Khai thác ti tan ở Phú Lộc (Thừa Thiên - Huế): Quản đốc xưởng làm... loạn

Thôn Cù Dù nằm về phía bên kia sông Bù Lu, xã Lộc Vĩnh, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên - Huế bị ngăn cách với "thế giới bên ngoài" bởi chính con sông này. Ở đó, không có đường giao thông, trường học, trạm y tế... nhưng có những quặng điểm titan hàm lượng lớn.

Phát hiện ra titan, năm 2004, Công ty TNHH Nhà nước 1 thành viên khoáng sản Thừa Thiên - Huế đã "kéo" một đội quân đông đúc về đây khai thác. Sau khi "thỏa thuận" với người dân, công ty này dùng máy móc cơ giới phá tan hàng ha rừng trồng hơn 10 năm tuổi, hất tung lớp đất mặt để hút titan có trong lớp cát nằm sâu dưới lòng đất hàng vài mét.

Chỉ trong vòng 4 tháng đầu năm 2006, những công nhân cùng máy móc đã mang về cho ông chủ của họ một khối lượng titan khổng lồ - 9 điểm khai thác, năng suất bình quân 60 tấn titan/tổ/tháng. Rừng bị chặt phá, cộng thêm cát trắng bị hất nổi lên mặt đất nên mỗi khi có gió lớn đã tạo thành những trận bão cát kinh hoàng. “Bão cát" ở Cù Dù xảy ra suốt mấy tháng nay làm cho 25 hộ dân ở đây phải đóng cửa suốt ngày.

Trước phản ứng ngày một quyết liệt của người dân, tháng 9/2004, ông Phùng Văn Bình - Quản đốc xưởng khai thác titan ở thôn Cù Dù và Đông An, xã Lộc Vĩnh đã tổ chức một cuộc họp với riêng người dân Cù Dù, hứa sẽ xây dựng một con đường đất đỏ liên thôn dài khoảng 800 mét, hỗ trợ tiền để làm quĩ cho thôn và lắp điện chiếu sáng cho bà con.

Tháng 2/2006, ông Bình đã cấp điện thật nhưng thật trớ trêu, chỉ được 2 hôm vị quản đốc này đã quyết định cắt điện... vĩnh viễn! Chưa dừng lại ở đó, nhiều thửa ruộng của bà con bị cát lấp không thể sản xuất cũng không được đền bù theo như lời hứa của Quản đốc Phùng Văn Bình.

Ông Ngô Được, Công an viên thôn Cù Dù cho biết, cát không chỉ lấp ruộng lúa của bà con mà còn lấp luôn cả con kênh có tác dụng cung cấp nước sản xuất cho toàn thôn. Nếu không sớm có giải pháp khắc phục, vụ lúa tới bà con sẽ phải... ngửa mặt nhìn trời! Bên kia sông Bù Lu, thôn Đông An, xã Lộc Vĩnh cũng đang chịu phải cảnh khổ không kém. Tại đây, có 9 xoắn khai thác titan với trên 70 công nhân nhưng không có lều bạt, nhà xưởng, tất cả đều hoạt động ngoài trời. Công nhân phải làm việc quần quật suốt 10 giờ đồng hồ/ngày đêm và chỉ được phép nghỉ giải lao nếu có nhu cầu "cấp thiết". Khi đó, họ lần ra bãi cây phi lao gần khu vực dân cư. Do vậy, ô nhiễm ở đây ngày một trở nên trầm trọng.

Nghiêm trọng hơn, ông Phùng Văn Bình - Quản đốc xưởng đã ngang nhiên đánh đập, lăng nhục công nhân khi ai đó trong số họ làm cho ông không vừa ý. Theo điều tra của chúng tôi, từ năm 2004 đến nay, ông Bình đã sa thải 74/152 công nhân làm việc ở cả 2 nơi (Cù Dù và Đông An). Riêng từ tháng 1/2006 đến nay, ông Bình sa thải đến 8 công nhân và đánh đập một số công nhân khác như: Dương Công Việt, Hoàng Hữu Quang... với lý do rất đơn giản: 2 công nhân này đã trả lời điện thoại di động của ông Bình gọi đến với câu mở đầu: "A lô, ai đó?!".

Lộc Vĩnh là khu vực biên giới, rất nhạy cảm về vấn đề an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội nhưng khi chúng tôi hỏi các cán bộ Biên phòng Đồn 232 đóng trên địa bàn, rằng phía công ty khai thác titan có hợp tác trong vấn đề bảo đảm trật tự trị an không, các đồng chí ở đây khẳng định ông Phùng Văn Bình - Quản đốc xưởng luôn tỏ thái độ coi thường luật pháp. Không những ông Bình đánh đập công nhân, sa thải công nhân hàng loạt một cách trái phép mà còn lừa đảo nhân dân gây thiệt hại về tinh thần và vật chất...