TP HCM: Vụ kiện nhà 60 Nguyễn Thông “rối như canh hẹ”

Loạt bài về những vụ "kỳ án" dân sự liên quan đến ông Lê Hồng Phương mà Báo CAND đăng tải trong thời gian vừa qua có bài "Nguy cơ mất nhà sau hơn 50 năm trú ngụ", phản ánh nỗi đau khổ của gia đình ông Đồng Văn Bình xuất phát từ việc xử án sai thẩm quyền, tùy tiện của TAND quận 1, TP Hồ Chí Minh.

Mặc dù sau đó bản án của TAND quận 1 đã bị Tòa phúc thẩm hủy và giao TAND quận 3 xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm, tuy nhiên, song song với vụ kiện này thì TAND TP Hồ Chí Minh cũng đã thụ lý đơn khởi kiện của ông Đồng Văn Bình yêu cầu hủy quyết định của UBND TP Hồ Chí Minh về việc giao đất cho Công ty TNHH Ngọc Thanh (ông Lê Hồng Phương làm Giám đốc) do chưa thực hiện đúng trình tự theo quy định của pháp luật. Như vậy, chỉ với một yêu cầu của gia đình ông Đồng Văn Bình lại có đến hai cấp tòa thụ lý giải quyết…   

"Sai một ly, đi một dặm"

Như chúng tôi đã thông tin, khu đất rộng 682,8m² tọa lạc tại địa chỉ 60 Nguyễn Thông, phường 9, quận 3, là tài sản cố định của Công ty CARIC, trực thuộc Tổng Công ty Máy và Thiết bị công nghiệp (Bộ Công nghiệp). Trong phần đất này có căn nhà rộng hơn 94m2 của ông Đồng Văn Tính (hiện do ông Đồng Văn Bình, con ông Tính đứng chủ hộ) mà lãnh đạo Công ty CARIC trước đây cấp cho gia đình ông Đồng Văn Tính (nhân viên Công ty) từ năm 1954.

Thế nhưng năm 2004, Công ty CARIC đã làm thủ tục bán cho Công ty TNHH Ngọc Thanh mà không hề đề cập gì đến sự tồn tại của căn nhà ông Đồng Văn Bình. Mặt khác, Sở Tài nguyên - Môi trường là cơ quan đề xuất UBND TP Hồ Chí Minh chấp thuận chủ trương cho mua bán này cũng chẳng ngó ngàng gì đến căn nhà. Từ đó dẫn đến việc UBND TP Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 445/QĐ-UB về việc giao đất cho Công ty Ngọc Thanh cũng chẳng có điều khoản nào yêu cầu chủ đầu tư phải thương lượng đền bù cho gia đình ông Bình như bao dự án kinh doanh nhà ở khác.

Sau khi "lừa" được chính quyền, Công ty CARIC và Công ty Ngọc Thanh tính toán đẩy gia đình ông Bình ra khỏi nhà bằng cách: Công ty Ngọc Thanh khởi kiện tại TAND quận 1 để đòi Công ty CARIC phải giao đủ đất cho mình mà phần thiếu là diện tích đất nhà ông Bình.

Mặc dù vụ kiện tranh chấp đất đai ở quận 3 không thuộc thẩm quyền giải quyết của mình và vụ kiện chưa qua bước hòa giải ở cơ sở nhưng TAND quận 1 vẫn thụ lý giải quyết. Sai phạm này phải chăng xuất phát từ nghiệp vụ còn "non trẻ" của thẩm phán Mai Xuân Bình hay vì lý do gì khác?

Làm dâu… hai họ!

Sau khi bất đắc dĩ trở thành người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến vụ án, gia đình ông Đồng Văn Bình mới cầm được trên tay Quyết định số 445/QĐ-UB. Ít ngày sau, ông làm đơn khiếu nại quyết định này đến UBND TP Hồ Chí Minh để yêu cầu xem xét lại, vì nếu Nhà nước có thu hồi đất giao cho Công ty Ngọc Thanh thì phải đền bù, hỗ trợ cho gia đình ông theo quy định của pháp luật. Đây cũng là nội dung mà ông yêu cầu độc lập đối với Tòa án.

Thế nhưng, UBND TP Hồ Chí Minh không trả lời khiếu nại cho ông Bình mà im lặng để TAND quận 1 giải quyết. Và Bản án số 29/2006/DS-PT ngày 26/6/2006 của TAND quận 1 đã ra đời đúng như kịch bản: Buộc tất cả các thành viên trong gia đình ông Bình giao trả nhà cho Công ty CARIC để nơi này giao lại cho Công ty Ngọc Thanh sau khi nhận được 200 triệu đồng tiền… hỗ trợ!

Gia đình ông Bình kháng cáo. Bản án phúc thẩm số 857/2007/DS-PT ngày 2/8/2007 của TAND TP Hồ Chí Minh đã kịp sửa sai khi tuyên xử hủy bản án sơ thẩm vì vi phạm tố tụng nghiệm trọng để xét xử lại. Tuy nhiên, gần 2 tháng kể từ ngày có bản án phúc thẩm, gia đình ông Đồng Văn Bình đột ngột nhận được Quyết định giải quyết khiếu nại của UBND TP Hồ Chí Minh (số 4348/QĐ-UBND ngày 27/9/2007) sau hơn 1 năm 8 tháng chẳng đả động gì đến. Điều này khiến cho gia đình ông Bình có cảm giác dường như có một mối liên hệ nào đó giữa Tòa án và UBND nhằm gây khó gia đình ông bằng mọi cách.

Tệ hại hơn là ở điều 1 của quyết định này cho rằng, việc ông Bình khiếu nại UBND TP Hồ Chí Minh giao đất cho Công ty Ngọc Thanh mà chưa giải quyết đền bù (giá trị nhà, đất), hỗ trợ di dời là có cơ sở. Nhưng ở điều 2 lại "giao Sở Tài chính chủ trì, làm việc với UBND quận 3, Công ty CARIC để xem xét bồi thường vật kiến trúc, hỗ trợ di dời cho gia đình ông Bình", nghĩa là không đền bù đất như kết luận ở điều 1.

Đặc biệt, quyết định cũng chẳng cho ông Bình có quyền khiếu nại tiếp như bao quyết định giải quyết khiếu nại khác. Quá bức xúc, ông Bình "vượt rào" làm đơn khiếu nại những nghịch lý của quyết định này thì được UBND TP Hồ Chí Minh ra Quyết định số 1269/QĐ-UBND để sửa đổi Quyết định 4384/QĐ-UBND là "cho ông Bình được quyền khởi kiện quyết định của UBND TP Hồ Chí Minh tại TAND TP Hồ Chí Minh trong thời hạn 45 ngày".

Quyết định đính chính này đã vi phạm nghiêm trọng Luật Khiếu nại tố cáo bởi người khiếu nại có hai sự lựa chọn là tiếp tục khiếu nại, hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại tòa án chứ không phải chỉ có "một cửa" ở tòa án như quyết định này nêu.

Tuy luật quy định là thế nhưng theo hướng dẫn của Quyết định 1269/QĐ-UBND, ông Bình đã nộp đơn khởi kiện hành chính và được TAND TP Hồ Chí Minh thụ lý giải quyết. Như vậy, cùng một vụ việc, cùng một đối tượng yêu cầu nhưng lại có đến hai cấp xét xử thụ lý. Nếu sau này hai tòa tuyên xử với quyết định tréo ngoe nhau thì làm sao thi hành án?