Lộ diện những khuất tất trong vụ “kỳ án” nhà 36 Nguyễn Thị Diệu – TP HCM

Như chúng tôi đã phân tích trên các số báo trước đây, Bản án dân sự phúc thẩm số 409, ngày 10, 11, 12 tháng 12/2007 (lần 2) của Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại TP Hồ Chí Minh tuyên buộc bà Nguyễn Thị Thanh Tao phải đền bù cho ông Lê Hồng Phương và bà Nguyễn Thị Thanh 2.096,32 lượng vàng SJC. Như vậy, trên nguyên tắc, khi bà Nguyễn Thị Thanh Tao thi hành án số vàng nói trên thì giữ lại được căn nhà 36 Nguyễn Thị Diệu (NTD).

Tuy nhiên, điều trớ trêu ở chỗ, căn nhà 36 NTD đã đứng tên sở hữu là ông Hoàng Ngọc Tài - người trúng đấu giá trong phiên đấu giá nhà 36 NTD ngày 16/5/2006 mà việc này phải xử lý ra sao thì trong phán quyết của bản án không đề cập đến.

Nhưng, trong phần lập luận, bản án phân tích: "Xét căn nhà 36 NTD đã được phát mãi, đấu giá. Ông Phương đã được thi hành án số vàng vượt quá số lượng 2.096,32 lượng vàng SJC, số dư phải giao nộp lại cho phòng thi hành án để thi hành bản án. Căn cứ điều 258 Bộ luật Dân sự 2005: chủ sở hữu được đòi lại bất động sản, trừ trường hợp người thứ 3 chiếm hữu, ngay tình, nhận được tài sản này thông qua bán đấu giá. Do đó yêu cầu của luật sư đòi hủy bản án sơ thẩm để đưa người mua trúng đấu giá vào tham gia tố tụng là không có cơ sở".

Như vậy, mặc dù tòa "không nói ra" nhưng có thể hiểu, theo quan điểm của tòa thì khúc mắc trên sẽ được giải quyết theo hướng giao nhà 36 NTD cho ông Tài, còn ông Phương thì trả lại phần tiền dư ra cho bà Tao. Nhưng trên thực tế bà Tao không chấp nhận như thế vì theo quy định của pháp luật khi nào bà không thi hành bản án thì nhà 36 NTD mới bị kê biên, phát mãi.

Vấn đề hết sức phức tạp khi thi hành chính là ở chỗ này, nhưng nay thì đã khác vì các cơ quan chức năng đã phát hiện việc mua nhà thông qua bán đấu giá của ông Hoàng Ngọc Tài là không ngay tình như chúng tôi đã đề cập trên hai số báo ra ngày 2 và 3/6/2008. Vậy là bà Tao, chủ sở hữu cũ của căn nhà 36 NTD đã có thể đòi lại nhà của mình như theo điều luật mà Hội đồng xét xử phúc thẩm (lần 2) đã viện dẫn.

Trở lại chuyện không bình thường trong việc bán đấu giá căn nhà 36 NTD để thi hành Bản án dân sự phúc thẩm số 161/DSPT ngày 29/5/2005 (lần 1), dư luận đòi hỏi cần làm rõ vì sao căn nhà này chỉ bán với giá khởi điểm là 3.489,81 lượng vàng, thấp hơn gần 400 lượng vàng so với định giá trước đó? Theo tìm hiểu của chúng tôi được biết, ngày 12/1/2006, ông Vũ Duy Bội, chấp hành viên đã chủ trì buổi định giá tài sản là nhà 36 NTD để làm căn cứ tổ chức bán đấu giá. Hội đồng này đã thống nhất giá trị căn nhà 36 NTD vào thời điểm này là 3.872,53 lượng vàng SJC. Tuy nhiên, gần 2 tháng sau, cụ thể là ngày 9/3/2006, thi hành án dân sự TP Hồ Chí Minh lại lập Hội đồng định giá tài sản để định giá lại căn nhà 36 NTD và thống nhất giảm 5% so với giá đã định lần 1.

Trong khi đó theo điểm c, khoản 5, điều 43 Pháp lệnh Thi hành án dân sự năm 2004 thì việc định giá lại chỉ được tiến hành với điều kiện quá thời hạn 6 tháng kể từ ngày định giá mà tài sản chưa bán được. Chiếu theo điều luật này, rõ ràng việc định giá lại nhà 36 NTD giữa lần 1 và lần 2 chỉ gần 2 tháng là chưa phù hợp, cần được các cơ quan chức năng tiến hành làm rõ. Đồng thời với hàng loạt những vi phạm trong quá trình xét xử cũng như việc đấu giá, thi hành án… các Bộ, ngành chức năng cần sớm có các quyết định giải quyết dứt điểm vụ án nhà 36 NTD.

Nếu cứ để mãi việc thưa kiện kéo dài sẽ tạo ra những tiền lệ xấu trong việc giải quyết tranh chấp các vụ án dân sự sau này, gây bất bình cho dư luận