hang động đã thu thập nhiều mẫu côn trùng hiếm thấy đang sống tận sâu trong “ruột địa cầu”