Harry Lee: Dấu ấn của một vị cảnh sát trưởng

19:10 19/03/2020
Cảnh sát Harry Lee (1932 -2007) là cảnh sát trưởng lâu năm của Giáo xứ Jefferson, Louisiana. Ông được bầu lần đầu tiên vào năm 1979 với tư cách là cảnh sát trưởng thứ ba mươi và được bầu lại sáu lần, đã phục vụ hai mươi tám năm và sáu tháng.


Những dấu ấn trong cuộc đời

Harry Lee được xem là một trong những  chính trị gia đặc biệt nhất: một thành viên đảng Dân chủ người Mỹ gốc Hoa được bầu từ một giáo xứ ngoại ô. Gia đình ông là người Trung Quốc nhập cư điều hành một tiệm giặt là nhỏ. Ông được sinh ra trong phòng giặt quần áo của gia đình trên phố Carondelet ở New Orleans năm 1932. Khi đủ tuổi, ông và anh chị em của mình được giao việc trong tiệm giặt ủi và sau đó trong các nhà hàng của gia đình, nhà Lee ở Metairie.

Bìa sách tiểu sử về Harry Lee của tác giả Deno Seder.

Harry Lee nhận bằng cử nhân địa chất tại Đại học bang Louisiana. Ông đi nghĩa vụ trong Không quân ở Texas một thời gian ngắn. Khi kết thúc nghĩa vụ, Harry Lee kết hôn với Lai Lee, sau đó trở về Louisiana vào năm 1959. Đó là năm mà gia đình bắt đầu xây dựng tại House of Lee, nơi ông Lee sẽ gặp người đàn ông đã trở thành cố vấn chính trị của mình.

Con đường vào chính trị của ông xuất phát từ việc trở thành một người thân tín của Nghị sĩ Hale Bogss. Trong sáu năm, ông làm trợ lý của Hale Bogss, khi nghị sĩ sống tại Louisiana. Ông tham gia lớp học tại Đại học Luật Loyola trong khi làm việc 12 giờ tại nhà hàng gia đình. Với sự giúp đỡ của Bogss, ông Lee được bổ nhiệm làm thẩm phán đầu tiên cho Tòa án quận Hoa Kỳ ở New Orleans, và năm 1976, ông trở thành luật sư trưởng cho Giáo xứ Jefferson.

Harry Lee được bầu làm cảnh sát trưởng vào năm 1979, sau khi đánh bại ứng viên đương nhiệm Alwynn Cronvich. Ông được bầu lại mỗi nhiệm kì bốn năm từ năm 1983 đến 2003. Năm 1987, Lee phải đối mặt với một thách thức bầu cử mạnh mẽ từ đối thủ đảng Cộng hòa Art Lentini (sau này là thượng nghị sĩ tiểu bang), và ông đã bị buộc phải tham gia một cuộc tổng tuyển cử. 

Tuy nhiên, ông Lee đã giành chiến thắng với tỉ số 54-46. Harry Lee đã được bầu lại mà không có sự phản đối đáng kể nào trong các cuộc bầu cử tiếp theo, và ông vẫn là một chính trị gia có tiếng nói trong Giáo xứ Jefferson. Ông được ghi nhận là giữ tỷ lệ tội phạm trong giáo xứ thấp trong hai mươi lăm năm, trong khi tỷ lệ ở Giáo xứ Orleans lân cận ở mức cao nhất trong cả nước. 

Năm 1989, Lee từ chối sự lựa chọn của hai đảng viên đảng Cộng hòa David Duke và John S. Treen cho vị trí tuyển dụng tại bang House House 81 khi Charles Cusimano từ chức để trở thành thẩm phán tòa án bang.

Cảnh sát trưởng Giáo xứ Jefferson Harry năm 2007. 

Ông Lee, một trong những chính trị gia nổi tiếng nhất ở Khu vực Greater New Orleans, được biết đến như một khắc tinh tội phạm nhiệt tình. Ông cũng nổi tiếng là một nhà cải cách chống tham nhũng trong khi làm Luật sư Giáo xứ cho Giáo xứ Jefferson. 

Lee có quan hệ cá nhân gần gũi với cựu Thống đốc Edwards và gia đình Bogss ở New Orleans. Ông thường đưa ra những tuyên bố gây tranh cãi với truyền thông địa phương. Ông cho thấy lòng trung thành không lay chuyển đối với các đại biểu của mình trong các cáo buộc về sự tàn bạo của cảnh sát tại Giáo xứ Jefferson. 

Ông cũng đã thể hiện sự ủng hộ đối với các chính trị gia khác ở Louisiana trong một số cuộc điều tra liên bang về tham nhũng của chính phủ, bao gồm cả cuộc điều tra và kết án cuối cùng của Edwards. Nhiều chính trị gia này là bạn riêng của Lee, nhưng đến tháng 9/2007, bản thân Lee không bao giờ bị buộc tội tham nhũng. 

Gia đình của Harry Lee có mối liên kết với Giáo hội Trưởng lão Trung Quốc ở Kenner. Kể từ khi ông qua đời, số tiền chưa sử dụng với tổng trị giá hơn 250.000 đô la của ông đã được quyên góp cho nhà thờ theo ý muốn của ông. Lee và vợ Lai có một con gái tên Cynthia Lee Sheng, thành viên Hội đồng Giáo xứ Jefferson và hai cháu.

Ông có cái nhìn cởi mở với cá độ và tuyên bố nghiện bài bạc không nghiêm trọng như nghiện rượu và thuốc lá. Ông dành doanh thu từ các sòng bài cho việc xây dựng và tôn sửa nhà tù. Nếu không có các sòng chơi poker, Lee nói rằng Giáo xứ Jefferson sẽ mất gần 4 triệu đô la hằng năm cho các khoản thu công.

Cảnh sát trưởng Lee thể hiện dấu ấn quan trọng và mạnh mẽ của mình trong cơn bão lịch sử Katrina càn quét ở nước Mỹ. Đáng nhớ nhất là vào buổi sáng trước khi Katrina tới New Orleans, Lee đã xuất hiện trên đài phát thanh khẩn cấp, với một thông điệp đốc thúc mạnh mẽ dành cho những người chưa sơ tán. Lee là một trong số ít các chính trị gia ở New Orleans duy trì sự nổi tiếng của mình trong một thời gian dài, trước cơn bão lịch sử Katrina. 

Trong cơn bão, Chủ tịch Giáo xứ Aaron Broussard đã sơ tán tất cả nhân viên giáo xứ trực tiếp dưới sự kiểm soát của ông đến Giáo xứ St. Tammany trên Bờ Bắc, bao gồm cả những người vận hành máy bơm thoát nước. Đây được coi là nguyên nhân chính gây ra lũ lụt ở Bờ Đông của Giáo xứ Jefferson. 

Tuy nhiên, Văn phòng Cảnh sát trưởng tại Giáo xứ Jefferson độc lập với Chủ tịch Giáo xứ và hoạt động trực tiếp dưới quyền một cảnh sát trưởng Lee. Khi bão tan, các đại biểu của Giáo xứ Jefferson ngay lập tức bắt đầu tuần tra tất cả các con đường thương mại lớn và thậm chí các khu phố riêng lẻ trong Giáo xứ. Hầu hết các Giáo xứ tại thời điểm này đã được sơ tán và thông tin liên lạc gần như không có.

Harry Lee cùng vợ và con gái năm 1979.

Hầu hết các vụ cướp bóc diễn ra ở Giáo xứ Jefferson thuộc về cộng đồng Terrytown và Gretna, giáp ranh với Algiers và Crescent City Connection (Cầu Con Cò). Văn phòng Cảnh sát trưởng của Giáo xứ Jefferson có quyền tài phán đối với tất cả các Giáo xứ Jefferson chưa hợp nhất, trong khi các thành phố hợp nhất như Gretna, Kenner, Harahan và Westwego có chính quyền thành phố và các sở cảnh sát độc lập. 

Trong tuần đầu tiên sau cơn bão, Cảnh sát trưởng Lee và Cảnh sát trưởng Gretna Arthur Lawson Jr đã ra lệnh cho các sĩ quan cảnh sát Gretna và các đại biểu của Giáo xứ Jefferson thiết lập một rào chắn trên Cầu Con Cò và ngăn người dân New Orleans di tản qua. Hành động này đã được một số cư dân Gretna khen ngợi nhưng lại bị các quan chức của Giáo xứ Orleans chỉ trích. Harry Lee được chỉ định là đồng phạm trong các vụ kiện sau đó, vì anh ta trực tiếp tham gia vào việc đặt hàng rào chắn cầu.

Cái chết của Lee

Lee qua đời năm ngày sau khi trở về từ Trung tâm Ung thư Anderson ở Houston trong đợt điều trị bệnh bạch cầu. Cái chết của ông đến chưa đầy ba tuần trước khi ông hy vọng giành được nhiệm kỳ thứ tám tại văn phòng. Lee đã đủ điều kiện để dành vị trí trong nhiệm kỳ mới. Luật tiểu bang yêu cầu đủ điều kiện để mở lại nếu một ứng cử viên chết trước khi cuộc bầu cử được tổ chức. 

Vào ngày 30/9, WWL-TV đã báo cáo rằng Lee phải nhập viện trong tình trạng nghiêm trọng do biến chứng của bệnh bạch cầu. Lee có vấn đề về hô hấp và được đưa đến Trung tâm y tế Ochsner. Ông qua đời lúc 10h44 sáng 1/10/2007 và được an táng bốn ngày sau đó tại Nghĩa trang Metairie ở New Orleans.

Ngay sau cái chết của Lee, cuộc bầu cử sơ bộ cho chức danh cảnh sát trưởng đã được chuyển từ ngày 20/10 đến ngày 17/11 và Newell Normand, một đảng viên đảng Cộng hòa, được chỉ định làm cảnh sát trưởng lâm thời. Normand, người từng là phó giám đốc từ năm 1995, được bầu làm cảnh sát trưởng với hơn 90% phiếu bầu và giữ chức vụ cho đến năm 2017.

Năm 2001, Lee được giới thiệu vào Bảo tàng Chính trị Louisiana và Đại sảnh Danh vọng ở Winnfield. Chỉ có 4 cảnh sát trưởng khác được vinh danh như vậy, đó là Cat Doucet, Charles Fuselier, Leonard R. "Pop" Hataway và Jessel Ourso.

Phan Nguyễn (dịch)