Thiếu tướng Cao Ngọc Oánh: "Có thể đối tượng đã móc nối với người có thẩm quyền"

- Thưa đồng chí Thiếu tướng Phó tổng cục trưởng, gần đây dư luận hết sức quan ngại khi  người không hề có thẩm quyền quyết định giải quyết vụ án như thư ký tòa, luật sư đã lợi dụng lòng tin của người dân để chiếm đoạt tiền, tài sản số lượng lớn, đặc biệt là vụ luật sư Lê Bảo Quốc chiếm đoạt gần 3 tỉ đồng. Xin đồng chí cho biết quan điểm của đồng chí về hiện tượng này?

- Hiện tượng “chạy án” như luật sư Lê Bảo Quốc trong thực tế xảy ra không nhiều, tuy nhiên, vấn đề đặt ra là việc “chạy án” liên quan đến luật sư, người lẽ ra phải giữ sự liêm khiết trong hoạt động nghề nghiệp của mình. Xét về thẩm quyền, luật sư chỉ có thể bào chữa, bảo vệ quyền lợi cho bị can, bị cáo, nguyên đơn, bị đơn... trên cơ sở chứng cứ pháp lý chứ không có thẩm quyền quyết định, ra phán quyết có tính chất pháp lý đối với vụ án. Thế nhưng, luật sư Lê Bảo Quốc đã lợi dụng sự bức bách của người dân chưa được giải quyết thấu đáo về quyền lợi chính đáng. Luật sư Bảo Quốc đã lợi dụng sự bức bách đó và tự gắn cho mình khả năng giải quyết vụ việc nhằm tạo lòng tin về “quyền lực” của mình để trục lợi. Hành vi này có tính chất lừa đảo nhằm chiếm đoạt số tiền lớn của người dân bởi luật sư Lê Bảo Quốc không có vai trò, vị trí gì trong việc xử lý vụ án, kết luận bản chất vụ án.

- Như vậy, thưa đồng chí Phó tổng cục trưởng, nguyên nhân của hiện tượng trên xuất phát từ sự thiếu hiểu biết của người dân và luật sư đã lợi dụng sự thiếu hiểu biết đó?

- Hiện rất nhiều người hiểu không rõ vị trí, quyền hạn của các thành viên tham gia tố tụng, thẩm quyền của các thành viên này ra sao. Cần phải thấy rằng, không phải cứ làm việc ở các cơ quan nhà nước như viện kiểm sát, tòa án, cơ quan điều tra thì đều có khả năng giải quyết vụ việc mà chỉ những người có thẩm quyền, được giao giải quyết từng vụ án nhất định. Nhưng một số cá nhân vì động cơ vụ lợi, nhằm chiếm đoạt tài sản công dân đã tạo vỏ bọc không đúng thực chất, đánh vào tâm lý đang muốn “chạy án” của một số người. Như vậy, vấn đề đặt ra là bên cạnh điều tra, xử lý các trường hợp phạm tội cũng cần nâng cao nhận thức của người dân để họ hiểu và làm theo pháp luật.

- Nhưng cũng có ý kiến lo ngại: có hay không sự móc nối giữa luật sư, thư ký tòa... với người có thẩm quyền giải quyết vụ án vì từng có trường hợp thư ký tòa “đoán” chính xác mức án khi vụ án chưa đưa ra xét xử?

- Với tính chất, thủ đoạn tinh vi của bọn tội phạm, không loại trừ trường hợp có sự móc nối, câu kết giữa luật sư, thư ký tòa án... với người có thẩm quyền giải quyết vụ án. Nhưng chúng ta không thể nói chung chung cho tất cả các trường hợp. Trách nhiệm của cơ quan điều tra, các cơ quan tiến hành tố tụng là phải làm rõ vấn đề này, chứng minh có sự móc nối hay không, móc nối như thế nào đối với từng vụ án cụ thể. Đối với vụ án luật sư Lê Bảo Quốc mà cơ quan điều tra vừa mới khởi tố, điều tra thì đây là một trong những nội dung cần phải điều tra, làm rõ.

- Đồng chí Phó tổng cục trưởng có nhận xét gì về tính chất hoạt động tội phạm trong vụ án Nguyễn Lâm Thái, khi đối tượng này đã “lừa” tới 28 bưu điện tỉnh, thành phố, chiếm đoạt nhiều tỉ đồng. Vì sao Nguyễn Lâm Thái có thể thực hiện được như vậy?

- Để làm rõ vấn đề này cần hiểu rằng, hoạt động của ngành bưu điện là hoạt động xuyên suốt từ trung ương tới cơ sở, từ tổng công ty xuống các chi nhánh. Họ hạch toán toàn bộ, toàn ngành, toàn tổng công ty, đối với bưu điện các địa phương là hạch toán phụ thuộc, không mang tính độc lập. Vì vậy khi bọn tội phạm đã móc nối vào được những vị trí này thì chúng thường dễ có quan hệ dây chuyền, từ chỗ này sang chỗ khác.

Chẳng hạn việc mua sắm thiết bị, đó là chủ trương của tổng công ty liên quan đến bưu điện của nhiều tỉnh, thành phố. Bọn tội phạm đã lợi dụng sự xuyên suốt này để tác động, tạo mối quen biết với nhiều bưu điện thông qua hệ thống cung cấp trang thiết bị hoặc làm trung gian, nhất là lợi dụng sự quen biết với một số cán bộ có chức có quyền trong ngành bưu điện.

Hiện tại, chúng tôi đã chứng minh được Nguyễn Lâm Thái là đối tượng có nhiều thủ đoạn trong việc lừa để móc nối, nâng khống giá nguyên liệu, vật tư, hưởng lợi bất chính. Đương nhiên, các yếu tố như có hay không việc móc ngoặc để lợi dụng nhằm rút số tiền lớn của Nhà nước, đó là một nội dung mà cơ quan điều tra phải làm rõ.

- Thưa đồng chí, còn với vụ án Phó tổng biên tập Tạp chí Thị trường Giá cả Nguyễn Trọng Giác gây xôn xao dư luận thì như thế nào?

- Đây là hành động cá nhân thể hiện sự thoái hóa, biến chất của cán bộ này. Qua những vụ việc như vậy, điều quan trọng là chúng ta phải nâng cao cảnh giác, nhất là đối với các doanh nghiệp tư nhân khi họ chưa có nhiều kinh nghiệm và sự hiểu biết về pháp luật còn hạn chế. Phải hiểu rằng, việc vay vốn ngân hàng, vốn ưu đãi phải tuân theo quy trình, quy chế rõ ràng do Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng khác quy định. Không thể có con đường tắt thông qua quan hệ cá nhân nào để hưởng những ưu đãi riêng. 

- Để phát hiện, điều tra làm rõ những hành vi tội phạm có tính chất phức tạp, tinh vi nói trên, lực lượng Cảnh sát, nhất là các đơn vị điều tra tội phạm kinh tế và chức vụ cần phải thực hiện những việc gì, thưa đồng chí Phó tổng cục trưởng?

- Trước yêu cầu hội nhập, hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra rất năng động. Hoạt động này vừa tạo các mặt tích cực, đồng thời cũng bộc lộ những sơ hở, thiếu sót ngay trong khâu quản lý của các cơ quan có chức năng, thẩm quyền. Một số đối tượng đã lợi dụng cơ chế chính sách sơ hở để đi sâu vào nội bộ, móc nối với cán bộ thoái hóa, biến chất, gây ra các vụ việc rất nghiêm trọng. Từ thực tế đó, lực lượng Cảnh sát, nhất là các đơn vị nghiệp vụ điều tra tội phạm phải tăng cường học tập, nghiên cứu nâng cao năng lực, am hiểu sâu về pháp luật, nắm chắc tình hình quản lý ngân sách, tài chính, tài sản của từng ngành, từng lĩnh vực để phục vụ yêu cầu nghiệp vụ, phát hiện, điều tra tội phạm.

Thứ hai là, phải tăng cường phối hợp với các cơ quan liên quan như thanh tra, cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành, thông qua đó thu nhận các thông tin, ngăn ngừa hành vi phạm tội, đồng thời phát hiện những trường hợp phạm tội. Thứ ba là, lực lượng Cảnh sát tiếp tục rèn luyện thái độ, tác phong, phẩm chất, đạo đức cách mạng để có thể đảm đương một cách tốt nhất hoạt động chiến đấu trên lĩnh vực hết sức phức tạp và nhạy cảm này.

- Xin cảm ơn đồng chí Phó tổng cục trưởng