Loạn "phao thi" và bút tàng hình
Một nhóm học sinh chen ngang làm tôi phải lùi sang một bên nhường bước. Có một điều lạ là chúng toàn mua một loại bút có tên "invisible pin". Tôi chưa kịp thắc mắc, đám học sinh đã nhanh nhảu giải thích: "Đây là bút tàng hình đấy cô ạ. Mười hai ngàn đồng một chiếc". Khi nhóm học sinh đi rồi, chị bán hàng bảo: "Bút đó mùa này bán chạy lắm. Tuần rồi mới lấy hơn 100 cây, nay đã bán hết veo. Ghi bằng tiếng Anh cho oai vậy chứ "made in China đấy". Giá "mềm" thôi. Bút này chép tài liệu mang vào phòng thi thì có trời mới biết".
Bút tàng hình được làm nhẹ nhàng và có hình thức giống như một cây bút xóa, người viết có thể viết lên giấy bất cứ chữ, số gì theo ý muốn, nhưng mắt thường không thể đọc được. Tôi thử viết một công thức toán lên nền giấy trắng. Lật xuôi, lật ngược, nhìn đi, nhìn lại nhưng không tài nào thấy được. Vậy nhưng khi nhấn vào nút đèn ở cuối thân bút thì một luồng sáng li ti đặc biệt xuất hiện. Rọi vào nền giấy trắng trống không vừa thử nghiệm, tôi đã đọc rõ từng chữ, từng số, kể cả dấu phẩy.
Chuyện học sinh đi sắm "phao" mùa thi không phải là chuyện mới. Nhưng vấn đề nổi cộm ở đây là các phương tiện "phao thi" đang ngày càng được "đổi mới" theo phong cách "giá mềm, hình thức gọn". Một vòng “chợ phao” mới thấy chuyện gian dối trong thi cử đang là chuyện đáng báo động. Nhiều "cao thủ" cho biết: "Trước đây để có được một sổ công thức toán thu nhỏ phải gồng mình luyện chữ nhỏ cả sáu tháng trời mới có hoặc phải mua lại của một số các “cao thủ” khác. Nay thì vô tư đi, tất cả đã có máy tính lo".
Người viết bài này đã thực sự thấy chuyện "vi tính lo" là rất đáng nể. Không chỉ có công thức toán, lý, hoá, ngay cả các bài thơ, đoạn văn điển hình cũng được các “lò phao” vi tính hóa hết lượt. Nhiều sổ công thức toán được thu nhỏ như một chiếc hộp quẹt, nhiều tài liệu lịch sử được thu gọn trong lòng bàn tay. Nhiều "phao văn" nhỏ xinh như chiếc điện thoại đắt tiền. Ngoài việc thu nhỏ, các "lò phao" còn sáng chế ra các loại tài liệu vừa nhỏ vừa cơ động. Đơn cử như loại "phao tròn" gồm một dải giấy dài, nhỏ, mỏng cuộn theo chiều thước cuộn xây dựng, được gắn kim băng sẵn dùng gắn chặt một đầu vào phía trong vạt áo. Khi muốn quay cóp thì lôi một đầu ra. Khi có "dấu hiệu không ổn" thì buông tay ra và dải tài liệu mỏng, nhỏ này lập tức cuộn tròn thu gọn như cũ.
Mùa thi đang vào cao điểm. Các "lò phao" đang ngày càng "ăn nên làm ra". Đã đến lúc cần tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm vi phạm của các "lò phao". Vì các tài liệu tinh vi của các "lò phao" không chỉ dừng lại ở việc tạo tâm lý lười học, đối phó ở một số học sinh mà hậu quả còn là sự không công bằng trong thi cử. Đó là chưa kể những hậu quả sau này từ những trò gian lận hôm nay
