Nhộn nhịp mua bán tiền, rải tiền lẻ trắng chùa

Công khai đổi tiền trước cổng đền chùa

Sáng 7/2, tức mùng 8 Tết âm lịch, dạo quanh một vòng các đền chùa ở Hà Nội, nhóm PV Báo CAND ghi nhận tình trạng đổi tiền lẻ vẫn diễn ra công khai. Ngay trước cổng chùa Trấn Quốc (đường Thanh Niên, Hà Nội), một quầy đổi tiền lẻ với đủ mệnh giá tấp nập người mua, kẻ bán. Các loại tiền mệnh giá 500 đồng, 2.000 đồng, 1.000 đồng và cả 2 USD được bày công khai ngay trên một mẹt gỗ, thu hút khá nhiều người đổi. “Giá” đổi tiền ở đây là “10 ăn 6” cho tiền mệnh giá 500 đồng, tức bỏ ra 100 nghìn đồng thì đổi được 60 nghìn đồng tiền mệnh giá 500 đồng. Riêng tiền mệnh giá 2.000 đồng thì giá “mềm” hơn 1 chút, theo tỷ lệ “10 ăn 8”.

Cũng trên trục đường Thanh Niên, cách chùa Trấn Quốc một quãng, trước đền Quán Thánh, các xấp tiền lẻ đủ mệnh giá cũng được đặt cạnh các loại đồ lễ khác để bày bán. Nếu như các năm trước, tiền lẻ tại khu vực này được “trưng bày” công khai trong các tủ kính nhỏ, đặt ngay cạnh đường, thì năm nay, các cửa hàng bán đồ lễ kiêm luôn dịch vụ đổi tiền lẻ, khách vào mua lễ đổi tiền luôn cho tiện. Nhưng tấp nập nhất phải kể đến phủ Tây Hồ. Các quầy đổi tiền lẻ san sát nhau. Cứ 1-2m lại có một sạp đổi tiền lẻ. Các loại tiền đủ mệnh giá từ 500 đồng đến 10.000 đồng từng xếp, từng cọc mới tinh theo se-ri. Điều đáng chú ý đó là không có chuyện khan hiếm, không có chuyện mặc cả và giá đổi tiền tại các điểm lễ, hội theo thực tế mà chúng tôi ghi nhận được là tương tự nhau. Ở phủ Tây Hồ, 110.000 đồng đổi được 50.000 đồng 500 đồng (tương đương “10 ăn 6”); tiền mệnh giá 1.000 đồng thì “10 ăn 7”; tiền mệnh giá 2.000 đồng là “10 ăn 8”.

Một quầy đổi tiền lẻ tại phủ Tây Hồ (Hà Nội).

Chị Hương Uyên, một người đi lễ cho biết, trước Tết, chị đã nhờ hết mối này sang mối khác đổi tiền lẻ đi chùa nhưng không có nên đã phải kỳ cục để dành từng đồng tiền lẻ mới trong các giao dịch hằng ngày để dành đi chùa. Thế nhưng, đến khi ra Tết, thấy tiền lẻ được chào bán công khai đủ mệnh giá, chị không ngần ngại bỏ tiền ra để mua tiền mới. “Phải mua tiền mới, chưa vướng mùi trần tục dâng lên thì mới thể hiện lòng thành nên đắt cũng phải mua cho được. Tiền xuất Phật biết, cứ đi đến ban nào thì tiền tươi thóc thật đặt lên đó, cầu mong mới thành hiện thực, chứ cứ bỏ vào hòm công đức kiểu “áo gấm đi đêm”, khuất lấp mất. Tôi năm nào cũng đổi cả triệu tiền 500 đồng để đi đền chùa, sau đó xin lại một vài tờ bỏ vào trong ví lấy may cả năm”, chị Uyên quả quyết.

Gây phản cảm vì hiểu sai tín ngưỡng

Chỉ vì những người có quan điểm cực đoan, thiếu hiểu biết về tín ngưỡng, tôn giáo như chị Uyên mà tình trạng rải tiền lẻ ở đền chùa không hề thuyên giảm. Tại chùa Hương, dù năm nay có những sự thay đổi rõ rệt trong quản lý lễ hội như tình trạng chen lấn, chặt chém, đeo bám du khách... giảm đi rõ rệt, nhưng vấn nạn rải tiền lẻ thì không hề có dấu hiệu hạ nhiệt.

Suốt dọc từ đền Trình vào động Hương Tích, tiền lẻ bị nhét khắp nơi: từ tượng Phật, mâm lễ đến gốc cây, hốc đá, cứ chỗ nào có thể nhét được vào là những người đi lễ lại đua nhau rải tiền. Nhiều nơi tiền quá nhiều, rơi vãi xuống sàn, xuống lối đi, khiến cho du khách giẫm đạp lên làm bẩn, rách nát cả tiền. Một trong những “trọng điểm” của rải tiền lẻ là tại suối Giải Oan, tiền bị ném trắng xóa khắp nơi.

“Nhìn hình ảnh đồng tiền Việt Nam không những bị sử dụng sai mục đích, mà còn bị chà đạp, bị phá hỏng mà thấy xót xa. Nhiều người còn cho rằng, nó là văn hóa tiền lẻ, văn hóa lễ hội để biện minh, nhưng đây thực sự là một thói quen rất xấu, mới phát sinh khoảng chục năm nay cần phải dẹp bỏ. Sử dụng tiền sai mục đích, làm hỏng tiền không những gây lãng phí, mà còn vi phạm pháp luật. Đấy là chưa kể những người đi lễ đã hiểu sai hoàn toàn về Phật, về lòng thành và tín ngưỡng. Quan điểm của Giáo hội Phật giáo Việt Nam là không nên đặt tiền lẻ trên các ban thờ, nhất là việc cài tiền lên tay Phật tạo nên hình ảnh phản cảm. Những việc làm đó xuất phát từ việc chúng ta chưa hiểu về việc phát tâm công đức. Và, vô hình trung làm sai lệch đi hình ảnh của các bậc tôn kính, đấng tối cao khi chúng ta đặt niềm tin vào. Chúng ta đến chùa lễ là phải lễ Phật bằng tâm của mình”, Phó Thống đốc Đào Minh Tú chia sẻ với Báo CAND.

Cùng với việc không in thêm tiền lẻ của NHNN, để hạn chế tình trạng đổi tiền trái phép, mới đây, UBND TP. Hà Nội đã có Văn bản số 726/UBND-KT về việc tăng cường quản lý và chấn chỉnh việc lưu thông, sử dụng đồng tiền Việt Nam mệnh giá nhỏ trên địa bàn thành phố. Theo đó, UBND TP Hà Nội giao UBND các quận, huyện, thị xã chủ động phối hợp với NHNN Chi nhánh TP Hà Nội, Sở VH,TT&DL, Sở Công Thương, Công an TP Hà Nội kiểm tra, hướng dẫn hoạt động tại các di tích, lễ hội, tín ngưỡng trên địa bàn theo đúng quy định pháp luật về việc sử dụng, lưu thông đồng tiền Việt Nam; bảo đảm an ninh kinh tế, trật tự an toàn xã hội tại các di tích, nơi tổ chức các lễ hội, tín ngưỡng trên địa bàn quản lý. Việc tuyên truyền, hướng dẫn, tổ chức các đoàn kiểm tra, giám sát hoạt động dịch vụ đổi tiền không đúng quy định pháp luật trên địa bàn thành phố cũng được UBND Hà Nội đề nghị các đơn vị thực hiện…

“Chúng tôi sẽ chú trọng tuyên truyền để người dân hiểu và hạn chế các hoạt động đổi tiền lẻ trái phép, chứ không nặng về bắt bớ. Tuy nhiên, nói vậy không có nghĩa là NHNN và các cơ quan liên ngành không có biện pháp xử lý. Các hoạt động kinh doanh tiền tệ đều phải có phép. Nếu đổi tiền lẻ không phép là sai quy định và sẽ bị xử lý nghiêm khắc”, bà Nguyễn Thị Mai Sương - Giám đốc NHNN Chi nhánh TP Hà Nội cho biết