Trách nhiệm của nguyên PCT UBND TP Hải Phòng trong vụ tham nhũng đất ở Đồ Sơn?
Trong kết luận điều tra mới nhất vụ tham nhũng đất đai ở Đồ Sơn, Hải Phòng, Cơ quan CSĐT Bộ Công an chứng minh rõ sai phạm của 9 bị can và đề nghị truy tố các bị can này theo tội danh tương ứng. Nhưng có một thông tin chưa từng được nói đến trong vụ án gây bức xúc dư luận: Vợ nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Vũ Chí Thanh cũng có tên trong danh sách nhận đất, thậm chí diện tích lô đất vào loại lớn nhất ở khu dân cư Vụng Hương. Sự thật hành vi này là gì?
Ngày 16/3, Thiếu tướng Trần Văn Nho, Chánh Văn phòng Cơ quan CSĐT Bộ Công an cho biết đã chính thức chuyển bản kết luận điều tra vụ án lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ về việc giao đất tái định cư và dân cư xảy ra tại thị xã Đồ Sơn (hay vụ tham nhũng đất đai Đồ Sơn) sang Viện KSND tối cao, đề nghị truy tố 9 bị can.
Trong vụ án này, ngoài những cái tên mà dư luận đã được nghe nhiều như: ông Vũ Đức Vận - nguyên Bí thư Thị ủy; ông Hoàng Anh Hùng - nguyên Chủ tịch UBND thị xã Đồ Sơn; ông Chu Minh Tuấn - nguyên GĐ Sở Tài nguyên và Môi trường... còn một người chưa được nhắc đến trong các văn bản tố tụng trước đây: ông Vũ Chí Thanh - nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng.
Trong khi điều tra lại vụ án, CQĐT phát hiện một số tài liệu liên quan hành vi của ông Vũ Chí Thanh. Ông Thanh chính là người được giao nhiệm vụ giúp Chủ tịch UBND TP Hải Phòng theo dõi, giải quyết một số lĩnh vực, trong đó có việc quản lý đất đai trên địa bàn thành phố. Trong vụ án này, ông Thanh có thẩm quyền xem xét, quyết định các văn bản cấp đất do Sở Tài nguyên và Môi trường trình theo đề nghị của UBND Đồ Sơn.
Ông Thanh là người đã ký 2 quyết định quan trọng liên quan việc cấp đất, đó là Quyết định số 807/QĐ-UB ngày 2/4/2004 về việc giao đất khu dân cư và Quyết định số 1381/QĐ-UB ngày 23/6/2003 về việc giao đất tái định cư.
Ông Vũ Chí Thanh nghỉ hưu từ tháng 6/2004, tức chỉ sau 2 tháng khi ký Quyết định số 807 về việc giao đất khu dân cư. Giữa lúc đó, một nguồn tin cho biết, ông Thanh chính là người đã đưa vợ của mình vào danh sách nhận đất và lô đất của vợ ông có diện tích thuộc hạng đầu bảng, hơn 200m2! Nguồn tin này cũng cho rằng, hành vi đó của ông Thanh cần phải khởi tố.
Thông tin khiến không ít người giật mình. Lâu nay người ta nói lên nói xuống sai phạm những nhân vật quen thuộc là ông Vận, ông Hùng, ông Hoàng, ông Tuấn. Còn ông Thanh, nếu ông cố tình đưa vợ vào nhận lô đất to hơn nhiều lần người khác như vậy lẽ nào không được biết? Phía báo chí cũng chưa có thông tin đề cập.
CQĐT phát hiện bản danh sách 129 hộ thuộc khu dân cư Vụng Hương đúng có tên bà Nguyễn Thị Tám - vợ ông Vũ Chí Thanh, diện tích lô đất 249m2. Đây là danh sách do UBND thị xã Đồ Sơn lập.
Trong danh sách 129 hộ đề nghị giao đất cũng có người thân của ông Vũ Đức Vận, ông Hoàng Anh Hùng. Danh sách cũng có bà Phạm Thị Nguân - vợ của ông Chu Minh Tuấn, nguyên Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường. Như vậy, việc vợ ông Thanh có tên trong danh sách nhận đất đã rõ.
Quan điểm của CQĐT là phải làm kiên quyết, bất kỳ ai sai phạm đều phải làm rõ, nếu đủ căn cứ sẽ khởi tố ngay. Lúc bấy giờ ông Chu Minh Tuấn đã bị khởi tố. Do đó, Thiếu tướng Trần Văn Nho chỉ đạo khẩn trương làm rõ và nếu đủ căn cứ xác định hành vi của ông Vũ Chí Thanh cũng tương tự như ông Chu Minh Tuấn khi "găm" vợ vào nhận đất thì một quyết định khởi tố là cần thiết.
Điểm mấu chốt để xác định ông Thanh có cố ý "găm" vợ vào hay không là phải xác định ông Thanh có biết rõ sự việc này? Ông Thanh, bà Tám có đơn xin đề nghị cấp đất hay không? Cơ quan đề xuất (UBND thị xã Đồ Sơn) và cơ quan thẩm tra (Sở Tài nguyên và Môi trường) biết gì về việc này?
Việc lật tìm những lá đơn xin cấp đất được triển khai, CQĐT cũng chú ý những tình tiết như có hiện tượng giấu, hủy đơn hay không. Tuy nhiên, nếu như đối với ông Chu Minh Tuấn khi "găm" vợ là Phạm Thị Nguân vào, CQĐT tìm thấy lá đơn xin cấp đất của chính bà Nguân ký thì đối với bà Nguyễn Thị Tám lại không thấy lá đơn này.
Giả thuyết đặt ra: có thể vợ ông Tuấn trước đó có đơn xin cấp đất nhưng do sự việc vỡ lở nên đã tiêu hủy hoặc hiểu đơn giản hơn: vợ xin... chồng cấp đất thì cần gì đơn từ nhiêu khê? Giả thuyết này là rất đáng quan tâm.
CQĐT đã thẩm vấn ông Thanh, bà Tám. Ông Thanh cho rằng mình không biết việc vợ có tên trong danh sách nhận đất và bản thân bà Tám cũng bị động khi nhận ra điều này.
Căn cứ danh sách, diễn biến, việc khai nhận này có nghịch lý: Chồng và vợ khai không có đơn xin cấp đất, cũng không biết việc mình có tên trong danh sách cấp đất, vậy không lẽ tên bà Tám lại "trên trời rơi xuống" hú họa trúng vào danh sách này? Ai làm việc đó thay ông Thanh?
CQĐT tiếp tục làm rõ các nghịch lý và thẩm vấn các bị can Vận, Hùng, Thái, Tuấn... Có điều ngạc nhiên là khi trả lời thẩm vấn, các bị can Vận, Hùng, Thái đều một mực thừa nhận: Do muốn tạo quan hệ để được cấp trên ưu ái, cũng là chỗ anh em thân tình, khi những người nhà của các ông này đều đã có tên, có diện tích đất nên họ đã bàn nhau tự "găm" thêm tên của vợ ông Vũ Chí Thanh vào. Những người này khai rằng khi đưa vào danh sách, họ không nói với ông Thanh!?
Còn khi thẩm vấn ông Vũ Chí Thanh thì ông cho rằng, nhận được danh sách 129 hộ, trong đó có tên vợ mình, ông bị... bất ngờ! Ông đã điện hỏi trực tiếp ông Hoàng Anh Hùng, khi đó là Chủ tịch UBND thị xã Đồ Sơn. Ông Hùng thừa nhận hành vi của mình, sau ông Thanh yêu cầu soát lại danh sách và loại bỏ những trường hợp không đúng ra, trong đó có vợ ông.
Danh sách 129 hộ được chuyển lại UBND thị xã Đồ Sơn, ông Hùng cho loại 33 hộ không đúng tiêu chuẩn ra khỏi danh sách và bổ sung thêm 4 hộ... tổng cộng danh sách sau đó trình lên có 101 hộ. Trong số 33 hộ bị loại có vợ ông Vũ Chí Thanh và vợ ông Chu Minh Tuấn (ông Tuấn đã bị khởi tố tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn khi thi hành công vụ").
Không tìm thấy đơn xin cấp đất của vợ ông Thanh, các lời khai của những người liên quan và bản thân ông Thanh, bà Tám lại cho kết quả như trên. Trong khi đó những tài liệu chứng minh khác không đủ làm thay đổi vấn đề nên dù áp dụng nhiều biện pháp, CQĐT chỉ có thể kết luận theo những gì chứng minh được, theo đúng pháp luật.
Tuy nhiên, CQĐT khẳng định, ông Vũ Chí Thanh vẫn phải chịu trách nhiệm khi trực tiếp ký các quyết định giao đất khu dân cư và khu tái định cư. Mặc dù khi phát hiện có sai phạm, UBND TP Hải Phòng có quyết định tạm đình chỉ thi hành và sau đó hủy bỏ việc giao đất khu dân cư song việc thực hiện nói trên không mang tính chủ động, chỉ khi vụ việc vỡ lở.
Do đó, để xảy ra sai phạm trong vụ này, ông Vũ Chí Thanh thiếu đôn đốc, kiểm tra và thiếu kiên quyết trong việc thẩm tra giao đất. Song xét tính chất, mức độ sai phạm, CQĐT không khởi tố ông Vũ Chí Thanh mà đề nghị xử lý hành chính
