Khăn lạnh đóng gói được “tái chế” thủ công

Thời gian trở lại đây, tại những quán nhậu, cửa hàng ăn uống, thay vì sử dụng loại giấy ăn thông thường, chủ các cửa hàng đã "nhập" khăn - giấy ăn lạnh, có mùi thơm về để phục vụ nhu cầu thực khách. Điều này cũng đang đặt ra một vấn đề đó là: Liệu số khăn - giấy ăn trên chất lượng có được bảo đảm, sức khỏe người sử dụng có bị ảnh hưởng? Nhất là khi hiện nay, trên thị trường xuất hiện hàng loạt "chủng loại" khăn - giấy ăn không rõ nguồn gốc, chất lượng kiểm định…

Theo anh Trần Quốc Trung ở phố Ngọc Hà (quận Ba Đình, Hà Nội) - thực khách đang ngồi uống bia tại quán H.X trên đường Hoàng Quốc Việt, lý do để anh gọi chiếc khăn lạnh để sử dụng thay vì giấy ăn thông thường chính là bởi chiếc khăn mặt này được đóng gói kín kẽ trong bao nilon. Đặc biệt, hương thơm thoảng mùi hoa hồng có trong khăn khiến anh cảm thấy sảng khoái hơn sau khi lau mặt, miệng. Đây cũng chính là câu trả lời của số thực khách còn lại có mặt trong quán khi được hỏi: Tại sao lại dùng khăn lạnh mà không dùng giấy ăn thông thường?

Tiếp tục ghi nhận tại một số tuyến phố khác như: Cầu Giấy, Bưởi, Lý Thường Kiệt, Hai Bà Trưng… chúng tôi nhận thấy, các quán ăn ở đây đều "sắm" thêm cho mình một lượng khăn - giấy ăn lạnh không nhỏ để phục vụ thượng khách.

Ông chủ một quán bia trên phố Lý Thường Kiệt cho biết: Bình quân, mỗi ngày cửa hàng tiêu thụ được khoảng từ 100 đến 200 chiếc khăn lạnh. Giá của mỗi chiếc là 3.000đ. Con số mà ông chủ quán bia này đưa ra chỉ là một phần nhỏ trong số hàng nghìn, hàng vạn chiếc khăn - giấy ăn lạnh (cả loại có mùi thơm lẫn không có mùi) mà các nhà hàng, quán nhậu… đóng trên địa bàn TP Hà Nội cung cấp cho người tiêu dùng sử dụng mỗi ngày.

Trên thị trường, hiện số khăn - giấy ăn lạnh ghi rõ địa chỉ nguồn gốc nơi sản xuất, số hiệu kiểm định chất lượng của cơ quan chức năng chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Bởi tại những quán ăn, cửa hàng ăn uống, các loại khăn - giấy ăn lạnh được bảo quản trong bao nilon thấy có địa chỉ, số điện thoại của cửa hàng - nơi nhập khăn - giấy ăn lạnh về bán chứ hoàn toàn không hề có bất cứ cứ liệu nào liên quan đến cơ sở sản xuất cả. Cho nên người sử dụng không hay biết chất lượng của chiếc khăn đó đã được kiểm định hay chưa.

Khăn lạnh được phơi “lộ thiên” ở vườn hoa đối diện phố Nguyễn Biểu. Ảnh: T.Huy.

Khăn lạnh đóng bao nilon đã vậy, còn những loại phơi trần thì thế nào? Có mặt tại một số quán ăn, chúng tôi còn bắt gặp cảnh "quay vòng" khăn lạnh bằng cách đem giặt sau đó phơi ngay hè đường. Sử dụng các loại khăn - giấy ăn lạnh không có nguồn gốc, ít ai biết được rằng: Nhiều cơ sở vì tư lợi đã "đốt cháy" giai đoạn, sử dụng chất tẩy javel, flo và một số hợp chất khác để tạo độ trắng và hương thơm cho khăn - giấy. Điều này gián tiếp gây nên những kích ứng không đáng có cho da người sử dụng.

Đáng chú ý, chủ các cơ sở này còn thu mua số khăn - giấy ăn đã qua sử dụng từ những người thu mua phế liệu với giá từ 3.000đ đến 5.000đ/kg về tái chế thủ công rồi sau đó đóng gói "tuồn" ra thị trường.

Liên quan đến sự mất vệ sinh trong khâu tái chế, có mặt tại khu vực vườn hoa ven hồ Trúc Bạch (Hà Nội) vào một ngày đầu tháng 7, chúng tôi phát hoảng khi chứng kiến hình ảnh hàng trăm chiếc khăn lạnh sau khi giặt tẩy được phơi la liệt trên các lan can sắt, mặc cho bụi bẩn xung quanh.

Thậm chí, nằm cách đó không xa là khu đất vốn có nhiều người dân thiếu ý thức lui tới tiểu bậy, mùi hôi thối vẫn còn nồng nặc. Vậy liệu số khăn ăn trên sau khi phơi, nhà "sản xuất" có cho tái chế, làm sạch thêm một lần nữa rồi mới đóng gói "xuất" ra thị trường?

Trong thời gian qua, cơ quan chức năng TP Hà Nội cũng như các địa phương lân cận đã điều tra và bắt giữ không ít vụ việc vi phạm liên quan đến việc kinh doanh, sản xuất khăn - giấy ăn lạnh nhái, giả không đảm bảo về chất lượng.

Đơn cử, vào cuối tháng 3/2009, Phòng CSĐT tội phạm về TTQLKT và CV - Công an TP Hà Nội kết hợp với các ngành chức năng kiểm tra và xử lý một cơ sở sản xuất giấy đóng trên địa bàn huyện Gia Lâm vì đã vi phạm quyền sở hữu công nghiệp của Công ty TNHH một thành viên My Lan. Tang vật thu giữ gồm 13.000 gói giấy ăn thành phẩm, 112kg vỏ nilon và trên 200 vỏ thùng carton in nhãn hiệu My Lan.

Theo một số bác sĩ chuyên khoa về da liễu, người tiêu dùng khi sử dụng khăn - giấy ăn không rõ nguồn gốc sẽ rất dễ gây ảnh hưởng tới sức khỏe như: dị ứng da, mẩn đỏ, tiết dịch, phù nề… Những hoạt chất gây hại thường lưu trữ lâu ở trong khăn, giấy còn ướt. Các bác sĩ cũng khuyến cáo, người tiêu dùng nên chọn mua cho mình những loại khăn - giấy ăn có nguồn gốc xuất xứ, chất lượng rõ ràng, tránh tiền mất tật mang.