Xuất ngoại “săn” thạch ngọc
Cách TP HCM chưa đầy 200km, với giá vé dịch chuyển chỉ 210.000 đồng nên Thủ đô Phnôm Pênh đang là điểm đến lý tưởng của nhưng du khách người Việt. Người ta sang thủ đô của Vương quốc chùa Tháp để được một lần hưởng cái không khí sôi động ngày cũng như đêm tại Naga casino-sòng bài hiện đại và lớn nhất Campuchia, để được đắm mình trong nền văn hóa khác lạ, để thỏa cái thú ẩm thực với những thực đơn côn trùng lạ đời… và cũng có nhiều người xuất ngoại chỉ với hy vọng tậu được những viên đá quý như rubi, saphia…
Trên chuyến xe xuyên quốc gia của Công ty Du lịch Sapaco, bà Hoàn, chủ một hiệu vải ở chợ Soái Kình Lâm (chợ Lớn), bỏ nhỏ: "Sang bên ấy có người gặp may tậu được những viên kim cương, đá quý chỉ với giá vài ngàn đô nhưng khi về nước có lái buôn đến ngỏ lời thu vào với giá bạc tỷ".
Năm nay 56 tuổi, đi cùng 3 bà bạn cũng là dân buôn bán vải có thâm niên ở chợ Kim Biên (quận 5) và chợ Tân Định (quận 1), bà Hoàn cho biết chuyến đi này là lần xuất ngoại thứ 2 của bà.
"Bận trước tôi sang Nam Vang (tên gọi xưa của Thủ đô Phnôm Pênh) để tham quan nhưng lần này là đi vì công chuyện làm ăn" - bà Hoàn trò chuyện không chút giấu giếm: "Tôi và mấy chị bạn sang tìm hiểu thị trường đá quý bên này. Nghe một số người đi trước về kể ở Nam Vang, mà cụ thể là chợ Nga là trung tâm tiêu thụ, phân phối đá quý lớn nhất ở Campuchia. Do đất nước này có nhiều mỏ đá quý nên trữ lượng thạch ngọc dữ thần, nhờ vậy mà giá cả rất mềm chứ không đắt như bên mình hay các quốc gia khác".
Bà Loan, người đi cùng, tiếp lời bạn: "Tôi quen một số bạn làm ăn chuyên kinh doanh đá quý ở quận 7 nên biết họ hay sang chợ Nga nhập hàng về. Cứ mỗi chuyến đi như vậy họ lời hàng tỷ đồng, nghe mà ham. Tìm hiểu mới biết dân mình sang bên ấy mua đá quý nhiều lắm. Có người lúc đầu mua đeo chơi sau thấy đá quá rẻ nên chuyển sang kinh doanh, chỉ trong một thời gian ngắn mà phát tài, tiền vô như nước".
 |
|
Đá quý được bày bán lộ thiên. |
Trên chuyến xe xuất ngoại hôm ấy, khi nghe các bà chủ sạp vải nói chuyện, chừng như không cưỡng lại hấp lực của những viên thạch ngọc và cũng chừng như nuôi hy vọng mua được của quý với giá hời nên một số người ngồi trên xe hỏi tới rồi gợi ý được nhập nhóm với bà Hoàn cho đông vui.
"Chuyện kinh doanh, làm ăn mua bán cũng phải có thời có vận, có duyên có số hết đó em à" - bà Hoàn nói với 2 người phụ nữ ăn vận sang trọng ngồi cạnh bên đang háo hức đến chợ Nga: "Ngọc quý các loại là kết tinh từ đá ngủ lâu năm dưới lòng đất mà thành. Theo các nhà chiêm tinh học, trên trời cao, vận số mỗi người ứng với một vì sao trong dải ngân hà. Còn ở dưới đất thì ứng với những viên đá quý. Khi ngọc quý với vì tinh tú hòa quyện với nhau thì người có bổn mạng ấy sẽ phát tài phát lộc. Nhưng để được như vậy thì mỗi người phải có bên mình ít nhất một viên đá quý. Bằng không thì khó mà thành. Ví như hai cưng mơ ước được trúng số độc đắc nhưng chẳng bao giờ mua vé số thì sao mà ước mơ có cơ hội trở thành hiện thực".
Nói những lời viển vông, vô lý như vậy nhưng thấy hai người phụ nữ gật gật kiểu thấu hiểu, bà Hoàn được thể tiếp tục ba hoa: "Giờ sang bên ấy chị ghé tìm hiểu cho biết, nếu ưng ý viên ngọc, viên đá quý nào thì mua. Trước tiên chỉ là như vậy thôi. Còn nếu có cơ hội, có nhân duyên biết đâu chị sẽ chuyển sang kinh doanh mặt hàng này. Đá quý thì cũng như cổ vật, với người này nó chẳng giá trị là bao nhưng với kẻ khác, khi kết nó rồi, người ta sẵn sàng trả mức giá ngất ngưởng để có được. Bởi vậy dân buôn ngọc ai nấy đều giàu sụ"…
Xuất phát từ lúc 6h30' sáng, đến gần 12h trưa thì xe tiến vào thành phố Phnôm Pênh. Do có việc riêng cần ưu tiên giải quyết nên chúng tôi không cùng tham gia với nhóm bà Hoàn đảo qua chợ Nga săn ngọc quý. Trưa hôm sau, khi việc chính tạm ổn, chúng tôi nhờ một bác tài tuk tuk người Việt lúc đậu xe trên đại lộ Bonivong chở thẳng đến chợ Nga với giá 3USD.
 |
|
Bên cạnh đá quý, chợ Nga còn bày bán vô số món đồ "cổ" không rõ nguồn gốc, trong đó có cả cồng chiêng. |
Trên đường lăn bánh, bác tài tự giới thiệu tên Song, 42 tuổi, trước sinh sống tại Xiêm Riệp với nghề nuôi cá lồng trên Biển Hồ. Sau do làm ăn thất bát nên mới đưa gia quyến đến Phnôm Pênh làm kế sinh nhai.
"Thấm thoát cũng đã hơn chục năm tôi sống trên đất Nam Vang này" - ông Song tâm tình: "Người Việt mình sinh sống ở Nam Vang đông lắm, chiếm hơn 1/3 dân số bản địa chứ hổng ít. Ở bên này nếu siêng năng, chăm chỉ thì cũng sống được. Như tôi chạy tuk tuk vầy bình quân thu nhập một ngày sau khi trừ chi phí cũng được khoảng 100.000 rieal (tương đương 350.000 đồng), có khi hơn nếu gặp trúng khách sộp".
Chúng tôi hỏi sang chuyện chợ Nga, bác tài nói một tràng: "Chợ Nga nằm trên đường số 45. Đây là chợ bán cổ vật, bán quần áo sida với các thương hiệu nổi tiếng, bán đá quý sầm uất nhất Nam Vang. Gọi là chợ Nga vì phiên chợ này thu hút đông du khách phương Tây đến tham quan, mua sắm. Người Việt mình ghé chợ đông lắm. Mấy ông khoái chơi cổ vật, những bà những chị thích đá quý, hột xoàn… ghé chợ tậu hàng ầm ầm, nhất là vào cuối tuần, khách đến đông nghẹt".
Sau khoảng 15 phút lăn bánh, xe dừng tại chợ Nga. Không có nhiều thời gian dạo chợ nên chúng tôi theo chỉ dẫn của bác tài đảo ra cuối chợ, khu vực tập trung đông kẻ bán người mua đá quý và ghi nhận không khí mua bán thạch ngọc sầm uất ở nơi này. Không hổ danh là "trung tâm thu mua, phân phối đá quý lớn nhất vương quốc Campuchia" như nhiều lời đồn đại, nơi đây lúc nào cũng tấp nập cảnh kẻ bán người mua.
Nhìn trước, nhìn sau, nhìn đâu cũng thấy người ta bày la liệt trong những chiếc tủ kính hàng trăm viên đá quý óng ánh sắc màu. Có quầy đá quý nhiều quá, người bán không ngần ngại để những khối đá thạch anh xanh, đỏ, tím, vàng… trong những chiếc rổ nhựa và bày lộ thiên trên tủ. Khách thích viên đá nào chỉ việc thỏa thuận giá cả với người bán.
Giao dịch xong, khách có thể nhận đá thô hoặc yêu cầu nhân viên của quầy mài, cắt viên đá theo hình dáng, kích cỡ mà mình muốn hoặc theo mẫu trong catalô chủ quầy đưa. Qua quan sát chúng tôi thấy một số chủ quầy đá quý nói tiếng Việt rất sõi và nói tiếng bản địa cũng rất cừ. Hỏi ra mới biết họ hoặc là người Việt chính gốc hoặc có cha Việt-mẹ Campuchia và ngược lại.
 |
|
Khách mua đá xong nếu có nhu cầu sẽ được các tay thợ cắt tạo dáng ngay tại chỗ. |
Tại một quầy hàng đá quý, vừa gả 2 viên đá saphia màu xanh đọt chuối cho một cặp du khách người Tây Ban Nha với giá 700 USD thì bà chủ đón hai người phụ nữ người Việt ở quận 1, TP HCM đến xem hàng.
Thấy hai nữ khách nhìn chằm chằm vào viên đá saphia màu huyết dụ hình giọt nước to bằng đốt đầu ngón trỏ người lớn ánh lên những sắc màu huyền ảo khi được ánh nắng chiếu vào, bà chủ là người Việt, tên Loan, gật gù bật mí với khách rằng đá saphia ở Campuchia thì rất nhiều nhưng hiếm khi có được viên đá huyết dụ màu chuẩn và lớn như vậy.
Sau khi ra giá viên đá là 2.500 USD, bà chủ sẵng giọng nói với khách: "Sang đây mua đá quý là đúng bài rồi. Vùng này là vương quốc của đá quý, ngọc quý nên giá bán mới hữu nghị như vậy. Hai em mua về nếu không đeo thì bán lại cho người ta cũng lời khẳm (lời nhiều)".
Tại quầy đá quý khác, chúng tôi mục kích cảnh bà chủ đeo sợi dây chuyền vàng nom như sợi dây xích có kiểu thuyết phục khách rất ấn tượng: "Em có cơ sở mới dám tuyên bố với các chị vùng đất này thạch ngọc các loại nhiều vô kể. Bằng chứng là nếu các chị vào tham quan Chùa vàng Chùa bạc tên Campuchia là Wat Preah Keo, sẽ thấy trong chùa Vàng có pho tượng đúc bằng vàng nặng 90kg, trên tượng có đính đến 9.584 viên kim cương, đá quý. Cạnh đó còn có pho tượng bằng ngọc xanh nặng mấy trăm ký… Ngọc và đá quý đều có nguồn gốc tại Campuchia".
Nghe bà chủ gân cổ, mấy bà khách luống tuổi gật gù và hỏi mua ngọc quý. Bà khách tên Dung ở phường Cầu Ông Lãnh (quận 1) lúc trả 350USD mua viên thạch ngọc mà theo giải thích với người bán "trùng chất liệu như pho tượng Phật ngọc ở chùa Vàng" cười toe toét, gương mặt lộ rõ sự sung sướng khi được một nữ khách lúc ghé xem ngọc tự giới thiệu cũng là dân Sài Gòn sang chợ Nga săn ngọc, bỏ nhỏ: "Chị vô mánh rồi. Về thành phố, viên ngọc này giá bét lắm cũng 500 USD đấy"…
Không tin lắm vào chất lượng của những viên đá quý, ngọc quý được bán tại chợ Nga, rời chợ, chúng tôi tìm gặp một số người sống lâu năm tại Phnôm Pênh hỏi thăm và nhận không ít lời cảnh báo. Anh Hoàng Tuấn, sống tại khu Đồng Nhà Cháy, thuộc quận ngoại thành Mieng Chay, khuyên: "Chú em vào ấy xem thì được chứ mua thì đừng nên nếu không rành về đá quý.
Dân Nam Vang ai cũng rõ chợ Nga chủ yếu bán đồ giả cổ nhưng với giá trên trời. 10 món đồ cổ ở chợ thì có đến 8 món là đồ trời ơi. Đá quý, ngọc quý gì cũng vậy thôi. Thường thì đám khách Tây ngờ nghệch, cả dân mình đi chợ bị thuốc dữ lắm!".
Anh Tuyền, hướng dẫn viên của một công ty lữ hành có trụ sở trên đường Lý Thường Kiệt, quận Tân Bình, bật mí: "Dân buôn đá quý, cổ vật ở chợ Nga có rất nhiều chiêu để luộc con mồi. Ví như cây kiếm giả cổ giá chỉ khoảng năm bảy đô (5-7 USD) nhưng khi khách hỏi, chủ quầy hét có khi đến năm trăm đô (500 USD). Chú em trả giá bốn trăm (400 USD) nhưng họ nhất định không bán. Bỏ đi thấy họ không kêu lại, chú em đinh ninh đó là hàng chất lượng nên quay lại trả thêm vài mươi đô nữa, vậy là dính đòn. Rồi có khi chú em còn đang lưỡng lự không biết có nên mua viên đá saphia màu huyết dụ với giá bán 300USD mà thực chất chỉ là bột đá hoặc nhựa tổng hợp, thì có vị khách ra vẻ sành điệu tới nghía hàng, hỏi giá rồi móc tiền mua ngay. Chú em thấy vậy yên tâm nên mua theo. Chú em nào biết người kia là dân chim mồi của chủ cửa hiệu".
Khi nghe chúng tôi bày tỏ sự âu lo không biết bà Hoàn và những bà bạn buôn vải có bị dính những đòn lừa này, anh Tuyền tặc lưỡi: "Mấy bà kia có thể dính chứ bà Hoàn chưa chắc đâu. Tôi được biết có chủ cửa hiệu đá quý nuôi và tung quân về Việt
