Khánh thành các công trình kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ truớc 30/4

Chỉ còn hơn một tháng nữa, cùng với cả nước, tỉnh Điện Biên sẽ long trọng tổ chức kỷ niệm 55 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 – 7/5/2009). Năm nay càng có ý nghĩa hơn, khi ngày 7/5 được Ban Bí thư Trung ương Đảng phê chuẩn là ngày Quốc lễ hằng năm. Với cương vị là Trưởng ban Quản lý di tích Điện Biên Phủ, ông Đào Ngọc Lượng giới thiệu với bạn đọc Báo CAND đôi nét về tổng thể các công trình di tích được trùng tu, tôn tạo đợt này.

Ông Đào Ngọc Lượng: Trùng tu, tôn tạo các công trình thuộc quần thể di tích Điện Biên Phủ, là công trình trọng điểm chào mừng kỷ niệm 55 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Công trình được tiến hành qua 2 giai đoạn, với số vốn được phê duyệt (năm 2007) là 490 tỷ đồng, trong đó giai đoạn I là 120 tỷ; giai đoạn II (từ 2005 - 2009) là 290 tỷ. Giai đoạn II gồm 5 dự án trọng điểm: Cụm tượng đài Mường Phăng; bảo tồn, tôn tạo đường kéo pháo và trận địa pháo của quân ta; tượng đài Chiến thắng giai đoạn II; hệ thống hầm hào, công sự tại 2 cứ điểm của Trung tâm đề kháng Him Lam; hệ thống bia, biển giới thiệu các điểm di tích đã được công nhận.

Trong dự án xây dựng cụm tượng đài Công viên Chiến thắng, xã Mường Phăng, huyện Điện Biên, Quảng trường Chiến thắng là một hình tròn, bao quanh toàn bộ khối tượng nặng gần 700 tấn với 25 nhân vật, cao 2,7m... Xung quanh tượng đài là vườn trồng các loại cây ăn quả, hoa ban đặc trưng của vùng Tây Bắc...

Cụm tượng đài Chiến thắng Mường Phăng đã được khánh thành vào ngày 28/2/2009.

Dự án, bảo tồn, tôn tạo đường kéo pháo gần 4km, gồm 3 đoạn: Đoạn đầu, đoạn cuối dài hơn 423m, cầu đổ bê tông cốt thép qua sông Nậm Rốm; đoạn giữa dài trên 3,5km, dành cho khách đi bộ tham quan. Xây dựng tượng đài bộ đội kéo pháo 105 ly bằng tay, nặng 1.500 tấn. Cuối đường kéo pháo đặt văn bia và lư hương Anh hùng liệt sỹ Tô Vĩnh Diện; 2 trận địa pháo 105 ly và hỏa tiễn H6, xây dựng tại bản Phiêng Lơi, xã Thanh Minh, TP Điện Biên Phủ. Tổng kinh phí dự án trên 53 tỷ đồng.

Dự án tượng đài Điện Biên Phủ, diện tích 2.300m² là công trình có ý nghĩa quan trọng, quy mô lớn nhất giai đoạn II. Dự án gồm: Trục hành lễ dài 167m, 318 bậc, lên cao 48m, rộng 12,6m. Trên đường lên tượng đài đặt 56 cột mốc, thể hiện 56 ngày đêm của chiến dịch... tổng vốn đầu tư gần 55 tỷ đồng. Ngoài ra còn đầu tư 48,3 tỷ đồng bảo tồn, tôn tạo di tích Him Lam, nơi diễn ra trận đánh mở màn vào ngày 13/3/1954.

PV: Xin ông cho biết tiến độ thi công hiện nay của các công trình này?

Ông Đào Ngọc Lượng: Cho đến thời điểm này có 2 dự án đã hoàn thành, đưa vào nghiệm thu là cụm tượng Mường Phăng và hệ thống bia, biển giới thiệu các điểm di tích đã được công nhận. Cụm tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ khánh thành ngày 28/2/2009. Dự án bảo tồn, tôn tạo đường kéo pháo và trận địa pháo đã hoàn thành 85% các hạng mục, phấn đấu hoàn thành vào ngày 25/4/2009. Dự án hệ thống hầm hào, công sự tại 2 cứ điểm của Trung tâm đề kháng Him Lam do vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng, nên đến nay vẫn chưa triển khai đồng bộ được. Dự kiến hoàn thành hạng mục văn bia tại nơi Phan Đình Giót hy sinh và hệ thống các hầm hào, công sự của Pháp tại mỏm 1, vào ngày 25/4.

Đáng lo nhất là dự án tượng đài Chiến thắng giai đoạn II, đây là công trình trọng điểm và hết sức "nhạy cảm". Tỉnh và Ban quản lý cũng chỉ đạo quyết liệt, nhưng vừa qua chủ đầu tư vẫn phải gia hạn hoàn thành. Tuy nhiên, mục tiêu vẫn quyết tâm hoàn thành các công trình chậm nhất là ngày 30/4/2009.

PV: Quá trình triển khai các dự án, gặp những khó khăn gì, thưa ông?

Ông Đào Ngọc Lượng: Khó khăn nhất là làm sao phục hồi nguyên trạng, chính xác các di tích. Trải qua nhiều biến động về thời gian, đến nay hầu hết các di tích như đường hầm, giao thông hào không còn giữ được nguyên vẹn, nên việc phục hồi gặp nhiều trở ngại. Một cái khó nữa là khâu giải phóng mặt bằng. Dự án tượng đài Chiến thắng giai đoạn II xúc tiến chậm do mặt bằng. Công tác đo đạc, thẩm định đất đai, kiểm đếm tài sản trên đất thiếu chính xác, tạo nên sự thắc mắc, gây bức xúc cho các hộ thuộc diện giải tỏa...

PV: Chúng ta đã có bài học xương máu về tiến độ và chất lượng từ công trình tượng đài Điện Biên Phủ (giai đoạn I). Để tránh hậu quả như thế, giai đoạn II, tỉnh Điện Biên đã có những giải pháp nào để vừa đảm bảo tiến độ lại vừa đảm bảo chất lượng các công trình?

Ông Đào Ngọc Lượng: Trong 10 người bị VKSND Tối cao truy tố, Ban Quản lý di tích Điện Biên Phủ có đến 4 người. Chúng tôi coi đây đúng là bài học xương máu và không được phép để lặp lại sai lầm nghiêm trọng đó. Đảm bảo tiến độ, nhưng chất lượng các công trình mới là quan trọng nhất.

Chính vì vậy, thời gian qua và trong thời gian tới, chúng tôi tiếp tục tăng cường lực lượng giám sát, kiểm tra nhiều vòng, nhiều hình thức, nhiều bộ phận đó là: Giám sát kỹ thuật bên A, bên B; tổ kỹ thuật của Ban; phối hợp với Trung tâm Kiểm định của Sở Xây dựng kiểm định gắt gao, đúng quy trình chất lượng các hạng mục thi công, như tiến hành siêu âm bê tông, xác định cường độ cốt thép. Kiên quyết bắt phá dỡ các hạng mục không đạt tiêu chuẩn chất lượng...

PV: Xin cảm ơn ông!