Những lệnh cấm vô lý "cản" đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng

Bị cấm đường vào công trình trọng điểm

Ngay từ đầu, dự án đầu tư xây dựng tuyến đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng đã được xác định là công trình vô cùng quan trọng, có ý nghĩa quyết định để đi đến thắng lợi trong chiến lược phát triển KTXH khu vực trọng điểm phía Bắc và cả nước. QL5B còn được gọi là siêu dự án bởi số tiền đầu tư rất lớn (khoảng 25 ngàn tỷ đồng), kết cấu kỹ thuật hạ tầng hiện đại đồng bộ, khép kín và ngang tầm quốc tế với các thông số kỹ thuật rất ấn tượng.

Đây cũng là con đường đầu tiên của cả nước cho phép tốc độ phương tiện giao thông trên tuyến đường này lên đến 120km/h. Khác với QL5A, trên toàn tuyến QL5B hầu như được cách ly với đô thị, khu dân cư, không cho phép quy hoạch, xây dựng các công trình bám mặt đường, việc theo dõi tình hình giao thông, kỹ thuật an toàn được số hoá bằng các thiết bị giám sát hiện đại...

Tại Hải Phòng, dự án có 3/4 gói thầu đi qua các quận, huyện Hải An, Dương Kinh, Kiến Thụy và An Lão với hàng ngàn hộ dân có đất đai, công trình nằm trong vùng quy hoạch dự án đường cao tốc và đã được đồng loạt khởi công từ năm 2008. Đến tháng 6/2009, hầu như tất cả diện tích trong vùng quy hoạch dự án đã được bàn giao, chỉ còn một số vướng mắc nhỏ mang tích khách quan tại các vị trí không thuộc dạng chính yếu đòi hỏi tập trung thi công.

Ngay cả đường vào trụ sở điều hành của nhà thầu chính vẫn bị cấm.

Nhưng ngay sau đó lại phát sinh những vướng mắc khác. Đó là chính quyền địa phương các cấp xã, huyện, những người trước đây phải đi vận động từng hộ dân hãy vì công trình "trọng điểm" này.

Thông thường, việc giới hạn trọng tải bằng các biển cấm là nhằm bảo vệ chất lượng đường, hạn chế rủi ro gây mất TTATGT. Nhưng tại các tuyến được xác định là đường công vụ phục vụ thi công đường cao tốc mọi việc không phải như thế. Xe tải trọng lớn bao nhiêu cũng thoải mái vận hành , miễn đó không phải là xe chở vật liệu thi công đường cao tốc.

Rõ ràng còn có lý do khác khiến các huyện Kiến Thuỵ, An Lão thẳng tay cấm đường.

Cần phải nhanh chóng tháo gỡ

Quá trình khảo sát thực tế đã cho thấy, các tuyến đường bị gắn biển cấm đều ở cấp 3, cấp 4 đường đồng bằng, có mặt cắt ngang trung bình từ 6-9m. Hầu hết đều được đầu tư từ nguồn vốn dư QL10. Ngoài ra, còn có những tuyến đường liên thôn, liên xã do Nhà nước và nhân dân cùng làm. Trên thực tế, một số ít đoạn chất lượng rất xấu, nổi sống trâu.

Có đoạn lớp nhựa đường mỏng rạn vỡ, nền đường lún sụt vì không chịu nổi xe có trọng tải lớn. Tuy nhiên, quan sát sơ có thể nhìn thấy ngay có rất nhiều ôtô kiểu Hoa Mai, Chiến Thắng, Cửu Long (trọng tải 5 tấn) chở đất, đá, cát vẫn ung dung chạy trên các tuyến đường có gắn biển cấm tại các huyện Kiến Thụy, An Lão mà không gặp bất kỳ trở ngại nào, cho dù có rất nhiều "trạm", "chốt" kiểm soát mới được dựng lên. Có chỗ còn có cả barie gác ngang đường. Nhưng nếu là xe chở vật liệu vào chân công trường thi công đường cao tốc, ngay lập tức bị chận đứng và... phạt.

Đã có lần các lái xe gân cổ cãi lại các lực lượng kiểm tra của địa phương.  Rằng, kể cả biển cấm vô lý thì họ cũng không vi phạm.  Theo lý đó, xe họ vẫn là 5 tấn, không tin hãy đem cân. Nhưng vô ích, 5 hay 10 tấn không quan trọng, cứ xe nào chở vào công trường là cấm, thế thôi.

Trên bộ là thế, dưới bến cũng không êm. Tại bãi tập kết VLXD phục vụ thi công đường cao tốc bờ sông Văn Úc (khu vực cầu Tiên Cựu) hiện đang tồn trữ trên 1 triệu khối cát cũng đang gặp nhiều chuyện rắc rối.

Xe chở từ bãi ra QL10 thỉnh thoảng cũng bị hỏi thăm. Tàu cập bến phun cát lên bãi cứ dăm bữa nửa tháng lại bị ngăn chặn, lý do vi phạm hành lang ATGT đường thủy, pháp lệnh Đê điều, vệ sinh môi trường. Lạ hơn, chiều 19/8, Đoàn công tác của xã đã đến kiểm tra cây cầu nội bộ phục vụ cấp nhiên liệu cho tàu thuyền, xe của nhà thầu cung cấp VLXD.

Trước đó, VIDIFI đã nhiều lần làm việc với chính quyền các cấp, các ban, ngành TP Hải Phòng về mở các tuyến đường công vụ, trong đó VIDIFI cam kết sẽ sửa chữa, hoàn nguyên hoặc nâng cấp các tuyến đường nếu xảy ra hỏng, xuống cấp trong mọi điều kiện, trước, trong và sau khi hoàn thành dự án đường cao tốc.

Để đạt được sự đồng thuận, chủ đầu tư đã nhượng bộ rất nhiều yêu cầu của địa phương có đường từ quy mô, điều kiện, phương thức bố trí vốn...

Tuy nhiên, chỉ có 1 yêu cầu quan trọng nhất do địa phương đưa ra thì VIDIFI lại không đáp ứng được. Đó là phải chuyển trước kinh phí đầu tư hoàn trả đường vào ngân sách của huyện, địa phương toàn quyền lựa chọn nhà thầu thi công.

Sở dĩ chủ đầu tư không thể làm được việc này là do yêu cầu đó trái với Luật Xây dựng. Và khi không tìm được "tiếng nói chung", lập tức nhiều biển cấm xuất hiện, mở đầu cho những khó khăn, bất lực của chủ đầu tư, các nhà thầu.

Cũng theo VIDIFI, từ nhiều tháng qua, hàng loạt công văn, tá lần gặp gỡ, trình bày, thương thuyết đủ các cấp, ngành từ Trung ương đến thành phố, đến huyện, đến xã, thậm chí cả thôn xóm. Cũng có những ý kiến chỉ đạo, đề nghị này nọ. Song, cho đến nay đều vô hiệu, đều thuộc diện "phép vua" thua "lệ"... huyện.

Vì cấm đường nên cái gọi là "đại công trường" đường cao tốc suốt 3 tháng nay bị tê liệt, hàng loạt thiết bị máy móc hiện đại tập kết về rồi lại sơ tán đi, cả công trường yên ắng như thể đang bị... đình công. Không thể tính nổi sự thiệt hại nếu tiến độ chậm chỉ một ngày.

Theo chúng tôi, ách tắc kéo dài đã gần 3 tháng qua từ những nguyên nhân hoàn toàn có thể điều chỉnh, chỉ đạo được từ phía chính quyền thành phố. Không làm được điều này thì Hải Phòng có lỗi lớn với sự kỳ vọng của Chính phủ, sự mong đợi của người dân