Từ hôm nay, 62 tuyến phố ở Hà Nội cấm bán hàng rong, để xe trên vỉa hè, lòng đường

Đây là một động thái tích cực của lãnh đạo TP nhằm lập lại trật tự đô thị ở Thủ đô. Để người dân chấp hành nghiêm, trước đó một tháng, cơ quan chức năng đã triển khai việc kiểm tra, tuyên truyền, nhắc nhở người dân tự giác thực hiện. Tuy nhiên, trước giờ "G", vẫn còn rất nhiều bất cập đằng sau việc thực hiện các Quyết định trên chờ được giải quyết.

Theo ghi nhận của phóng viên Báo CAND, trong ngày 30/6, trên nhiều tuyến phố trong diện không được để xe máy, ôtô và kinh doanh buôn bán trên vỉa hè, người dân vẫn hoạt động mưu sinh với tâm trạng lo lắng vì họ vẫn chưa biết sau ngày 1/7, họ sẽ tiếp tục kiếm sống ở đâu khi ngay cả chính quyền các phường sở tại cũng bối rối không biết sắp xếp khu vực để xe, buôn bán thế nào cho hợp lý.

Thiếu trầm trọng các điểm gửi xe

Tuyến phố Bùi Thị Xuân nằm trong diện cấm để xe đạp, xe máy, ôtô trên vỉa hè, lòng đường vẫn tấp nập cảnh chen chúc gửi xe như mọi ngày. Đây là tuyến phố có cổng sau của Bệnh viện Mắt Trung ương. Mặt trước của bệnh viện nằm trên tuyến đường Bà Triệu, vỉa hè đã được tận dụng triệt để phục vụ người dân các tỉnh đến gửi xe. Tuy nhiên, cả đoạn phố dài gần 200m cũng không đủ chỗ để xe của bệnh nhân và người nhà đến khám bệnh. Mỗi ngày, hơn 1.000 lượt xe của người bệnh đến khám được dồn ra cổng sau của bệnh viện, thuộc tuyến phố Bùi Thị Xuân.

Trao đổi với chúng tôi, chị Nguyễn Thị Dung, tổ trưởng tổ xe của phường Bùi Thị Xuân cho biết: "Cả tổ xe chúng tôi đang rất lo, ngày mai cấm thì chúng tôi sẽ phải chấp hành. Bãi gửi xe này là do UBND phường Bùi Thị Xuân quản lý, nếu không cho để xe chúng tôi cũng không biết sẽ tổ chức điểm gửi xe ở đâu. Không chỉ người dân sống quanh đây, mà cả những người từ nơi khác đến khám bệnh ở Bệnh viện Mắt Trung ương nữa nếu không có chỗ để xe sẽ rất phức tạp. Mọi người sẽ đứng tràn ra đường, ùn tắc là chuyện khó tránh".

Không chỉ xe của bệnh nhân đến khám bệnh, riêng số lượng xe của người dân sống tại tuyến phố này cũng đã chiếm tới 490 ôtô. Hiện nay, chính UBND phường Bùi Thị Xuân cũng đang bối rối không biết sắp xếp, bố trí khu vực trông giữ xe cho người đến khám tại Bệnh viện Mắt Trung ương ở đâu khi tất cả các tuyến phố thuộc phường quản lý đã "chật như nêm".

Nhiều chủ cửa hàng kinh doanh trên phố Huế, Bạch Mai, Đê La Thành… cũng không khỏi băn khoăn không biết bắt đầu từ 1/7, khách đến mua hàng sẽ để xe ở đâu.

Chị Thu Lan, chủ một cửa hàng bán mũ bảo hiểm trên phố Huế bộc bạch: "Từ trước đến nay, khách đến mua mũ bảo hiểm vẫn thường để tạm trên vỉa hè. Vỉa hè trên phố này rộng thế nhưng không hiểu vì sao người ta lại cấm. Mà khách mua hàng cũng chỉ đến rồi đi chứ có để cả ngày đâu. Chắc từ mai, việc buôn bán của chúng tôi sẽ bị ảnh hưởng nhiều vì chẳng ai lại gửi xe cách phố mấy trăm mét rồi đi bộ lại để mua một chiếc mũ bảo hiểm".

Tuy nhiên, nhìn lại việc quy hoạch điểm gửi xe máy, xe đạp của Thủ đô cho thấy một thực trạng rất đáng báo động là có tới hàng trăm điểm gửi xe trái phép, không phép. Nguyên nhân chính dẫn đến việc các bãi trông xe trái phép tự phát mọc lên ùn ùn, đặc biệt vào các dịp lễ, Tết là do nhu cầu gửi xe của người dân vượt nhiều lần sự đáp ứng của bãi gửi.

Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Văn Khôi đã thừa nhận, Hà Nội thiếu điểm đỗ, điểm trông giữ và sử dụng hè phố lòng đường để đỗ ôtô là nguyên nhân gây ùn tắc giao thông.

Siết chặt quản lý đô thị, chỉnh trang bộ mặt TP, chuẩn bị cho đại lễ Kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long Hà Nội là điều rất cần thiết. Cũng không thể phủ nhận rằng, việc cấm để xe trên những tuyến phố này sẽ mang lại một "bộ mặt" thông thoáng, văn minh, không còn ùn tắc. Nhưng trước thực trạng thiếu điểm đỗ xe như hiện nay, nhiều người cho rằng, quy định cấm này sẽ khiến lượng xe có nhu cầu gửi sẽ dạt sang các tuyến phố bên cạnh, càng làm tăng tình trạng quá tải của các điểm trông giữ xe. Hệ quả sẽ làm phát sinh thêm tiêu cực như nâng giá vé, xuất hiện thêm các điểm trông giữ xe tự phát trên những tuyến phố này.

Với lượng ôtô, xe máy ngày một nhiều như hiện nay, điểm đỗ lại bị thu hẹp trong khi các dự án xây dựng bãi đỗ xe mới vẫn chưa đưa vào sử dụng cũng sẽ dẫn đến tình trạng (đã và đang xảy ra) là các chủ ôtô buộc phải đỗ xe trên những tuyến phố bị cấm và chấp nhận chịu phạt nếu chẳng may bị lực lượng chức năng kiểm tra. Cũng có nghĩa, việc đỗ xe sẽ bừa bãi hơn. Thậm chí, vì không có chỗ gửi xe, những người đi xe máy thường ngồi ngay trên yên xe để mua bán, giao dịch. Nếu nhìn thấy các lực lượng chức năng như trật tự phường, Công an, họ chỉ cần nổ máy, vù đi. Lòng đường, vỉa hè vì thế sẽ vẫn bị chiếm dụng.

Thiếu cả chợ cho người dân kinh doanh

Chiều 30/6, bà Nguyễn Thị Như Mai, Phó Giám đốc Sở Công thương cho biết, hiện Hà Nội có khoảng 10.000 người bán hàng rong, trong đó 90% là người ngoại tỉnh. Hầu hết những người bán hàng rong đều nghèo khó, không đủ tiền thuê cửa hàng, thuê ki-ốt tại các chợ. Với nghề bán rong, chỉ một chút vốn nhỏ cũng có thể lấy công làm lãi.

Khi được hỏi, đa số người bán hàng rong ngoại tỉnh đều trả lời chúng tôi rằng, nếu bị thu hẹp phạm vi bán hàng rong, họ sẽ chuyển sang làm nghề gánh thuê, rửa bát hay giúp việc tại các quán ăn. Nhưng với những người Hà Nội buôn bán kinh doanh trên vỉa hè, nhất là những người sống trong các ngõ hẻm trên những tuyến phố bị cấm bán, thất nghiệp là điều khó tránh khỏi.

Chủ trương siết chặt quản lý hàng rong của UBND TP Hà Nội là một chủ trương đúng. Rất khó chấp nhận những hình ảnh lộn xộn, mất vệ sinh từ những gánh hàng rong. Nhưng công bố danh mục các tuyến phố và di tích cấm bán hàng rong trong khi TP chưa tạo điều kiện cho người bán hàng rong có chỗ bán hàng phải chăng vẫn là cách làm theo kiểu không quản lý được thì cấm? Và việc quyết tâm xử phạt các trường hợp vi phạm sẽ là một trong các bước của lộ trình dần xóa hoàn toàn hàng rong.

Tuy nhiên, những tuyến phố lớn, phố chính đã bị cấm cũng có nghĩa, hàng rong sẽ dồn, tụ tập tại các phố còn lại. Điều này sẽ dẫn đến việc phát sinh thêm nhiều chợ cóc, chợ xanh, gây khó khăn thêm cho việc quản lý.

Ngay cả phương án quy hoạch một khu vực dành cho hàng rong cũng rất khó thực hiện bởi hiện nay, ngay cả đất xây chợ cũng đã là vấn đề khiến nhiều phường phải đau đầu.

Bà Mai cho biết, để hỗ trợ người dân chuyển đổi địa điểm kinh doanh, buôn bán, TP đang đẩy nhanh tốc độ phát triển các chợ, các mô hình trung tâm thương mại kết hợp với chợ. Nhưng cụ thể, đến thời điểm nào mới có thể đáp ứng được nhu cầu của người dân muốn kinh doanh buôn bán thì vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ.

Bố trí điểm gửi xe, bán hàng cho người dân vẫn là bài toán khó

Theo ông Nguyễn Thịnh Thành, Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội, việc cấm để xe dưới lòng, hè, đường tại 56 tuyến phố sẽ được thực hiện 24/24h chứ không phải sau 5h sẽ cất biển đi như ở các tuyến phố văn minh thương mại.

Bà Nguyễn Thị Huệ, Phó Chủ tịch UBND phường Bùi Thị Xuân bức xúc: "Địa bàn phường Bùi Thị Xuân chúng tôi có 8 tuyến phố. Các nhà mặt phố hầu hết được sử dụng là văn phòng của các công ty, các hộ kinh doanh, dịch vụ ăn uống. Riêng tuyến phố Bùi Thị Xuân chỉ là tuyến phố xương cá không có ngõ dài 730m, có mặt cắt lòng đường từ 7-8m, vỉa hè rộng từ 1,2-2m, trong đó có khoảng 67 văn phòng công ty, văn phòng đại diện nước ngoài; 56 hộ kinh doanh ăn uống, 7 quán karaoke, 5 nhà nghỉ, khách sạn và 36 cửa hàng dịch vụ khác.

Cùng đó, đoạn phố phía sau Bệnh viện Mắt Trung ương hàng ngày nhu cầu gửi xe để ra vào khám chữa bệnh của người bệnh và người nhà là rất lớn. Với đặc điểm tình hình của phường như vậy, nếu giờ cấm để xe thì không chỉ có dân mà phường cũng rất lúng túng trong việc bố trí nơi gửi xe đạp, xe máy, ôtô tham gia giao dịch trên địa bàn phường".

Trước đó, UBND phường Bùi Thị Xuân đã có kiến nghị với các cơ quan chức năng xem xét trình UBND thành phố không đưa tuyến phố Bùi Thị Xuân vào danh mục các tuyến phố cấm để tạo điều kiện cho công tác quản lý trật tự đô thị của chính quyền phường được thuận lợi hơn.

Có thể nói, việc lo lắng của Phó Chủ tịch UBND phường Bùi Thị Xuân, cũng là lo lắng của lãnh đạo nhiều phường khác trên địa bàn Hà Nội. Bởi theo nhiều người hiện nay quy hoạch quỹ đất tại các quận nội thành của Hà Nội đều không có đất bố trí cho chợ tạm, hay điểm đỗ xe…

Theo đại diện của quận Ba Đình cho biết thì mặc dù chủ trương là cấm nhưng không có nghĩa là quận không tạo điều kiện cho người dân sở tại kinh doanh buôn bán, để xe. Quận Ba Đình đã có kiến nghị xin thành phố được cấp phép để xe tại một số điểm có vỉa hè rộng trên 3m vì nếu cấp phép để xe ở các đường ngang thì không phải tuyến phố nào cũng có đường ngang, hoặc nếu có thì cách mấy km mới có đường ngang mà bắt người dân gửi xe vào đấy rồi đi bộ đến nơi cần đến thì rất ảnh hưởng đến việc kinh doanh.

Theo Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thế Thảo, TP sẽ không chỉ tập trung xử lý hành chính, mà còn rà soát để đưa ra những giải pháp hỗ trợ, giúp đỡ những người buôn bán nhỏ để họ góp phần cùng với người dân xây dựng đô thị văn minh, hiện đại