Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Các bức ảnh vệ tinh đã làm lộ rõ những dải dầu loang kéo dài hàng chục km trên mặt nước vịnh Ba Tư, CNN hôm 21/4 đưa tin. Một số khu vực xuất hiện các mảng đen đặc, lan rộng theo dòng chảy và hướng gió, tạo thành những vệt loang rõ rệt trên bề mặt biển. Giới chuyên gia nhận định, quy mô và mật độ của các vệt dầu lần này là dấu hiệu đáng chú ý, cho thấy khả năng xảy ra sự cố tràn dầu quy mô lớn hoặc hệ quả cộng dồn từ các hoạt động quân sự và vận tải biển trong khu vực.

Cụ thể, bức ảnh chụp hôm 7/4 cho thấy vết dầu loang kéo dài 8km tại eo biển Hormuz, gần đảo Qeshm của Iran. Đại diện của tổ chức Hòa bình Xanh Đức chia sẻ với CNN rằng tàu Shahid Bagheri của Iran đã bị rò rỉ dầu tại khu vực này, sau khi trúng đòn tấn công của lực lượng Mỹ hồi cuối tháng 2.

Một hình ảnh khác cho thấy dầu xuất hiện quanh đảo Lavan sau khi cơ quan truyền thông nhà nước Iran cho biết một cơ sở dầu khí trên đảo bị tấn công hôm 7/4.  Theo ông Wim Zwijnenburg, Trưởng dự án tại tổ chức hòa bình PAX (Hà Lan), người theo dõi hệ quả từ các cuộc không kích quanh khu vực vịnh, vụ tấn công tại Lavan gây ra tình trạng khẩn cấp môi trường nghiêm trọng.

 “Các vết dầu hiện cũng đang lan tới đảo Shidvar - cách Lavan gần 2km. Dù không có cư dân sinh sống nhưng  Shidvar là một đảo san hô, có hệ động vật phong phú, bao gồm rùa và chim biển", ông Wim Zwijnenburg nhấn mạnh.

Giới phân tích môi trường cho biết, dầu thô khi tràn ra biển không chỉ gây ô nhiễm tức thời mà còn để lại hậu quả lâu dài. Các hợp chất độc hại có thể thẩm thấu vào tầng nước, phá vỡ hệ sinh thái biển, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh vật phù du, cá và các loài chim biển.

Một khi chuỗi thức ăn bị gián đoạn, tác động sẽ lan rộng đến ngành thủy sản và sinh kế của hàng triệu người dân ven biển. Bên cạnh đó, dầu loang còn có nguy cơ ảnh hưởng đến hệ thống lọc của nhà máy khử mặn, nguồn cung cấp nước sạch cho gần 100 triệu người dân trong khu vực.

Hiện tại, khó có thể định lượng mức độ thiệt hại do các vết dầu loang gây ra, song giới chuyên gia lo ngại về thảm họa sinh thái, nhất là nếu thêm nhiều tàu chở dầu bị tấn công. Đặc biệt, việc xử lý các vết dầu này là rất khó khăn tại thời điểm này. Xung đột diễn ra khiến khả năng tiếp cận khu vực Vịnh để khắc phục sự cố gần như là không thể. Theo dữ liệu từ tổ chức Hòa bình Xanh Đức, hiện có khoảng 75 tàu chở dầu cỡ lớn đang có mặt tại vùng Vịnh, với tổng lượng dầu thô lên tới gần 19 tỷ lít.

Trong một diễn biến có liên quan, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent mới đây khẳng định các kho dự trữ dầu trên đảo Kharg - nơi tập trung phần lớn sản lượng năng lượng của Iran, sẽ đạt mức tối đa trong vài ngày tới. 

Suốt thời gian diễn ra xung đột, Iran vẫn duy trì sản xuất và tiêu thụ dầu ở mức cao hơn so với giai đoạn trước đó. Hãng JPMorgan cho hay, dầu thô chiếm khoảng 80% doanh thu xuất khẩu của nước này.

Ông Scott Bessent nhấn mạnh, Hải quân Mỹ sẽ tiếp tục lệnh phong tỏa các cảng của Iran và việc này sẽ khiến không gian dự trữ bị lấp đầy, buộc Iran cắt giảm hoặc ngừng hẳn hoạt động khai thác. Bộ Tài chính Mỹ sẽ duy trì áp lực tối đa nhằm làm suy yếu một cách có hệ thống khả năng huy động, luân chuyển và chuyển tiền về nước của Tehran cũng như cảnh báo trừng phạt với bất kỳ thực thể nào hỗ trợ nước này.