Không nên xây dựng trục Hồ Tây - Ba Vì trong quy hoạch Hà Nội

Trục Hồ Tây - Ba Vì không có cơ sở tồn tại trong Đồ án

Trong văn bản kiến nghị lên Văn phòng Trung ương Đảng. Hội KTSVN cho rằng, về mô hình cấu trúc đô thị, với một siêu thành phố trung tâm trên 5 triệu dân và các đô thị vệ tinh, có thể áp dụng mô hình cấu trúc đô thị đa tâm với quy mô đô thị trung tâm hợp lý, theo cơ cấu đô thị phát triển song hành, tuyến điểm, trên cơ sở một số chuỗi đô thị "đối trọng", làm giảm áp lực giao thông con lắc và tạo tiền đề cho quá trình nhất thể hóa đô thị - nông thôn trong vùng Thủ đô tương lai.

Đối với đất dự trữ cho khu xây dựng các công trình của các Bộ, ngành, Hội KTSVN cho rằng, việc chọn địa điểm Ba Vì cho mục đích này là không có cơ sở cả về khí hậu, đất đai, tính chất, cảnh quan và tính xã hội nhân văn. Do đó, Hội kiến nghị nếu cần dự trữ thì chọn nơi khác, không nên bảo vệ ý tưởng ở Ba Vì. Chính vì vậy trục Hồ Tây - Ba Vì không còn cơ sở để tồn tại trong đồ án. Cảnh quan đặc trưng của Hà Nội lại càng không nên có trục thẳng, dài và lớn như đồ án đề ra.

Về quy hoạch từng khu vực và mạng lưới, Hội KTSVN lưu ý nên phân biệt rõ khái niệm vành đai xanh và hành lang xanh. Nên quy hoạch hệ thống không gian xanh thành một bộ khung bảo vệ thiên nhiên, gắn với cấu trúc đô thị. Hội KTSVN kiến nghị Bộ Chính trị chỉ đạo việc tổ chức nghiên cứu, lấy ý kiến và thẩm định Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô phải đảm bảo chất lượng và phù hợp với các quy định của pháp luật...

Cũng theo Hội KTSVN về việc chọn đất và chọn hướng phát triển Thủ đô, Hội KTSVN đã lưu ý hướng phát triển thuận lợi là phía Bắc và Đông Bắc sông Hồng, nơi có quỹ đất cao, thuận lợi cho xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên trong đồ án Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, tư vấn đã quá tập trung về hướng Tây từ sông Nhuệ đến sông Đáy và giữa sông Đáy và sông Tích để phát triển đô thị, nơi đất trũng, bị ngập lũ, đa phần là đất nông nghiệp màu mỡ và đông dân cư để phát triển đô thị với quy mô 1,6 - 1,7 triệu người.

Để thiết lập mô hình cấu trúc đô thị hợp lý có đặc trưng, điều quan trọng không phải là sự vận dụng các mô hình lý thuyết một cách cứng nhắc, mà phải tìm ra quy luật tiến hóa riêng của hệ thống đô thị tạo nên Thủ đô...

Quy hoạch chung Thủ đô đang nhận được sự quan tâm của nhiều người.

Về phía Hà Nội, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thế Thảo cũng nêu lý do, trục Hồ Tây - Ba Vì không đáp ứng được tính khả thi cũng như nguồn lực tài chính vì sẽ phải di dời nhiều khu vực làng xóm, một số khu vực với hiện trạng dày đặc các dự án đã và đang được đầu tư xây dựng (đặc biệt trên đoạn đường Hoàng Quốc Việt và đến đường 3,5). Hơn nữa, trong bối cảnh và điều kiện kinh tế của quốc gia nói chung và Hà Nội hiện nay, cần phải huy động nguồn kinh phí để đầu tư phát triển đồng thời nhiều công trình trọng điểm thiết thực khác của Thủ đô, nên khả năng tài chính và nguồn lực thực hiện cần phải được cân nhắc thận trọng.

Chủ tịch Nguyễn Thế Thảo kết luận, với những lý do trên thì không cần thiết phải tạo lập một tuyến giao thông có quy mô lớn và đi thẳng như đề xuất của tư vấn mà chỉ cần có giải pháp quản lý chặt chẽ không gian nối kết theo hệ trục này...

Tốn kém và không đảm bảo an toàn giao thông

Trong Công văn số 6496/UB-XD gửi Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Thảo khẳng định, trục đường Hồ Tây - Ba Vì là hệ quả gắn liền với việc quyết định vị trí Trung tâm Hành chính Quốc gia, ảnh hưởng lớn tới những lĩnh vực kinh tế - xã hội và phát triển đô thị bền vững. Khi đã khẳng định không xây dựng Trung tâm Hành chính Quốc gia mới tại Ba Vì thì việc xây dựng trục này không có ý nghĩa về công năng và về kinh tế - chính trị - xã hội.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội khẳng định, về mặt lý thuyết, loại hình trục không gian này được áp dụng ở một số nước dân chủ tư bản với chế độ chính trị quân chủ lập hiến hoặc muốn nhấn mạnh biểu hiện tính tập trung quyền lực. Song tùy theo mỗi một nền chính trị, trình độ kinh tế - văn hóa - xã hội, các TP này đã được thiết kế xây dựng từ đầu với ý tưởng quy hoạch gắn với ý tưởng của nhà cầm quyền cho nên tạo ra được hiệu quả về không gian kiến trúc đô thị thống nhất, hợp lý, tạo nên các hình ảnh riêng của mỗi TP nhưng Hà Nội là TP vừa phát triển vừa cải tạo đan xen lẫn xây dựng mới.

Nếu xét về yêu cầu về không gian cảnh quan và bảo vệ môi trường, lãnh đạo TP khẳng định, không gian Hồ Tây - Ba Vì, vị thế được khẳng định là trung tâm chính trị - hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, sẽ được liên kết với 3 không gian có địa thế cao (Núi Đền - Sóc Sơn ở phía Bắc; núi Tản Viên - Ba Vì ở phía Tây và Hương Sơn - Hương Tích ở phía Tây Nam), trong đó không gian Ba Vì - Núi Tản là vùng cảnh quan sinh thái tự nhiên cần được bảo tồn đặc biệt của Quốc gia.

Yêu cầu về nhu cầu giao thông: Với đề xuất định hướng phân bổ dân cư khu vực phía Tây trên 1 triệu người, định hướng về giao thông đã có trên 32 làn xe, cùng với các tuyến đường sắt đô thị số 5 (trên đường Láng - Hòa Lạc), số 2 (trên đường 6) và số 3 (trên đường 32) cũng đã đảm bảo nhu cầu giao thông giữa TP trung tâm và các đô thị vệ tinh phía Tây, chức năng giao thông kết nối giữa Ba Đình và Ba Vì không còn cần thiết nữa.

Nếu trục Hồ Tây- Ba Vì được hình thành như tư vấn đề xuất, sẽ có nguy cơ không chỉ phá vỡ ý tưởng hành lang xanh, mà còn tạo cơ hội cho sự ra đời các khu đô thị bám hai bên trục. Việc xác định tuyến đi thẳng theo hướng chính Đông - Tây, dự kiến là 6 làn xe, mặt cắt từ 100-300m, có tốc độ cao, trên quãng đường hơn 30km, xét theo yếu tố vật lý sẽ không đảm bảo an toàn giao thông...