Bài 2: Chủ đầu tư thiếu trách nhiệm, đem con bỏ chợ

Người dân vật vã với giấc mơ sổ đỏ là câu chuyện đã tồn tại một thời gian dài, nhưng dường như chưa thấy cơ quan có thẩm quyền nào động lòng, hoặc đứng ra nhận trách nhiệm. TP Hà Nội là địa bàn có số lượng dự án và căn hộ thuộc vào hàng lớn nhất cả nước, và cũng là địa phương tồn đọng nhiều nhất cả nước.

Chủ đầu tư thiếu trách nhiệm

Sự hờ hững của chủ đầu tư về trách nhiệm của mình đối với quyền lợi của khách hàng thể hiện rõ nhất tại dự án B15 Khu đô thị mới Đại Kim (Hà Nội). 75 hộ dân từ tầng 4 đến tầng 8 tại nhà chung cư B15 Đại Kim đã nộp đầy đủ hồ sơ để làm giấy chứng nhận quyền sở hữu đất, quyền sở hữu nhà và tài sản khác gắn liền với đất từ năm 2009 cho xí nghiệp quản lý nhà sau đầu tư. Thế nhưng, hiện tại 5 năm sau người dân vẫn không có câu trả lời.

Bà Trần Thị Thuận, Tổ trưởng Tổ dân phố khu nhà B15 Đại Kim bức xúc: “Đã nhiều lần chúng tôi hỏi tại sao không làm giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà đất cho dân, nhưng chỉ nhận được câu trả lời là “do còn vướng mắc với các cơ quan liên quan của TP Hà Nội” mà không được biết lý do vướng mắc ở khâu nào. Tại sao trong cùng một tòa nhà 15 tầng B15 mà từ tầng 9 đến tầng 15 thì đã được TP Hà Nội làm sổ cho dân từ lâu (đây là quỹ nhà tái định cư do TP Hà Nội quản lý) mà từ tầng 4 đến tầng 8 thì dân dài cổ chờ mà chưa có? Thắc mắc rất nhiều mà chủ đầu tư cũng chẳng quan tâm, cũng chẳng có cơ quan chức năng nào trả lời”.

Theo phản ánh, người dân B15 Đại Kim đã nộp hồ sơ cá nhân cho doanh nghiệp từ năm 2009, nhưng theo tìm hiểu của chúng tôi thì đến thời điểm hiện tại những hồ sơ đó vẫn chưa có mặt tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất TP Hà Nội để được thẩm định cấp sổ.

Người dân chung cư Phú Mỹ Thuận, TP Hồ Chí Minh bức xúc vì nhiều năm chưa được cấp sổ đỏ.

Dự án số 8 ngõ 563, đường Giải phóng (Hà Nội) do Công ty TNHH TM và SX hàng xuất khẩu Ngân Anh làm chủ đầu tư cũng là một trong những dự án chủ đầu tư thiếu trách nhiệm trong việc làm sổ cho cư dân bị Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất (Sở TN&MT Hà Nội) “bêu tên”. Trao đổi với chủ đầu tư, bà Mai Thúy Lan, Giám đốc Công ty Ngân Anh cho biết, dự án này đã đi vào hoạt động từ lâu. Năm 2008, cư dân đã dọn về ở kín các nhà. Nếu cho rằng chủ đầu tư thiếu trách nhiệm là không đúng vì thực tế ở dự án này đã có những hộ có sổ đỏ rồi. Tuy nhiên khi hỏi kỹ, bà Lan thừa nhận những hộ đã có sổ đều là do người dân phải tự đi làm.

Một trong những nguyên nhân của sự chậm trễ trong việc cấp sổ đỏ cho dân là do chủ đầu tư nợ đọng tiền thuế sử dụng đất, kinh doanh thua lỗ kéo dài nên chiếm dụng tiền của dân để đầu tư các dự án và hạng mục khác. Dự án chung cư Phú Mỹ Thuận ở huyện Nhà Bè (TP Hồ Chí Minh) có 580 căn hộ nhưng 4 năm qua người dân vẫn chưa có sổ đỏ, sổ hồng. Giải thích về tình trạng này, một đại diện chủ dự án cho rằng  còn phải chờ gỡ vướng về tiền sử dụng đất của toàn bộ dự án. Và chính chủ đầu tư cũng phải thừa nhận thời điểm xây dựng khu căn hộ kéo dài nên giá vật tư tăng, chi phí xây dựng đội lên cao khiến chủ đầu tư bị lỗ hơn 100 tỉ đồng. Theo khẳng định của một số hộ dân ở đây, do thua lỗ nên giấy tờ dự án hiện vẫn phải cắm ở ngân hàng, chủ đầu tư chưa thể lấy ra khiến người dân vẫn phải mòn mỏi chờ sổ đỏ, sổ hồng…(?).

Chủ đầu tư chây ì vì “mượn” tiền của dân và không có quyền lợi?

Dự án tòa nhà tổng hợp Sông Đà Hà Đông (Hà Nội) do Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng và phát triển Sông Đà làm chủ đầu tư, có 200 hộ dân hiện đã vào sinh sống khá lâu. Đây cũng là một trong nhiều khu nhà phát sinh tranh chấp giữa chủ đầu tư và cư dân thời gian qua và cũng là dự án được Sở TN&MT Hà Nội “bêu tên” vì thiếu trách nhiệm trong việc phối hợp với các cơ quan chức năng để là sổ đỏ cho người dân. Tìm hiểu từ phía chủ đầu tư, chúng tôi được ông Nguyễn Văn Thủy, Trưởng phòng Hành chính cho biết: “Chúng tôi đang phối hợp với các cơ quan chức năng để làm sổ cho cư dân bình thường”. Tuy nhiên, tìm hiểu từ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất (Sở TN&MT Hà Nội), ông Lê Tuấn Định, Giám đốc văn phòng khẳng định, hiện chưa có bất kỳ hồ sơ nào của cư dân tại dự án này được chủ đầu tư chuyển về văn phòng. Điều đó cho thấy chủ đầu tư tiếp tục “loè” dân trong việc cấp sổ đỏ, sổ hồng!?

Chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến việc hàng trăm nghìn hộ dân ở các KĐT, các dự án phát triển nhà chưa được cấp sổ đỏ hiện nay, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT khẳng định: Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do các địa phương thực hiện kém. Bên cạnh đó là trong việc này chủ đầu tư không hề có quyền lợi gì nên họ không mặn mà. Thêm nữa là nguyên nhân do chính chủ đầu tư còn nhiều vướng mắc như: chậm nộp tiền sử dụng đất, xây dựng sai quy hoạch, sai hồ sơ thiết kế…

Theo ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Phó Giám đốc Sở TN&MT Hà Nội, tỉ lệ cấp giấy chứng nhận đạt thấp là do nhiều chủ đầu tư có thái độ bất hợp tác. Có nhiều dự án, chủ đầu tư gây khó khăn cho người mua nhà trong việc hoàn thiện hồ sơ như không thanh lí hợp đồng, không xuất hóa đơn giá trị gia tăng, không xác nhận hoàn thành nghĩa vụ tài chính của người mua nhà. Nhiều dự án dù đã được giải quyết vướng mắc song số lượng hồ sơ do chủ đầu tư nộp đến Văn phòng đăng kí quyền sử dụng đất Hà Nội rất hạn chế. Ngoài ra, nhiều dự án thi công chậm, thậm chí dừng thi công, khiến cho tiến độ bàn giao nhà không theo thời gian dự kiến. Tháng 5/2014, Sở TN&MT Hà Nội đã có Văn bản số 2185/STNMT-ĐKTK yêu cầu các chủ đầu tư dự án nhà ở nghiêm túc thực hiện trách nhiệm của chủ đầu tư. Tuy nhiên, mới chỉ có 50 chủ đầu tư báo cáo việc thực hiện dự án, điều đó cho thấy chủ đầu tư vẫn “nhờn thuốc” và tiếp tục chây ì…

Ông Lê Tuấn Định, Giám đốc văn phòng cho biết, các chủ đầu tư chỉ gửi một cái công văn yêu cầu rồi giục mấy cũng không gửi hồ sơ, thì không rõ doanh nghiệp có trách nhiệm ở chỗ nào. Tất cả các dự án được chúng tôi công bố đều là những dự án doanh nghiệp đã báo cáo có sản phẩm. Chúng tôi đã nhiều lần gửi công văn, đồng thời các địa phương cũng đã tiến hành gặp gỡ doanh nghiệp nhiều lần để tháo gỡ mà các doanh nghiệp vẫn cố tình không hoàn thiện hồ sơ để gửi về văn phòng.