Nhiều chính sách chăm sóc sức khỏe cho ngư dân

Theo thống kê của Bộ Y tế, hiện Việt Nam có khoảng 1 triệu lao động làm việc trên biển. Dự kiến, đến năm 2020 sẽ có khoảng 40% dân số sinh sống tại các vùng biển đảo. Vì thế, chăm sóc tốt sức khỏe cho người dân tại các khu vực này, sẽ giúp người dân yên tâm bám biển, giữ gìn an ninh Tổ quốc. Nhưng thời gian qua, việc chăm sóc sức khỏe (CSSK) cho ngư dân chưa được quan tâm đúng mức, nên người dân biển đảo chưa được hưởng chế độ CSSK như trong đất liền. Đề án “Phát triển Y tế biển đảo” đã được Thủ tướng phê duyệt nhưng việc thực hiện còn nhiều bất cập.

Thứ trưởng Bộ Y tế Phạm Lê Tuấn cho biết: Khó khăn lớn nhất là nguồn lực hạn chế, chưa có cơ chế chính sách đặc thù cho người dân như cấp thẻ BHYT, vận chuyển người bệnh; chế độ chính sách cho cán bộ y tế còn thiếu v.v… Trong khi đó, nhận thức về vấn đề CSSK của ngư dân còn hạn chế.

Thời gian tới, những người dân ở vùng biển, đảo sẽ được chăm sóc sức khỏe tốt hơn. Ảnh minh họa: dantri.com.vn.

Theo Thiếu tướng Vũ Quốc Bình, Cục trưởng Cục quân Y (Bộ Quốc phòng), yêu cầu bắt buộc với tàu thuyền ra khơi là phải trang bị tủ thuốc với đầy đủ dụng cụ theo tiêu chuẩn, để có thể sơ, cấp cứu ban đầu và chữa bệnh thông thường, nhưng đa phần ngư dân không kiểm tra trước khi ra biển.

Thậm chí, ông Nguyễn Trường Sơn, Viện trưởng Viện Y học Biển (Bộ Y tế) cho biết: Do mê tín dị đoan nên hầu hết ngư dân “kiêng” mang thuốc men đi biển, kể cả phao cứu sinh, vì sợ “rủi” như gặp bão, đắm tàu. Qua điều tra, hầu hết các tàu cá gần bờ (khoảng 100 chiếc), xa bờ (200 chiếc) không có tủ thuốc cấp cứu, nên khi gặp tai nạn, ốm đau trên biển, ngư dân không có điều kiện sơ, cấp cứu ban đầu. Điều này không chỉ do các ngư dân chủ quan về sức khỏe, mà còn  do sự thiếu quan tâm của các chủ tàu, thuyền. Cũng rất khó mời ngư dân dự các lớp trang bị kiến thức, kỹ năng cấp cứu ban đầu trên biển. Hiện, Việt Nam là 1/10 nước có tỷ lệ tàu biển không đảm bảo an toàn, vì thế, Bộ GT-VT cần phối hợp triển khai ở tất cả các tàu thuyền để nâng cao hiệu quả công tác CSSK cho ngư dân, thuyền viên.

Thiếu tướng Vũ Quốc Bình cho biết: Thiếu kiến thức về CSSK, nên khi gặp tai nạn trên biển, ngư dân không biết xử trí đúng, dẫn đến nhiều trường hợp tử vong đáng tiếc. Quân y đã phải cấp cứu nhiều trường hợp bị rối loạn hô hấp do ngư dân khi lặn nhưng nổi không đúng qui trình, hay ăn phải cá có độc vv… Để nhân dân yên tâm bám biển, từ nhiều năm, Quân y đã thường xuyên tổ chức KCB miễn phí cho ngư dân, tổ chức mô hình các bệnh xá, đội điều trị và cả BV quân y để phục vụ. Trước khi các tàu ngư dân ra biển, Biên phòng kiểm tra túi thuốc, nếu chưa có, sẽ hỗ trợ.

Chăm sóc sức khỏe mẹ chiến sĩ Cảnh sát biển.

Để triển khai Đề án “Phát triển y tế biển đảo” hiệu quả, theo ông Trần Lê Tuấn, Bộ Y tế đã đề xuất thành lập BCĐ quốc gia về y tế biển đảo, ban hành Quy chế phối kết hợp giữa các bộ, ngành. Chính phủ đã đồng ý chi ngân sách để cấp thẻ cho 100% dân số biển đảo từ ngày 1/1/2015. Do đặc thù vùng biển, đảo cư dân thưa thớt, đi lại khó khăn, nên tính lưu động về y tế là rất cần thiết. Vì thế, mô hình các đội, tổ y tế như kiểu 115 sẽ rất quan trọng, để kết nối giữa cán bộ y tế với người dân. Vừa qua, Bộ Y tế cũng đã trang bị hàng trăm tủ thuốc cho bà con ở Lý Sơn, Quảng Ngãi, và tới đây, cho ngư dân Quảng Nam, Đà Nẵng…

Bộ Y tế và Cục Y tế - Bộ Quốc phòng đều thống nhất, để nâng cao chất lượng CSSK cho ngư dân, phải tập trung vào các nhiệm vụ cần thiết như cấp cứu tại chỗ, cứu hộ, cứu nạn, vận chuyển người bệnh trên biển vv... Trong đó, truyền thông có vai trò rất quan trọng, vì góp phần thay đổi quan niệm lạc hậu của ngư dân.

Tư vấn y tế từ xa bằng công nghệ thông tin đã được triển khai nhưng ít đơn vị thực hiện, hoặc không hiệu quả. Bộ Y tế cho biết tới đây sẽ quan tâm nhiều hơn đến mô hình hỗ trợ từ xa cho biển đảo. Qua vệ tinh, Internet, với sự hỗ trợ của đất liền, các kíp phẫu thuật ở biển đảo đã triển khai tốt các kỹ thuật vượt khả năng. Bộ Y tế sẽ tiếp tục ứng dụng các kỹ thuật cao hơn cho y tế từ xa, đồng thời, đưa bác sỹ trẻ về vùng hải đảo; tăng cường năng lực cấp cứu trên biển, xây dựng các trung tâm cấp cứu ven biển để tiếp nhận các ca cấp cứu từ biển chuyển vào; tổ chức lực lượng cấp cứu chuyên biệt, với các phương tiện đủ mạnh để tiến hành hoạt động KCB cho người dân biển, đảo… đặc biệt chú trọng khâu vận chuyển cấp cứu. Hiện đã có Ủy ban Cứu hộ cứu nạn với các điểm bố trí dọc bờ biển cùng lực lượng Cảnh sát biển, Biên phòng, để ngư dân có địa chỉ liên lạc khi cần thiết.

Thiếu tướng Vũ Quốc Bình cho biết thêm: Quân đội đã có một tàu Bệnh viện trang thiết bị máy móc kỹ thuật hiện đại không kém tàu Bệnh viện của Nhật, Mỹ: phòng mổ hiện đại, có thể nội soi dạ dày, chụp X quang, truyền camera về đất liền. Từ 2013, sau khi hạ thủy đã xử lý được nhiều trường hợp bị bệnh, tai nạn trên biển. Dù chi phí chữa trị trên tàu rất đắt, nhưng đã là ngư dân trên biển thì quân đội không bao giờ từ chối.

Với sự quan tâm, hỗ trợ của các bộ, ngành, hy vọng, công tác CSSK cho ngư dân sẽ được nâng lên, giúp bà con yên tâm bám biển và các chiến sĩ Hải quân, Cảnh sát biển, Kiểm ngư thêm chắc tay súng bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của đất nước