Sắp hết thời hạn bán nhà theo Nghị định 61/CP trên địa bàn Hà Nội: Vẫn ì ạch

Số còn lại thuộc quỹ nhà tự quản hoặc nhà không được bán theo diện 61/CP. Khối lượng công việc nhiều như vậy nhưng xem ra tình hình thực hiện chẳng được bao nhiêu. Tại Xí nghiệp Quản lý và phát triển nhà số 1 thuộc Công ty Quản lý và phát triển nhà Hà Nội, chúng tôi được cung cấp thông tin: Chỉ tiêu trên giao xuống Xí nghiệp trong năm nay là 8.419 hộ, nhưng đến thời điểm cuối tháng 6 mới chỉ có 929 hộ hoàn thành nghĩa vụ tài chính để chờ nhận sổ. Vậy phải chăng người dân không thích mua nhà hay còn vì lý do nào khác?

Một trong những cái khó của công tác giải quyết hồ sơ 61/CP là hầu hết các trường hợp nhà thuộc diện này đến nay đều không còn giữ được nguyên trạng như hợp đồng. "Nhà đường phố" là từ chuyên môn của các cán bộ ở đây dùng để gọi những trường hợp này. Đa số đều là những khu biệt thự cổ từ thời Pháp hoặc khu tập thể đã lâu đời, được các cơ quan Nhà nước phân lại cho cán bộ, công nhân viên mà không quản lý nên tình trạng cơi nới, lấn chiếm, thậm chí mua đi bán lại, phát sinh xen kẽ sở hữu diễn ra phổ biến.

Theo đại diện của Xí nghiệp nhà, rất nhiều nơi cơ quan chủ quản không muốn hợp tác với xí nghiệp để "hóa giá" nhà cho cán bộ, công nhân viên. Nghe đâu sắp tới, thành phố sẽ có quyết định chuyển giao toàn bộ các trường hợp thuộc diện 61/CP mà cơ quan chủ quản không hợp tác về trực tiếp cho các xí nghiệp nhà quản lý để thúc đẩy công tác bán nhà theo Nghị định 61/CP được tốt hơn.

Theo chỉ đạo của Chính phủ, Hà Nội dự kiến đối với nhà ở thuộc diện không được bán (xấp xỉ 11.850 hộ) và nhà ở được bán mà người dân không mua sẽ tổ chức lập dự án cải tạo theo quy hoạch với phương thức huy động nhiều nguồn vốn đầu tư. Rõ ràng cùng trong một tòa nhà, hộ gia đình nào đã mua nhà sẽ có được điều kiện thuận lợi hơn trong bồi thường, tái định cư... khi dự án diễn ra.

Nói đi cũng phải nói lại, nhiều trường hợp khó do chính các hộ dân gây ra. Có nơi cán bộ đến làm hồ sơ bán nhà theo Nghị định 61/CP nhưng người dân lại từ chối, yêu cầu được giải quyết cấp giấy chứng nhận theo Nghị định 60/CP. Lý do các hộ này đưa ra là nhà được cơ quan phân trước đây là nhà cấp 4 đã quá cũ nát, nay không còn nữa. Để sử dụng được, họ phải đầu tư xây dựng lại nên giờ đây họ không muốn phải bỏ tiền ra mua căn nhà do chính mình xây nên.

Theo đại diện Xí nghiệp nhà thì những trường hợp này người dân đã "sai cơ bản". Đã là nhà có nguồn gốc thuộc sở hữu Nhà nước trong diện được bán thì bắt buộc phải hóa giá để hợp thức hóa sở hữu của người sử dụng. Trên thực tế, cấp giấy theo Nghị định 60/CP hay bán nhà theo 61/CP cũng đều nhằm mục đích để tập trung quản lý Nhà nước trong lĩnh vực đất đai về một mối.

Tuy nhiên, về đối tượng thì 2 trường hợp này lại khác nhau. "Trên thực tế đúng là có những trường hợp 2 nhà cạnh nhau nhưng bên có nguồn gốc rõ ràng (nhà của Nhà nước) thì phải mua theo Nghị định 61/CP trong khi nhà bên cạnh là đất lấn chiếm nhưng sử dụng ổn định, không có tranh chấp từ trước ngày 15/10/1993 thì lại được cấp giấy chứng nhận theo Nghị định 60/CP. Đó thực sự là một kẽ hở", đại diện Xí nghiệp nhà tâm sự.

Một lý do nữa khiến nhiều hộ dân còn chần chừ là vấn đề giá cả. Tuy nhiên, như ông Trịnh Huy Thục, Cục trưởng Cục Quản lý nhà (Bộ Xây dựng) thì mục tiêu của công tác bán nhà theo Nghị định 61/CP là chuyển giao để nhà có chủ thực sự chứ không phải cốt sao thu được nhiều tiền.

Mà trên thực tế, nhìn vào các quy định tính giá bán nhà theo Nghị định 61/CP có thể thấy ngay được điều này. Nhà thuộc diện 61/CP được tính là nhà cấp 4 với giá 435.000 đồng/m². Đối với nhà đã phá đi xây mới sẽ được tính chất lượng còn lại là từ 30% đến 40% của mức giá trên. Có nghĩa đối với trường hợp này giá bán sẽ chỉ còn lại từ 130.500 đồng đến 174.400 đồng/m².

Ngoài ra, với đối tượng hưởng lương ngân sách (cán bộ, công nhân viên Nhà nước) sẽ được trừ thâm niên 100.000 đồng/năm thâm niên và đối với lực lượng vũ trang được trừ 180.000 đồng/năm thâm niên. Như vậy, giả sử một căn nhà thuộc diện 61/CP có diện tích 40m² đã không còn nguyên trạng và chủ gia đình có thâm niên 30 năm công tác thì số tiền mua nhà tính trên đất sẽ chỉ còn là 2.220.000 đồng. Vấn đề còn lại chỉ là khoản tiền 4% thuế chuyển quyền tính trên giá đất hiện hành và 1% phí trước bạ khi làm "sổ đỏ".