Trinh sát hình sự cần phải biết kết hợp cả nhu lẫn cương

Đã trực tiếp phá và chỉ đạo phá không biết bao nhiêu vụ án cướp-giết-hiếp, với Thượng tá Định, điều cốt lõi trong mỗi vụ án là người điều tra phải biết sàng lọc, nắm bắt thông tin. Mọi tình tiết dù là nhỏ nhất cũng không được để lọt, có như vậy, người lính điều tra mới thuận tiện trong việc phá án. Anh cũng khẳng định rằng, lính trinh sát hình sự không được quyền sai sót mỗi khi đi phá án, vì chỉ cần "sểnh một ly sẽ đi một dặm"

Sự quyết đoán và tỉnh táo

Vài chục năm “gánh” trách nhiệm của một người Cảnh sát, từ khi là một anh lính trinh sát chập chững vào nghề cho đến khi trở thành vị trưởng phòng, chỉ đạo công tác điều tra của cơ quan, Thượng tá Định luôn mang bên mình một nguyên tắc làm việc bất di bất dịch, công việc luôn quan trọng hơn tất cả. Cho dù gặp phải bất kỳ tình huống nào, dù phải căng mình với những công việc của người thân, gia đình, bạn bè, nhưng hễ có án thì chẳng hề nắng mưa, giông bão, đã là lính hình sự là phải lập tức lên đường.

Giữ đúng nguyên tắc đó, bao nhiêu năm nay, tham gia nhiều vụ án, Thượng tá Định chưa một lần đến trễ và cũng chưa từng để lọt bất kỳ tên tội phạm nào. Công việc cũng có lúc gặp trục trặc, việc phá án cũng có thể đi vào bế tắc, nhưng mỗi khi đối diện với những trường hợp đó, theoThượng tá Định, người trinh sát cần phải giữ một cái đầu lạnh, với ý chí cứng rắn thì chắc chắn sẽ tìm được hướng giải quyết.

Về những vụ án mà mình đã từng phá, Thượng tá Định bảo rằng, mỗi một vụ án, mỗi một tên hung thủ là một câu chuyện để lại trong suy nghĩ của anh như những kỷ niệm sâu sắc. Dù là án lớn hay án nhỏ, mức độ nghiêm trọng có khác nhau nhưng với Thượng tá Định, việc quan trọng nhất là phải phá được trong thời gian ngắn nhất. Kể lại vụ án tạo cho Thượng tá Định nhiều ấn tượng nhất, và cũng để lại trong anh nhiều bài học kinh nghiệm nhất. Vụ án này xảy ra vào hồi cuối năm 2010, đó là một vụ cướp giật cực kỳ nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn thành phố Ninh Bình.

Ngay khi nhận được thông tin trình báo, Thượng tá Định đã cùng anh em trong đơn vị thành lập ban chuyên án. Xác định đây là một vụ trọng án, nếu không điều tra nhanh và bắt giữ đối tượng, tài sản của người bị hại sẽ rất khó thu hồi, Thượng tá Định đã ngay lập tức điều động các trinh sát chia nhiều mũi khác nhau để triển khai việc điều tra.

Qua quá trình thu thập thông tin, sàng lọc đối tượng cũng như tìm những dấu tích để lại, lực lượng trinh sát hết sức khó khăn trong việc tìm ra nghi phạm ban đầu. Mặc dù vụ án xảy ra vào thời điểm ban ngày, nhưng do thủ phạm phóng xe quá nhanh, nạn nhân lại hôn mê bất tỉnh nên mọi việc nhận dạng hung thủ gần như bế tắc. Quá trình xác minh những đối tượng có tiền án, tiền sự trên địa bàn cũng chẳng mang nhiều kết quả, Thượng tá Định cho rằng, nếu cứ điều tra theo hướng rà soát thông thường sẽ chẳng khác nào "mò kim đáy bể".

Mọi lực lượng trong đơn vị được chia nhiều rất nhiều ngả khác nhau. Một mặt nghiên cứu hồ sơ các đối tượng nghi vấn trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, thậm chí là cả các tỉnh lân cận như Hà Nam, Nam Định, Thanh Hóa, Hòa Bình để tìm ra manh mối; mặt khác, các tổ trinh sát cũng được cài cắm ở khắp các nơi để giăng bẫy đối tượng. Quá trình điều tra được diễn ra một cách khẩn trương thì Phòng PC45 lại nhận được tin báo về một vụ cướp giật. Nạn nhân là một doanh nhân người nước ngoài, đã bị cướp đi 100 triệu đồng tiền mặt sau khi đi rút ở ngân hàng trở về. Hai vụ cướp với số lượng tiền rất lớn đó xảy ra trong một khoảng thời gian rất ngắn đã khiến cho dư luận quần chúng rất hoang mang. 

Thượng tá Định đã khẳng định, việc điều tra sẽ phải được tiến hành gấp rút. Anh cho huy động toàn bộ lực lượng, chỉ đạo từng mũi trinh sát điều tra một cách kỹ lưỡng. Kết hợp các biện pháp nghiệp vụ, điều tra nội ngoại tuyến, việc điều tra diễn ra 24/24h, lực lượng trinh sát được cài cắm ở những khu vực trọng điểm. Những đối tượng có nhiều điểm nghi vấn, sử dụng xe phân khối lớn đều được ghi hình… Mọi hoạt động trên địa bàn tỉnh đều được nắm bắt và sàng lọc kỹ lưỡng. Với sự cố gắng của tổ điều tra, chẳng bao lâu, trong tay các trinh sát đã nổi lên hai nhóm đối tượng nghi vấn ban đầu gồm 3 tên.

Quá trình điều ta tiếp tục được triển khai, những tài liệu chứng cứ được thu thập và tập trung chủ yếu vào nhóm đối tượng này. Tuy nhiên, chúng đều là những đối tượng du thủ, du thực, nay đây mai đó nên việc xác minh và tìm manh mối không hề đơn giản. Để xác minh những chứng cứ cũng như các thông tin xung quanh các đối tượng, lực lượng trinh sát đã phải vào tận thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai để tìm manh mối. Với những tài liệu thu thập được, tổ trinh sát đã khẳng định, hung thủ trong cả hai vụ cướp đều là 3 đối tượng này. Việc bắt giữ chúng được triển khai gấp.

Nhanh chóng nhưng chắc chắn

Giữ đúng nguyên tắc làm việc "phá án phải nhanh nhưng mọi việc phải chắc chắn", Thượng tá Định luôn chỉ đạo các trinh sát cũng như trực tiếp tham gia các vụ án với những phương án đã được nghiên cứu rất kỹ lưỡng. Theo anh thì, công tác điều tra phải được nghiên cứu một cách kỹ lưỡng, việc làm này rất cần thiết vì nó sẽ giúp các trinh sát tập trung được hướng đi, cũng như tránh những rủi ro đáng tiếc trong công việc.

Kể về vụ án khám phá băng nhóm chuyên trộm cắp tài sản ở các đền chùa trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, Thượng tá Định khẳng định rằng, nếu không có sự tính toán, dự định từ trước thì chưa chắc các hung thủ đã sa lưới. Trong khoảng hơn năm trở lại đây, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình liên tục xảy ra những vụ trộm cắp cổ vật tại những khu đình chùa, đền miếu… Rất nhiều cổ vật nằm trong những khu tâm linh này đã không cánh mà bay như thể đã bốc hơi cùng khói hương, đèn nến. Người dân trong tỉnh vô cùng bức xúc. Đã có rất nhiều làng xã tự tổ chức phục kích nhưng cũng không mang lại kết quả khả quan…

Sự việc càng trở lên nóng bỏng khi Phòng PC45 nhận được tin báo của nhân dân tại khu vực đền vua Đinh-Lê, một di tích rất nổi tiếng đã bị mất cắp một số cổ vật quý hiếm. Xác định rõ, nếu như cứ để tình trạng này tiếp tục tái diễn, dư luận nhân dân sẽ hết sức bức xúc và  hoang mang. Ban chuyên án lúc đó đã được thành lập với sự chỉ đạo trực tiếp của Thượng tá Định.

Các hướng điều tra được phân tỏa đi khắp nơi, từ việc thu thập thông tin ở khu đền đã bị mất trộm cho ến nhưng nơi có nhiều dấu hiệu sẽ là "miếng mồi" tiếp theo của những kẻ đạo chích. Thượng tá Định lúc đó đã quyết định phải tìm đến những nơi có các cổ vật, tìm ra được một loại cổ vật nào đó đã từng bị đánh cắp thì sẽ tìm ra được hung thủ. Mọi hướng trinh sát, tìm kiếm đều được triển khai nhanh chóng. Và đúng như những gì đã nhận định, một mũi trinh sát đã tìm được một đồ vật đã từng là báu vật bị mất của một ngôi chùa trên địa bàn tỉnh. Lần theo thông tin từ người mua và người bán loại cổ vật đó, các trinh sát nhanh chóng bắt giữ được nhóm đạo chích và cũng từ đó trên địa bàn tỉnh Ninh Bình không còn xảy ra hiện tượng mất cắp cổ vật.

Với những kinh nghiệm đã được hun đúc sau mấy chục năm gắn bó với nghề Cảnh sát, Thượng tá Định hiểu rằng, đã khoác trên mình trách nhiệm của người giữ an ninh, trật tự cho nhân dân thì không bao giờ được ngần ngại. Là trinh sát phải biết chịu kham khổ với hoàn cảnh, phải vững vàng trong công việc, tỉnh táo trong điều tra và quyết liệt trong truy bắt tội phạm