TP HCM: Loạn... thị trường kính mắt

Theo ông Nguyễn Thế Thông, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) TP Hồ Chí Minh, hiện nay chưa có con số thống kê chính xác các cửa hàng kính mắt trên địa bàn thành phố nhưng ước tính con số phải lên đến hàng vạn. Đây cũng là một trong những lĩnh vực kinh doanh nhiều vi phạm nhất hiện nay. Hầu như cứ kiểm tra là có vi phạm.

Buộc phải… sống chung với hàng kém chất lượng

Trong năm 2007, Chi cục QLTT thành phố tiến hành kiểm tra 34 lần thì cả 34 vụ đều thấy vi phạm. Tuy nhiên, so với hàng vạn cửa hàng đang hoạt động thì con số 38.093 kính mắt vi phạm bị tịch thu trong năm chỉ như… muối bỏ bể.

Cùng chung nhận định trên, bà Asley Ngô, đại diện ba Công ty An Trần, An Thái Bình, A.T.F - đơn vị phân phối độc quyền của 70 thương hiệu kính mắt trên thế giới tại Việt Nam cũng cho biết: Cho đến thời điểm này, trên cả nước, hệ thống phân phối chính thức của tập đoàn gồm gần 300 cửa hàng nhưng theo con số báo cáo sơ bộ từ các địa phương thì hiện nay có đến khoảng 2.000 cửa hàng có bày bán các loại kính mắt nói trên.

Không những thế, từ cuối năm 2007 trở về trước, ngay trong số gần 300 cửa hàng bán lẻ trong danh mục của 3 công ty cũng có rất nhiều cửa hàng bày bán kính mắt là hàng nhái, hàng giả, hàng không rõ xuất xứ, song đơn vị buộc phải chấp nhận vì các chủ cửa hàng đều cho rằng không phải khách nào đến mua cũng đủ tiền dùng hàng hiệu, nhu cầu của khách đối với loại hàng này còn rất nhiều, cần tiếp tục kinh doanh để lấy thu nhập. 

1.001 chiêu né luật, lừa "thượng đế"

Dù nhiều công ty, thương hiệu kính mắt đã chính thức tuyên chiến gay gắt với hàng nhái, hàng giả, hàng không rõ xuất xứ nhưng xem ra để giảm tình trạng vàng thau lẫn lộn, hàng giả lấn lướt hàng thật như hiện nay vẫn còn là một hành trình đầy gian nan.

Được biết, để chống hàng nhái, hàng giả, ngoài sử dụng hệ thống tem Barcode trên càng kính trùng có mã số trùng với mã số bên trong càng kính, dán tem chống hàng giả của Bộ Công an, gửi kèm thẻ bảo đảm hàng chính hãng, bắt đầu từ tháng 12/2007, tất cả các tem Barcode sẽ có thêm xuất xứ hàng hóa.

Tất cả các thương hiệu kính nổi tiếng thế giới sẽ đều có nhưng tiêu chuẩn chất lượng chung, không vì sản xuất tại quốc gia này mà có chất lượng kém hơn sản xuất tại quốc gia khác. Tuy nhiên, một chiêu thức vẫn được sử dụng khá phổ biến tại nhiều cửa hàng kính mắt hiện nay là giới thiệu một loại kính mắt của cùng một hãng nhưng lại có nhiều mức giá khác nhau tương ứng với hàng loại 1, loại 2, loại 3, tùy thuộc vào nguồn gốc xuất xứ tại Mỹ, Italia, Nhật hay Trung Quốc.

Một số cán bộ quản lý thị trường còn cho biết thêm: Công nghệ làm hàng giả hiện nay rất tinh vi, có thể bắn cả mã số lên gọng kính rất nét nên ngay loại kính có tem Barcode, mã số đàng hoàng cũng chưa chắc chắn là hàng thật. Đôi khi nhìn bằng mắt khó phân biệt được nên thường phải đem đi giám định.

Quy trình xác định khá phức tạp, lực lượng QLTT lại có hạn. Giải pháp duy nhất hiện nay là tập trung đeo bám, theo dõi hàng hóa vi phạm có số lượng lớn mới thu giữ. Lợi dụng điểm này nên các chủ kinh doanh chỉ thường xuyên bày bán, để một số lượng không nhiều hàng kém chất lượng tại cửa hàng. Có kiểm tra tại chỗ cũng thu giữ không nhiều, tương ứng với mức xử phạt rất nhẹ.

Người tiêu dùng thiệt đơn, thiệt kép

Theo tiết lộ của một nhà phân phối kính mắt lâu năm thì kinh doanh kính mắt tại Việt Nam đang được coi là mặt hàng cho lợi nhuận cao ngất ngưởng, ngang với lợi nhuận kinh doanh sản phẩm làm đẹp.

Ngay với sản phẩm chính hãng, tất cả chi phí sản xuất, tiếp thị, vận chuyển, phân phối đến đại lý chỉ nhỉnh hơn một nửa so với giá chính thức khi bán đến tay người tiêu dùng. Nếu người kinh doanh thực hiện đúng theo tiêu chuẩn yêu cầu quốc tế sẽ phải chi phí thuê mặt bằng, trả lương bác sĩ, kỹ thuật viên, nhân viên…

Nhưng hiện nay, hầu hết các cửa hàng mắt kính tại TP Hồ Chí Minh nói riêng, Việt Nam nói chung đều chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí này. Vì vậy, tiền chênh lệch đều chảy cả vào túi chủ cửa hiệu. Với hàng nhái, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ thì mức lợi nhuận là… vô cùng.

Bình thường, với hàng copy kiểu dáng 100%, có chất lượng cao được bán bằng 70% giá trị hàng thật, nếu chất lượng thấp được bán bằng 30% đến 50%. Hàng không đóng tên thương hiệu trên gọng kính được nhập với giá từ vài chục nghìn đến 100 nghìn đồng, có đóng tên được nhập với giá cao từ 300 đến 500 nghìn đồng. Giá bán ra thì nhìn mặt, tùy "thượng đế" mà hét giá.

Không kể thiệt hại về mặt tài chính, phải bỏ ra một số tiền lớn để nhận về một sản phẩm kém chất lượng, nếu sử dụng về lâu dài, người tiêu dùng còn bị nhiều ảnh hưởng tai hại về mặt sức khỏe. Đã có rất nhiều bệnh nhân khi tìm đến bệnh viện do bị rối loạn điều tiết khó phục hồi vì đeo kính sai…