Cà phê chứa thuốc độc, đâu là sự thật?

Thực tế, những thông tin này đã từng xuất hiện từ 3 năm trước, nhưng đến nay quay lại và gây hoang mang dư luận, đặc biệt là giới văn phòng và cư dân các đô thị lớn. Sự thật của việc này nằm ở đâu? Phải chăng chỉ là "chiêu" phá nhau của các đối thủ cà phê? Chúng tôi đi tìm sự thật về những chất độc và chất tạo bọt trong cà phê  có thể gây ung thư!

Trung Nguyên pha thuốc ký ninh để tăng vị đắng cho cà phê?

Thời gian gần đây, bất cứ thông tin nào liên quan đến thực phẩm hay đồ uống "bẩn" hay có chất này chất kia là y như rằng dư luận xôn xao. Đương nhiên điều này rất dễ hiểu bởi đơn giản nó gắn liền với cuộc sống thường ngày của họ, và ảnh hưởng trực tiếp đến cơ thể và sức khỏe con người.

Riêng cà phê thì lâu nay đã là loại đồ uống hằng ngày không thể thiếu của nhiều người, do đó những thông tin "giật gân" quanh nó chắc chắn sẽ khiến họ không thể ngồi yên mà thưởng thức cà phê như bình thường được. Bởi lâu nay loại đồ uống này đã có quá nhiều chuyện lùm xùm, nào là cà phê bẩn, pha tạp chất, hương liệu, hóa chất… nguy hại đến sức khỏe con người khiến những tín đồ cà phê cũng "ớn ớn" khi ghé vào quán nào đấy gọi một ly cà phê.

Do quen biết từ lâu vì là khách hàng thường xuyên của quán, chúng tôi đã được chị T. - chủ một "quán cà phê" - xe đẩy (trong một con hẻm trên đường Nguyễn Trãi, P. Nguyễn Cư Trinh, Q.1) vừa bán cà phê cho chúng tôi vừa chia sẻ vô cùng thật thà rằng bây giờ cà phê phần nhiều gần như là cà phê được chế biến từ hỗn hợp gồm cà phê, bột bắp, đậu nành rang cháy và hương liệu.

Quan trọng là tùy nơi sản xuất mà họ gia giảm số lượng và thành phần, có nơi chỉ độn bột bắp, có nơi có cả đậu nành và bột bắp…(?!) Theo chị này, lý do là một ly cà phê bán cho khách chỉ 7-10 ngàn đồng thì làm sao mà bán cà phê xịn cho được, hơn nữa các "quý ông" thích ngồi vỉa hè lại khoái loại cà phê đen đặc và phải đắng thật đắng… uống mới phê.

Quả thật thời gian trước nhiều bài báo đã phanh phui thủ đoạn chế biến cà phê "đáng sợ" của các chủ cơ sở sản xuất, như cho tỷ lệ cà phê rất thấp, thậm chí không có, nhất là quá trình chế biến không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm với các loại hạt đậu nành, bắp… bị rang cháy đen pha trộn cùng với cả chục loại phụ gia, hương liệu hóa học để tạo mùi, tạo bọt và độ sánh khi pha chế thành cà phê bột đóng gói. Từ đó, các cơ sở sản xuất bỏ mối hầu hết các điểm bán cà phê. Và cũng từ đây, hiểm họa bệnh tật cho "dân ghiền cà phê" luôn chực chờ, bởi các chủ quán luôn đặt yếu tố lợi nhuận lên hàng đầu, trong khi đó, người dùng lại dễ dãi và có thói quen thích ngồi cà phê vỉa hè "giá rẻ".

Trong những ngày qua, trên nhiều diễn đàn, mạng xã hội... ở Việt Nam đã đăng lại một bài viết có nhiều thông tin xấu và có phần "giật gân" về chất lượng cà phê của Tập đoàn Cà phê Trung Nguyên, gây dư luận không tốt trong người tiêu dùng. Bài viết này cho rằng, "về nguyên thủy thì cà phê thường được uống nóng. Rồi dân ta, đặc biệt dân Nam, với thói quen thưởng thức dễ dãi của mình, chuyển qua uống đá.

Chất lượng cà phê luôn được mọi người quan tâm!

Từ đây, loại cà phê nguyên chất không còn được ưa chuộng nữa: trong nước đá, nó loãng ra và không đủ đắng, còn mùi hương thì bị ức chế bởi nhiệt độ thấp. Và thế là các nhà sản xuất tìm đủ mọi cách để tăng đắng và tăng mùi hương… Theo đó, Trung Nguyên đã tăng vị đắng cho cà phê của mình bằng cách cho thuốc ký ninh (nhiều người biết đến loại thuốc này - tên chính xác là quinin là một hoạt chất dùng trong điều trị bệnh sốt rét - PV) vào cà phê với liều lượng cao và sử dụng gelatin Trung Quốc (chứa rất nhiều preservatives - chất bảo quản - PV) làm chất cầm hương. Một biện pháp hết sức rẻ tiền và hiệu quả".

Theo bài viết này thì, "ký ninh từ lâu đã được dùng gây đắng trong thực phẩm, và với hàm lượng nhỏ thì nói chung là an toàn. Tuy nhiên, lượng ký ninh được sử dụng trong cà phê Trung Nguyên nói riêng và tất cả cơ sở cà phê ở Việt Nam nói chung ở mức khoảng 0,06~0,08 g/kg thành phẩm, tức khoảng 0,0015g~ 0,002g cho mỗi phin. Ở mức này, thì việc uống cà phê lâu dài sẽ dẫn tới triệu chứng cinchonism, tức ngộ độc ký ninh, bao gồm dị ứng trên da, ù tai, chóng mặt, giảm sức nghe và nhiều triệu chứng phụ kèm khác…

Một điểm cuối, bạn uống ly cà phê Việt, cảm thấy nôn nao, tim đập mạnh, thì đấy có khả năng là ngộ độc ký ninh chứ không phải là do tác dụng kích thích trí não của cà phê như bạn vẫn nghĩ".

Trước thông tin "đáng sợ" này, trên nhiều trang mạng và các diễn đàn, các "thần dân cà phê" đã bình luận rôm rả.

Nhiều ý kiến hoàn toàn không tin: "Tôi thấy đây là một thông tin gây sốc, nhưng tôi nghĩ Trung Nguyên sản xuất cà phê theo dây chuyền công nghiệp, chứ hoàn toàn không phải là thủ công. Có thể một ngày các phân xưởng của Trung Nguyên sản xuất từ 50 tấn cà phê trở lên. Nếu tính theo 0,06g-0,08g/kg thành phẩm, thì mỗi ngày Trung Nguyên phải tiêu thụ khoảng 3-4kg ký ninh (?) Số lượng này không nhỏ trong sản xuất thành phẩm ngoài dược phẩm. Việc Trung Nguyên có được số dược liệu này và sản xuất đại trà trên các xưởng sản xuất của Trung Nguyên thì chắc chắn thông tin này đã bị lộ ra ngoài từ lâu rồi. Trong thời buổi cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, nếu chuyện này có thật thì tôi tin chắc rằng các đối thủ của Trung Nguyên sẽ tung tin này ra từ lâu rồi".

Nhưng bên cạnh đó, vẫn có những ý kiến "bán tín bán nghi" cho rằng "Nghe tin này, tôi thấy sốc thiệt vì uống cà phê Trung Nguyên làm tôi say cả ngày. Chắc là tẩy chay Trung Nguyên chăng?".

Trên thị trường hiện có hóa chất có độ đắng gấp 1.000 lần so với ký ninh!

Để "nói lại cho rõ" và cũng trấn an dư luận, ngày 12/5/2012, Tập đoàn Cà phê Trung Nguyên đã có tuyên bố chính thức (do Chủ tịch Đặng Lê Nguyên Vũ ký tên) về các thông tin thất thiệt này trên trang web của mình.

Nói về chất lượng của sản phẩm cà phê Trung Nguyên, bản tuyên bố đưa ra lời khẳng định: "Mọi sản phẩm cà phê Trung Nguyên đều đã được kiểm định và chứng nhận an toàn về chất lượng bởi các cơ quan chức năng có thẩm quyền có liên quan trong lĩnh vực Y tế, Chất lượng thực phẩm,… tại Việt Nam.

Sản phẩm cà phê Trung Nguyên cũng đã vượt qua những tiêu chuẩn kiểm định ngặt nghèo nhất của những thị trường quốc tế khó tính và kỹ lưỡng nhất như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản,… để được nhập khẩu vào những thị trường này, tới gần 60 quốc gia trên thế giới và được người tiêu dùng của các nước này ngày càng mến chuộng. Có thể khẳng định, không một số tiền nào có khả năng mua chuộc được người tiêu dùng và cơ quan chức năng của gần 60 quốc gia ấy".

Đề cập đến nguồn gốc của bài viết có nội dung xấu về sản phẩm cà phê Trung Nguyên, bản tuyên bố cho rằng: "Đây là thông tin thất thiệt đăng trên một website chống phá Việt Nam đã được đưa ra vào năm 2009. Bài viết nói xấu chất lượng cà phê Trung Nguyên là một trong nhiều bài viết nói xấu các thương hiệu nổi tiếng có xuất xứ từ Việt Nam của một tác giả hải ngoại, nhằm kêu gọi cộng đồng Việt kiều và những người tiêu dùng tại Việt Nam tẩy chay các thương hiệu hàng Việt uy tín (mà theo tác giả này là "những thương hiệu cộng sản"). Công ty Trung Nguyên đã từng có văn bản chính thức gửi tới cơ quan An ninh về những thông tin này và vụ việc đã được cơ quan An ninh chặn đứng và có kết luận từ năm 2009".

Phần cuối của bản tuyên bố, Trung Nguyên nhấn mạnh: "Trước những thông tin thất thiệt nêu trên, một mặt, chúng tôi hiện đang làm việc chặt chẽ với các cơ quan chức năng có thẩm quyền để xử lý vụ việc; mặt khác, chúng tôi kêu gọi và trông đợi ở sự tỉnh táo và tin tưởng của người tiêu dùng đối với sản phẩm của chúng tôi".

Khi trao đổi với PV CSTC xung quanh nội dung bài viết này, ông Lê Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên (trụ sở tại TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) cho biết: "Trước đây tôi có biết qua thông tin về bài báo trên. Theo tôi đây là những thông tin không có căn cứ, vì Trung Nguyên là một doanh nghiệp lớn nên phải bảo vệ và gìn giữ uy tín  thương hiệu của mình. Trên thị trường hiện có hóa chất có độ đắng gấp 1.000 lần so với quinin như denatonium. Bài viết đổ lỗi cho người Việt Nam có thói quen uống cà phê đá nên nhà sản xuất phải pha thêm hóa chất và hương liệu. Theo tôi đây không phải là nguyên nhân chính mà chủ yếu là người sản xuất thiếu lương tâm và hám lợi. Trên thế giới có những công ty sản xuất cà phê danh tiếng như Nestle, Suntory (Nhật Bản) đã sản xuất cà phê lon cũng thường được để lạnh.

Tóm lại, không nên quan tâm đến những thông tin không có căn cứ. Có nhiều lý do khác nhau để người ta đưa lên phương tiện thông tin đại chúng những thông tin kiểu này".

PGS.TSKH Đào Đại Cường, nguyên giảng viên Trường Đại học Y dược TP.HCM cũng cho rằng thông tin trong bài viết không đáng tin: "Tôi khẳng định không ai cho ký ninh vào cà phê vì giá thành của ký ninh đắt hơn cà phê nhiều. Các chi tiết khác về chất lượng của cà phê Trung Nguyên cũng như của tất cả các nhãn hiệu khác nếu muốn xác định rõ thành phần, chất lượng cần qua khâu kiểm nghiệm nghiêm túc mới có thể trả lời chính xác chứ không thể "phán khơi khơi" như bài viết đó được".