Một vụ đắm tàu, hai cách hiểu về chuyện bồi thường

Trong lá đơn gửi đến Báo CAND, đại diện Công ty TNHH Thái Bình Minh (trụ sở tại xã Trung Kênh, Lương Tài, Bắc Ninh) cho biết: Công ty ông được thành lập vào năm 2007 với ngành nghề kinh doanh là vận tải ven biển bằng tàu thủy, xà lan. Công ty của ông đã vay vốn tại Chi nhánh Ngân hàng NN&PTNT huyện Lương Tài (Bắc Ninh) để đóng con tàu sông và ven biển có trọng tải 835 tấn, số hiệu BN 0425 và tài sản thế chấp là chính con tàu trên.

Ngày 25/10/2007, Công ty Thái Bình Minh đã ký một hợp đồng bảo hiểm tàu sông, tàu ven biển với Công ty Cổ phần Bảo Minh Bắc Ninh. Mức phí bảo hiểm là hơn 22,4 triệu/12 tháng, phạm vi bảo hiểm là thân tàu, trong điều kiện hoạt động đúng vùng tuyến quy định. Nếu bị tổn thất toàn bộ thì được bảo hiểm 3 tỷ đồng (trong đó có cả phí trục vớt), bảo hiểm đối với thuyền viên là 20 triệu/người, số người được bảo hiểm là 6 người.

Đầu tháng 1/2008, tàu BN 0425 của Công ty Thái Bình Minh nhận hợp đồng chở 770 tấn quặng sắt của Công ty Hoàng Tiến từ Bến Vát (Hiệp Hòa - Bắc Giang) đến cảng Phòng Thành (Quảng Tây - Trung Quốc), trên tàu có 7 thuyền viên.

Đơn khiếu nại của Công ty Thái Bình Minh và bản án của TAND tỉnh Bắc Ninh.

Ngày 14/1/2008, tàu BN 0425 neo đậu tại cảng Vạn Gia, Móng Cái, Quảng Ninh. Khoảng 7h sáng 15/1/2008, sau khi làm xong các thủ tục và có giấy phép xuất bến, tàu BN 0425 xuất bến, thời tiết bình thường, tàu vận chuyển không quá tải, các thủy thủ từ thuyền trưởng, máy trưởng đều đáp ứng các mặt chuyên môn kỹ thuật. Đến khoảng 14h cùng ngày thì tàu BN 0425 gặp nạn và bị đắm.

Khi tàu chìm, 6 thủy thủ, thuyền viên đã cùng bám vào một chiếc phao và may mắn được một tàu cá nước bạn cứu sống, riêng một thủy thủ là Bùi Nhuận bám vào một chiếc phao riêng và mất tích…

Theo ông Nguyễn Văn Đều, Giám đốc Công ty Thái Bình Minh thì ngay ngày hôm sau tàu gặp nạn, ông đã trình báo với Bảo Minh Bắc Ninh về sự cố chìm tàu nói trên và làm đơn đến Tổng Công ty cổ phần Bảo Minh ở TP Hồ Chí Minh yêu cầu được bồi thường theo hợp đồng bảo hiểm mà hai bên đã ký kết. Tuy nhiên, do phía đơn vị bảo hiểm không bồi thường nên sau đó Công ty Thái Bình Minh đã gửi đơn khởi kiện ra tòa dân sự.

Ngày 24/12/2008, TAND tỉnh Bắc Ninh đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ kiện.

Tại phiên tòa này, Công ty Thái Bình Minh khẳng định: Tàu BN 0425 là loại tàu S1, chất lượng còn rất tốt về mọi mặt, bởi trước khi ký hợp đồng Bảo Minh Bắc Ninh đã tiến hành thẩm định tài sản bảo hiểm. Khi tàu ra khơi không chuyên chở quá trọng tải, thuyền trưởng và máy trưởng đã được đào tạo có bằng cấp đầy đủ, tàu ra khơi trong điều kiện thời tiết cho phép và đã làm đầy đủ các thủ tục pháp lý, đã có lệnh xuất bến của Cảng vụ Vạn Gia. Việc tàu BN 0425 bị nạn là do điều kiện bất khả kháng của thời tiết bất thường. Vì vậy tàu BN 0425 phải được bồi thường theo quy định của hợp đồng bảo hiểm.

Còn phía Công ty cổ phần Bảo Minh không chấp nhận yêu cầu bồi thường vì cho rằng, chứng minh nhân dân và bằng cấp của Thuyền trưởng Nguyễn Minh Hải không đúng về năm sinh, tàu BN 0425 ra khơi trong điều kiện thuyền trưởng đã biết trước điều kiện thời tiết không cho phép là hành động cố ý, rơi vào trường hợp loại trừ bảo hiểm…

Căn cứ vào lời khai của thuyền trưởng, đồng thời qua làm việc với đại diện Cảng vụ Vạn Gia (Quảng Ninh) đã cho thấy, tàu BN 0425 xuất bến trong điều kiện thời tiết quang, cảng Vạn Gia bình thường, không có bão, không có áp thấp, không có lệnh của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấm tàu thuyền ra khơi. Trường hợp tai nạn là trường hợp rủi ro, bất khả kháng. Tòa sơ thẩm quyết định, buộc phía Bảo Minh phải có trách nhiệm bồi thường cho Công ty Thái Bình Minh số tiền 3 tỷ đồng.

Sau phiên tòa này phía Công ty Bảo Minh đã chống án, ngày 4/6/2009, Tòa Phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội đã xét xử phúc thẩm vụ kiện nói trên. Hội đồng xét xử đã chấp nhận quan điểm của Công ty Bảo Minh cho rằng, thuyền trưởng tàu BN 0425 đã cho tàu ra khơi trong điều kiện thời tiết nguy hiểm, khả năng rủi ro cao. Do vậy, Hội đồng xét xử đã quyết định bác yêu cầu khởi kiện của Công ty Thái Bình Minh.

Đại diện Công ty Thái Bình Minh cho biết việc Công ty Bảo Minh cho rằng dự báo thời tiết của Đài Nha Trang và một số bản tin dự báo khác chỉ là dự báo trong từng khu vực, còn tại cửa khẩu Vạn Gia, tàu BN 0425 đã được làm thủ tục đầy đủ và được các cơ quan cấp phép cho đi trong điều kiện thời tiết và mọi yếu tố như các cơ quan cửa khẩu đã nêu rõ. Tàu BN 0425 đã khởi hành được 7-8 giờ mới bị vào vùng gió xoáy đột xuất tăng cường gây đắm… Chính vì vậy, phía đơn vị bảo hiểm phải có trách nhiệm với những thiệt hại của công ty ông cũng như gia đình nạn nhân mất tích.

Ngay sau phiên tòa phúc thẩm, Công ty Thái Bình Minh đã có đơn đề nghị Giám đốc thẩm vụ án trên