Kiên quyết “Nói không với tiêu cực” trong giáo dục
Theo Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân, từ khi phát động triển khai cuộc vận động "Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục", tinh thần đấu tranh đối với các hành vi tiêu cực, gian lận trong thi cử và cả tiêu cực trong các hoạt động khác đã được khơi dậy. Một bầu không khí dân chủ và sự đồng thuận khá cao trong các tầng lớp xã hội ủng hộ cuộc vận động của ngành Giáo dục đã hình thành.
Có thể thấy, hiệu ứng từ cuộc vận động trong 3 tháng qua, mặc dù chưa thể khiến dư luận hoàn toàn hài lòng, nhưng cũng cho thấy đây không chỉ là việc hô khẩu hiệu suông. Nhiều vụ việc tiêu cực đã được phát hiện, xử lý đến cùng. Đó là vụ gian lận thi cử ở Hội đồng thi tại Trường THPT Phú Xuyên A, Hà Tây: Tỉnh Hà Tây và Sở Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo xử lý kịp thời.
Kế đó là vụ "loạn thi" ở Hội đồng thi tại Trường THPT Nam Đàn - 2, Nghệ An: Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đã chỉ đạo xem xét và xử lý. Hội đồng Kỷ luật ngành đã thông qua hình thức hạ ngạch lương, không cho giảng dạy đối với 3 giáo viên tham gia làm bài thi hộ. UBND tỉnh đã tặng bằng khen cho thầy giáo Lê Đình Hoàng với thành tích chống tiêu cực trong thi cử.
Ngoài ra, còn có vụ tiêu cực tại kỳ thi tốt nghiệp bổ túc THPT đặt tại Trường THCS Trừ Văn Thố, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang (cảnh cáo đối với Hiệu trưởng Trường THCS Trừ Văn Thố, cảnh cáo 13 cán bộ khác có liên quan, huỷ kết quả thi của 536/541 thí sinh); vụ tiêu cực trong thi học sinh giỏi môn tin học ở Hội đồng thi tỉnh Thái Bình; vụ gian lận thi tuyển công chức ở cơ quan Bộ Giáo dục và Đào tạo. Bộ đã có các quyết định cảnh cáo, miễn nhiệm chức Trưởng phòng Tổng hợp đối với bà Đào Thị Bình; vụ nâng điểm thi cao học ở Đại học Huế; vụ gian lận bằng cấp ở Hải Phòng...
Những vụ việc liên quan đến trách nhiệm của cán bộ quản lý nhà trường, vấn đề đạo đức giáo viên cũng đã được ngành Giáo dục và chính quyền địa phương xử lý khá mạnh tay, như: vụ "chạy trường" ở Trường THPT Lê Quý Đôn, thành phố Hồ Chí Minh; vụ thu quỹ không đúng quy định, chi sai mục đích ở Trường THPT Gò Vấp; vụ bớt xén phần ăn của học sinh ở Trường Mầm non Chim Non, Hà Nội; vụ dọa cho trẻ vào bao tải ở Trường Mầm non Việt Hưng, Hà Nội; vụ thầy giáo gạ sinh viên "đổi tình lấy điểm" ở Trường Cao đẳng PT-TH 1...
Để có được kết quả trên, rõ ràng không thể thiếu những tấm gương dũng cảm tố cáo tiêu cực như gương thầy giáo Đỗ Việt Khoa ở tỉnh Hà Tây đã dũng cảm tố cáo vụ tiêu cực trong thi tốt nghiệp THPT năm 2006 tại Trường THPT Phú Xuyên A, Hà Tây; thầy giáo Lê Đình Hoàng ở Nghệ An đã dũng cảm tố cáo tình trạng loạn trường thi ở Trường THPT Nam Đàn - 2, Nghệ An và nhiều đơn vị giáo dục đào tạo đã thẳng thắn nói “không” với tiêu cực, có những cách làm hay ngăn ngừa phát sinh tiêu cực và sự phối hợp kịp thời, nghiêm túc của chính quyền địa phương.
Tỉ lệ giáo viên đạt chuẩn có... chuẩn(?!) Theo báo cáo của Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân thì tỷ lệ giáo viên mầm non, phổ thông đạt trình độ chuẩn theo quy định khá cao, ở giáo dục mầm non đạt 77,5%, tiểu học 96,5%, THCS 95%, THPT 97%. Số liệu này khiến một số đại biểu Quốc hội băn khoăn, bởi với tỉ lệ giáo viên đạt chuẩn gần tuyệt đối như vậy, vì sao chất lượng giáo dục vẫn thấp, cá biệt có nơi trẻ học tới lớp 4, lớp 5 vẫn chưa biết đọc. "Chỉ có hai khả năng, một là "chuẩn" của ta có vấn đề, hai là tỉ lệ hợp chuẩn này có vấn đề" - đại biểu Nguyễn Đức Dũng tỉnh Kon Tum phân tích.
"Dư luận xã hội và báo chí nói chung thể hiện sự tin tưởng và tính kịp thời của cuộc vận động, đồng thời cho rằng làm tốt cuộc vận động, không "đánh trống bỏ dùi" thì ngành Giáo dục mới lấy lại được lòng tin của mọi người, tạo điều kiện chấn hưng nền giáo dục" - Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân nhận định.
Theo lộ trình chống tiêu cực của ngành Giáo dục thì, trong tháng 11/2006, hoàn thành triển khai cuộc vận động "Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục" tới từng trường ĐH, CĐ và trung cấp; tổ chức giao ban cuộc vận động toàn quốc và ở các đại học, cao đẳng; ban hành quy chế mới về đào tạo tiến sĩ vào tháng 1/2007 và tới đây sẽ tổ chức kỳ thi học kỳ I năm học 2006-2007 thực sự nghiêm túc theo tinh thần của cuộc vận động.
Ngoài bản báo cáo về "Chống tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục" gửi tới các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đã trực tiếp báo cáo Quốc hội về tình hình đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề. Trong đó, nêu lên những nguyên nhân khiến chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu, đó là tình trạng không đủ giáo viên, chế độ đãi ngộ chưa tương xứng và cũng do sự thiếu sáng tạo, tự trau dồi nghiên cứu, học tập của đội ngũ này...
Thảo luận về báo cáo của Bộ trưởng Bộ Giáo dục, các đại biểu Quốc hội cơ bản nhất trí với các nội dung của báo cáo. Đồng thời, yêu cầu tới đây bên cạnh việc đổi mới, hiện đại hoá, nâng cao chất lượng các chương trình, phương pháp giảng dạy thì cũng cần đổi mới công tác quản lý giáo dục nói chung và quản lý đội ngũ nhà giáo nói riêng theo hướng tăng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của nhà trường. Ngoài ra, cần quan tâm đến chế độ đãi ngộ cho giáo viên để họ yên tâm tập trung cho công tác giảng dạy, hạn chế những tiêu cực nảy sinh.
Các đại biểu cũng cho rằng, vấn đề dạy thêm, học thêm là nhu cầu xã hội phát sinh, cũng có những mặt tích cực nên cần được nhìn nhận, đánh giá một cách khách quan. "Việc này cần được rà soát, tổ chức phù hợp, không nên để cứ không quản lý được thì lại cấm" - đại biểu Nguyễn Văn Thuyết của tỉnh Lạng Sơn đề nghị.
Cuối phiên họp chiều cùng ngày, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân phát biểu tiếp thu ý kiến của các đại biểu và cho biết trước mắt ngành Giáo dục còn nhiều thách thức về nâng cao chất lượng dạy và học, giảm tải, chấn chỉnh kỷ cương... ngành sẽ cố gắng tạo chuyển biến dần dần. "Trước mắt thiết lập lại kỷ cương. Chống được tiêu cực thì nền móng giáo dục mới tốt được" - Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân khẳng định
