Người dân Hải Thành, Quảng Trị mòn mỏi chờ nước sạch

Năm 1996, dự án nước sạch có vốn đầu tư 176 triệu đồng đã được triển khai tại xã Hải Thành, nhằm ngăn chặn bệnh tật ngày một gia tăng do nguồn nước sinh hoạt không đảm bảo vệ sinh. UBND tỉnh Quảng Trị giao cho Trung tâm Nước sạch nông thôn Quảng Trị làm chủ dự án, khảo sát, thiết kế và thi công trong vòng 1 năm.

Tuy nhiên, sau khi hoàn thành đến nay, công trình chỉ vận hành duy nhất 1 lần! Ông Hồ Thanh Trà, Chủ tịch UBND xã Hải Thành giải thích: "Có 2 lý do khiến công trình bị bỏ hoang. Vào thời điểm năm 1996, đời sống của người dân Hải Thành còn rất nhiều khó khăn, ít ai có khả năng nộp tiền điện cho việc bơm nước sạch, trong khi lượng điện sử dụng vào việc này dự tính là rất lớn.

Mặt khác, công trình phù hợp với miền núi hơn là đồng bằng vì địa hình ở đây khá bằng phẳng, không có độ cao chênh lệch cần thiết, nước không thể chảy đến toàn bộ hộ dân. Thành ra, công trình đã bị… bỏ quên ngay sau khi xây dựng xong.

Do lâu không sử dụng, cộng với ảnh hưởng xấu của thiên tai, gần 7km đường ống nhựa đã bị hư hỏng; các bể chứa và bể lọc đều bị rêu phong bám phủ. Hiện tại chính quyền địa phương chỉ bảo quản được duy nhất 1 máy bơm, đặt nó nằm tại kho HTX Trung Đơn.             

Chờ đến bao giờ?

Cụ bà Hồ Thị Tuồng (70 tuổi), thôn Trung Đơn, xách 2 xô nhựa dò dẫm đến giếng Chùa cách ngôi nhà bà mấy bước chân. Thấy tôi chụp hình, bà lão móm mém bảo: "Nhà báo trên huyện về chụp hình mãi mà người dân vẫn thiếu nước sạch! Làm sao đào thêm vài cái giếng như ri nữa cho bà con đỡ khổ!".

Theo lời bà lão, hôm đó bà là người may mắn vì trời vừa tạnh mưa, hàng xóm chưa kịp đến giếng Chùa, bà không phải chịu cảnh chen lấn! Giếng Chùa được đào từ năm 1958 và hiện tại nó là giếng duy nhất của toàn xã sử dụng được. Tuy nhiên, với 516 hộ dân, cộng thêm 300 hộ dân của 2 xã lân cận là Hải Quế, Hải Thiện nên mỗi ngày chưa kể cảnh chen lấn, giành giật từng giọt nước sạch, có hơn 1.000 người dân Hải Thành đã phải sử dụng nước sinh hoạt không đảm bảo vệ sinh.

Mặc dù biết sử dụng như vậy là nguy hiểm, người dân Hải Thành không còn cách nào khác là… liều! Cộng thêm địa hình nơi đây thấp trũng nhất, mỗi khi có mưa, lũ, nước từ khắp các địa phương khác đổ về. Hậu quả, vô số loại bệnh tật đã nảy sinh, trong đó báo động nhất là bệnh phụ khoa, mắt hột, tiêu chảy, ngoài da…

Ông Hồ Thanh Trà, Chủ tịch UBND xã Hải Thành cho biết, thảm cảnh này người dân đã phải gánh chịu hàng chục năm nay; muốn tránh được bệnh tật thì phải có nước sạch, trong khi người dân chỉ có thể bỏ công ra đào giếng mà giếng thì không sử dụng được do sự khan hiếm nước ngọt của tầng địa chất, đào sâu trên 15m bị nhiễm mặn, dưới 10m bị nhiễm phèn…

Để công trình nước sạch được xây dựng tại thôn Trung Đơn từ năm 1996 phát huy hiệu quả,  theo ông Trà, phải đầu tư khoảng 400 triệu đồng để thay toàn bộ ống nhựa cũ, bởi vì một mặt chúng đã bị hư hỏng, mặt khác quá nhỏ không thể dẫn nước đến các hộ dân…

Xem ra, chừng nào chính quyền địa phương mà cụ thể là huyện Hải Lăng và tỉnh Quảng Trị chưa có sự quan tâm đúng mức, chừng đó hàng nghìn người dân Hải Thành vẫn phải đối mặt với nguy cơ bệnh tật...