Loạn khai thác vàng ở thượng nguồn sông Hương

Từ công trình hồ Tả Trạch, chúng phải lội bộ theo con đường nhão nhoẹt bùn đất, những con dốc dựng đứng băng qua những cánh rừng phòng hộ đầu nguồn sông Hương dài hơn 3km  mới tiếp cận được điểm khai thác vàng trái phép ở khu vực khe Vàng.

Tại đây cảnh khai thác vàng diễn ra khá tấp nập và nhộn nhịp. Những chiếc xe múc liên tục ngoạm đất đá giữa lòng sông để khai thác vàng. Những hố khai thác vàng sâu hoắm, thải ra những độn đất đá cao ngất án ngữ giữa dòng sông. Dòng sông đã bị biến dạng tuôn ra dòng nước vàng úa đục quánh màu bùn đất. Hai bên bờ sông bị sạt lở vào tận sườn núi. Trên đoạn sông dài chừng 2km có 4 chiếc xe múc đang hoạt động hết công suất. Ngoài ra có trên 30 người tham gia khai thác vàng sái.

Ngoài việc sử dụng máy móc, nhiều người dân tham gia khai thác vàng bằng thủ công.

Anh Lê Thanh Thủy, Trưởng ban chỉ huy Quân sự (BCHQS) xã Dương Hòa cho hay: "Tình trạng khai thác vàng bằng máy móc diễn ra đã gần hai tháng nay.  Mỗi lần có đoàn kiểm tra thì các máy móc này ngưng hoạt động. Hoặc chúng liên lạc nhau thu vào giấu trong rừng. Nhưng hễ đoàn quay lưng là họ tiếp tục làm". Theo những phu khai thác vàng ở đây cho biết,  do có nhiều người trúng đậm nên họ huy động máy móc khai thác ngày đêm. Nhiều ngày có 15 máy xúc hoạt động. Thấy vậy những dân khai thác vàng sái cũng đổ dồn vào khu vực này để kiếm chác.

Trước đó, vào ngày 3/8, Phòng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh Thừa Thiên - Huế phối hợp với Công an xã Dương Hòa tổ chức kiểm tra phát hiện một lán trại gồm 12 người ở Hà Nội đến làm thuê cho Công ty TNHH Liên Bằng, xã Hương Thọ (huyện Hương Trà) đang khai thác vàng. Tại hiện trường có 1 chiếc xe múc, một dàn lọc để khai thác vàng sa khoáng. Đoàn đã lập biên bản tạm giữ phương tiện và buộc những người lạ mặt ra khỏi khu vực.

Ngày 5/8, Công an xã Dương Hòa phối hợp với BCHQS xã đã tổ chức kiểm tra tại khu vực khe 57 có khoảng 20 người dựng 4 lán trại khai thác vàng. Tại hiện trường có 3 xe múc, 2 dàn lọc, 3 máy nổ, 1 máy phát điện, do ông Tấn Lộc ở xã Thủy Phương (thị xã Hương Thủy) đưa vào khai thác.

Đến ngày 11/8, thì tại khu vực khe Vàng, Công an xã Dương Hòa phát hiện có 3 xe múc, 2 máng và khoảng 20 người của Công ty TNHH Thương binh và Người tàn tật Thừa Thiên - Huế, 1 xe múc khác của Công ty Liên Bằng hoạt động trở lại. Ngày 21/8, thì số lượng xe múc khai thác vàng trái phép tại khe Vàng và khe 57 tăng lên 15 chiếc, số người khai thác cũng tăng lên… 

Tình trạng khai thác vàng trái phép ở thượng nguồn sông Hương ngày càng gia tăng, trong lúc đó chính quyền xã Dương Hòa bất lực không thể dẹp nổi. Ông Nguyễn Viết Tâm, Công an viên xã Dương Hòa thì cho hay, lực lượng chức năng xã Dương Hòa chỉ có chức năng kiểm tra nắm tình hình báo cáo lên chính quyền xã chứ không thể thu giữ hoặc tịch thu phương tiện được. Bởi điểm khai thác vàng quá xa khu vực dân cư, địa hình hiểm trở. Trong lúc các phương tiện máy móc cơ giới thì quá lớn, không thể tịch thu và di chuyển.

Thượng nguồn sông Hương trở thành công trường khai thác vàng.

Mới đây, vào ngày 25/8, đoàn liên ngành Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường Thừa Thiên - Huế, UBND thị xã Hương Thủy… đã tiến hành kiểm tra tại khe Vàng. Đoàn đã phát hiện 3 xe múc không đăng ký biển số, 3 giàn sàn đãi vàng và 5 máy nổ của Công ty TNHH sản xuất kinh doanh của thương - bệnh binh và người tàn tật vi phạm khai thác vàng trái phép. Đoàn đã lập biên bản hành vi vi phạm, đồng thời tạm giữ phương tiện vi phạm gồm 3 xe múc...

Cho đến nay tình trạng khai thác vàng trái phép ở khu vực lòng hồ Tả Trạch vẫn diễn biến khá phức tạp, khiến dòng sông sạt lở, môi trường ô nhiễm nặng. Hơn nữa việc khai thác vàng với quy mô lớn kéo dài khiến lượng đất đá đổ dồn ra giữa sông cũng ảnh hưởng không nhỏ đến công trình hồ chứa nước Tả Trạch sau này