Người cha nước ngoài của hàng trăm trẻ em bất hạnh Việt Nam

Tháng 12 năm 2007, Làng trẻ em Việt Nam (Làng SOS Việt Nam) tròn 20 tuổi. Làng SOS được thành lập ở Việt Nam sau nhiều nước trên thế giới, nhưng Việt Nam lại là nước có số Làng trẻ em nhiều thứ 3 trên thế giới, chỉ sau Ấn Độ và Chi Lê.

Người đầu tiên thành lập làng SOS Việt Nam là ông Helmut Kutin, sinh 4/10/1941 tại Bolzamo (Italia), hiện là Chủ tịch các Làng trẻ em SOS quốc tế. Ông cũng là người cha nước ngoài của hàng trăm trẻ em bất hạnh, mồ côi Việt Nam, trong đó có rất nhiều người nay đã ở tuổi 40-50, phần lớn đều có cuộc sống ổn định.

Helmut Kutin là con út của một gia đình có 5 người con, mồ côi cha mẹ năm 12 tuổi. Sau khi bố mẹ mất, những người bà con đã gửi cậu bé Kutin vào Làng trẻ em mồ côi mang tên SOS Imst do Tiến sĩ Hermann Gmeiner thành lập năm 1949, tại bang Tyrol, nước Cộng hoà Áo.

Đây là Làng trẻ em SOS đầu tiên được thành lập trên thế giới sau khi Chiến tranh thế giới lần thứ 2 kết thúc; với mục đích hỗ trợ và chăm sóc trẻ em mồ côi, trẻ bị bỏ rơi, tạo ra một gia đình mới cho trẻ, bù đắp cho trẻ những thiếu thốn cả về vật chất và tinh thần, giúp trẻ hoà nhập với xã hội, trở thành người có ích cho cộng đồng và đất nước.

Bây giờ nhớ lại, ông Helmut Kutin vẫn không sao quên được cảm xúc của cậu bé mồ côi 12 tuổi khi lần đầu tiên được đặt chân tới Làng trẻ em SOS Imst. Cậu thật vui vì vào đây có nhiều anh chị em, được vui chơi, được đá bóng, điều mà cậu rất thích, nhưng lúc đó không dễ kiếm một quả bóng để đá như bây giờ! Làng SOS Imst như một gia đình thu nhỏ, có 10 anh chị em, 8 trai, 2 gái.

Bà mẹ của Làng SOS tên là Elsa, cũng là một người Italia cùng quê với Helmut Kutin. Bà rất hiền nhưng cũng rất nghiêm khắc trong việc nuôi dạy các trẻ mồ côi.

Ông Helmut Kutin còn nhớ một kỷ niệm nhỏ từ những ngày ấy. Hôm đó là một ngày nghỉ, đang diễn ra trận đấu bóng đá tranh Cúp quốc tế giữa Áo và Thuỵ Sỹ. Khi đó chưa có truyền hình trực tiếp như bây giờ mà chỉ tường thuật trên đài phát thanh, ông đang cùng anh chị em ngồi chờ nghe tường thuật bóng đá thì mẹ Elsa bảo ông đi mua bánh mì. Vì sắp đến giờ nghe tường thuật, ông không muốn đi, nhưng trước thái độ kiên quyết của mẹ Elsa, ông đành chấp hành. Ông ba chân bốn cẳng chạy thật nhanh đi mua bánh mì cho mọi người.

Khi mang bánh mỳ về tới nhà thì cũng chỉ chậm mất 5 phút sau giờ khai mạc trận đấu bóng đá mà mình yêu thích. Ông coi đó cũng là một thử thách mà bà mẹ Elsa đã dành cho cậu bé mồ côi bé nhỏ, một bài học thấm thía đối với ông, giúp ông có thêm nghị lực để sau này vượt qua những khó khăn và cả cám dỗ để đạt mục đích của mình.

Có lẽ chính vì có quyết tâm và nghị lực từ nhỏ, nên tuy vào Làng trẻ em SOS Imst muộn hơn nhiều bạn bè khác, nhưng ông lại được mọi người coi như là người "chỉ huy" trong mọi sinh hoạt, vui chơi ở Làng trẻ em này.

Kỹ sư Genser, một người em nhỏ tuổi ở Làng SOS năm xưa kể lại: " Helmut Kutin luôn luôn dẫn đầu trong mọi hoạt động của Làng SOS. Ông có nhiều sáng tạo và nghĩ ra nhiều trò chơi mới, thú vị. Ông nói gì mọi người cũng nghe theo".

Năm 1968, lần đầu tiên Helmut Kutin sang Việt Nam, khi ấy ông còn là một chàng thanh niên mới 27 tuổi. Ông là người đầu tiên xây dựng Làng trẻ em mồ côi tại Gò Vấp, là Giám đốc quản lý một làng trẻ em có quy mô 40 gia đình, chăm sóc gần 400 trẻ. Ông trở thành người cha thực thụ của các trẻ em mồ côi ở đây, quán xuyến mọi việc lớn bé của Làng.

Để có thể hiểu được suy nghĩ, tình cảm của các bà mẹ chăm sóc các cháu mồ côi và nhất là hiểu được tâm tư, nguyện vọng của các cháu, và để điều hành công việc của Làng SOS thật tốt, ông bắt đầu học tiếng Việt. Tuy phát âm chưa thật chuẩn, nhưng ông vẫn rất vui, vì "tiếng Việt của tôi chỉ trẻ em ở Làng SOS Gò Vấp mới hiểu".

Sau đó ít lâu, một làng trẻ em mồ côi thứ 2 ở Việt Nam ra đời, đó là Làng SOS Đà Lạt, cũng do ông Kutin khởi xướng và thành lập.

Năm 1975, cuộc kháng chiến chống Mỹ kết thúc, hai miền Nam - Bắc thống nhất, hai làng trẻ em mồ côi Gò Vấp và Đà lạt tạm thời đóng cửa, ông Helmut Kutin còn ở lại Việt Nam một thời gian để cùng các tổ chức hữu quan của nước ta lo cho các cháu còn người thân về với gia đình, các cháu không còn ai thân thích được Nhà nước tiếp tục chăm nuôi tại Trung tâm nuôi trẻ mồ côi do Nhà nước quản lý.

Năm 1976 ông Helmut Kutin rời Việt Nam, nhưng vẫn canh cánh bên lòng về Dự án tiếp tục thành lập các Làng trẻ em SOS ở Việt Nam sau chiến tranh.

Từ năm 1976 đến năm1985, ông là đại điện của Tổ chức SOS quốc tế tại châu Á. Trong thời gian ấy, ông làm mọi việc để thúc đẩy Tổ chức SOS  quốc tế lập các Dự án giúp Việt Nam.

Năm 1985 ông được bổ nhiệm làm Chủ tịch Tổ chức SOS quốc tế. Trên cương vị mới, tuy bận rộn với công việc của người đứng đầu một tổ chức quốc tế lớn, có gần một trăm nước thành viên, nhưng ông vẫn dành thời gian trực tiếp thúc đẩy mọi việc để Nhà nước Việt Nam sớm chấp thuận việc xây dựng lại các Làng trẻ em SOS.

Và ngày 22/12/1987, thoả thuận về viêc xây dựng Làng trẻ em SOS tại Việt Nam đã được ký kết.

Ông Helmut Kutin đã dành hẳn một tháng chỉ để học lại tiếng Việt, chuẩn bị cho việc trở lại Việt Nam tiếp tục thành lập các Làng SOS Việt Nam. 

Từ đó đến nay đã có thêm một loạt Làng trẻ em SOS Việt Nam ra đời với sự giúp đỡ của Tổ chức SOS quốc tế do ông Helmut Kutin làm Chủ tịch.

Làng Trẻ em SOS Đà Nẵng.

Ngoài việc khôi phục lại hoạt động của các Làng trẻ em SOS ở Gò Vấp (TP HCM) và Đà Lạt trước đây, 12 Làng trẻ em SOS Việt Nam mới đã được thành lập tại nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước, như Làng trẻ em SOS ở Cà Mau, Bến Tre, Đà Nẵng, Nha Trang (Khánh Hoà), Vinh (Nghệ An), Hải Phòng, Việt Trì (Phú Thọ), Quảng Bình, Thanh Hoá, Điện Biên…, thu nhận và nuôi dưỡng, dạy dỗ cho hàng ngàn trẻ em mồ côi, bất hạnh không nơi nương tựa.

Đến nay, Tổ chức SOS quốc tế do ông Helmut Kutin đứng đầu đã có tới 132 nước hội viên tham gia. Đối với Việt Nam, bao giờ ông Helmut Kutin cũng dành cho đất nước và trẻ em nơi đây một tình cảm rất đặc biệt, mà hầu như mọi người trong tổ chức quốc tế này đều biết.

Trong 20 năm qua, hầu như năm nào ông Helmut Kutin cũng dành từ 2 đến 3 tuần để đến với các Làng trẻ em SOS tại Việt Nam, lắng nghe từng câu chuyện của các bà mẹ ở Làng SOS, tâm tư nguyện vọng của họ cũng như của các trẻ em nơi đây. Ông nhớ tên nhiều bà mẹ, nhiều trẻ em mồ côi, bất hạnh Việt Nam, nhiều lần cùng ăn, cùng ở với các trẻ em nơi đây.

Không chỉ những người con của hai Làng trẻ em SOS Gò Vấp và Đà Lạt trước đây, nay đã ở tuổi 40-50, phần lớn đều có cuộc sống ổn định, còn nhớ tới ông, coi ông như người cha của mình, mà nhiều trẻ em hiện đang sống trong các Làng trẻ em SOS Việt Nam hiện nay cũng coi ông như thế.

Họ gọi ông là bố, là ông nội, ông ngoại…, nhiều người khi biết ông sang Việt Nam là tìm đến thăm ông, chia sẻ cùng ông những vui buồn trong cuộc sống của mình.

Ngày 4/10/2006 , ông đón sinh nhật lần thứ 65 của mình tại Làng trẻ em SOS Việt Nam Gò Vấp. Hôm ấy, các con ông, là những đứa trẻ mồ côi và bất hạnh từ gần 40 năm trước xin phép để được tự  đóng góp và tổ chức mừng sinh nhật ông.

Và một điều thú vị mà ít người biết, nhân dịp sinh nhật lần thứ 65 của mình, ông đã tổ chức một đợt quyên góp mới từ khắp nơi trên thế giới để dành tiền xây dựng Làng trẻ em SOS tại Điện Biên Phủ, Việt Nam.

Trước đó 11 năm, vào dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 55 của ông, khi bạn bè ở Thụy Sỹ ngỏ ý muốn có quà mừng ông trong ngày kỷ niệm này, ông đã đề nghị các bạn quyên góp để xây dựng một Làng trẻ em SOS tại Cà Mau, Việt Nam. Nay Làng Trẻ em SOS ấy đã hoạt động được hơn 10 năm.

Ông Helmut Kutin sống độc thân, không có gia đình riêng nhưng luôn tự hào là người có nhiều con cháu trên thế giới, trong đó có hàng ngàn con cháu là trẻ em mồ côi, bất hạnh ở các Làng trẻ em SOS Việt Nam.

Với những tình cảm và đóng góp của mình dành cho Việt Nam, ông Kutin đã hai lần được Chủ tịch Nước Việt Nam tặng Huân chương Hữu nghị vào các năm 1990 và 2006 và nhiều phần thưởng vinh dự khác của Việt Nam