Hơn 40 năm vẫn nằm chung trong địa đạo

Chiến tranh đã đi qua hơn 30 năm, nhưng những người dân đã sinh ra và lớn lên trong cuộc kháng chiến chống Mỹ ở xóm Phú Thạch, thôn Phú Nhiêu, xã Bình Phú, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi vẫn không quên cái ngày khủng khiếp 4/5/1967.

Đó là ngày mà cả xã phải gồng mình chống chọi với hàng tấn bom do quân đội Mỹ trút xuống và chứng kiến một nỗi đau khôn cùng: 16 mạng người là bà con, họ hàng, gia đình ruột thịt của mình bị chết ngạt, chôn xác vĩnh viễn dưới hầm địa đạo xóm Phú Thạnh…

16 người mãi chôn vùi dưới hầm

"Tội quá chú ơi! Hơn 40 năm rồi, chiến tranh đã kết thúc, người sống đều đã có cuộc sống ấm no hạnh phúc nhưng 16 nạn nhân trong vụ sập hầm địa đạo xóm Phú Thạnh của già vẫn chưa thể thoát được ám ảnh của cuộc chiến tranh tàn khốc đầy bom mìn, máu và nước mắt…" - ông Phan Sô (người chịu trách nhiệm chính trong việc quản lý, ngụy trang hầm địa đạo và bảo vệ mạng sống cho số người tránh đạn dưới hầm địa đạo Phú Thạnh hồi đó) nói nghẹn giọng.

Ông kể: Đó là một ngày khủng khiếp. Hôm đó đúng vào ngày 4/5/1967, vì nghi ngờ bộ đội ta đang hoạt động trong vùng, Mỹ đã điều động hàng chục máy bay thay phiên nhau chở bom từ sân bay Chu Lai (Quảng Nam) trút xuống khắp nơi. Chúng oanh tạc từ 6h sáng cho đến 5h chiều.

Khi đó, vì để đảm bảo an toàn cho tính mạng của dân, bộ đội và lãnh đạo xã Bình Phú đã gấp rút đưa khoảng 200 người dân trong xã xuống hầm địa đạo Phú Thạnh tránh đạn. Đúng 5h chiều cùng ngày, quả bom cuối cùng đã rơi đúng vào giữa hầm địa đạo gây sập hầm, chôn vùi vĩnh viễn 16 người, hàng trăm người khác may mắn thoát chết trong gang tấc.

Mong sao 16 nạn nhân đều sớm có một mộ phần riêng và thoát khỏi ám ảnh của cuộc chiến tranh tàn khốc.

Ông Sô bảo: "Cảnh tượng lúc đó thật hãi hùng, những người sống sót như già nghe rất rõ tiếng kêu nhói lòng "cứu tôi với" của bà con mình dưới tầng đất bị lấp nhưng đành bất lực. Khi trời tối, dù nguy hiểm nhưng già và một số anh em trong xóm cũng mang cuốc xẻng ra đào để lôi xác họ lên chôn cất nhưng vì quân Mỹ lùng sục khắp nơi nên không kịp đưa họ lên được, đành phải bỏ họ lại dưới hầm".

Sau đoạn kể ấy, ông Sô lau vội nước mắt rồi chống đôi nạng gỗ nhắc từng bước dẫn chúng tôi vào hầm địa đạo Phú Thạnh. Trên đường đi ông không quên gọi: "Chị Sơn, chị Ấm ơi lên hầm địa đạo tí nghen, nhanh lên" (bà Sơn, bà Ấm là những người cũng từng tránh đạn dưới hầm địa đạo Phú Thạnh). Trên con đường gồ ghề toàn là sạn, đá và gai rừng lởm chởm, 5 cụ già chống gậy dìu dắt nhau đến địa đạo Phú Thạnh viếng thăm 16 người đã khuất.

Đó là một dải đất trống, ngay trên địa đạo đã được xây nên một cái miếu thờ mà bà con xóm Phú Thạnh lập nên để hương khói cho 16 linh hồn. Tại điểm sập hầm là một tấm bia mộ ghi rất rõ tên những nạn nhân bị chết trong hầm.

40 năm đau đáu một nỗi lòng

Hơn 40 năm trôi qua, những người như ông Sô, bà Ấm, bà Sơn… vẫn đau đáu một nỗi lòng là làm sao đưa xác tất cả bà con mình lên để chôn cất, hương khói cho tử tế. Niềm mong mỏi ấy dù rất nhỏ nhưng đến giờ họ vẫn chưa làm xong.

Ông Phù Thanh Dung bảo: "Đã rất nhiều lần chúng tôi kiến nghị lên UBND xã mong xã giải quyết sớm chuyện đưa 16 xác người này lên khỏi địa đạo nhưng chẳng thấy mấy ổng đoái hoài tới, cứ ừ à cho qua chuyện".

Anh Phan Đình Hải (trước đây là Đội trưởng Đội II, thôn Phú Nhiêu) cho biết: "Cách đây 5 năm khi còn đương nhiệm chức đội trưởng, tôi cũng đã nhiều lần đề cập tới chuyện này với UBND xã song xã cứ bảo để đợi có kinh phí nhưng đợi mãi chẳng thấy, trong khi người dân xóm Phú Thạnh thì cứ mong đợi từng ngày, tội nhất là các cô, bác còn sống sót trong hầm địa đạo hồi đó. Họ cứ hỏi tôi bao giờ thì xã khai quật đưa xác bà con mình lên vậy chú?".

Được biết, tại điểm hầm địa đạo bị sập có độ sâu khoảng 4-5m. Trao đổi vấn đề này với ông Huỳnh Vui - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bình Phú, ông cho biết: "Xã cũng nghe dân phản ánh chuyện này lâu rồi nhưng chưa triển khai được vì chưa có kinh phí. Thời gian tới, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã sẽ trực tiếp xuống hiện trường sau đó sẽ làm đơn xin kinh phí khai quật địa đạo để đưa các thi thể còn nằm dưới hầm địa đạo Phú Thạnh lên chôn cất tử tế theo tâm nguyện của người dân và gia đình các nạn nhân…".

Một lần nữa, bài toán "không có kinh phí" lại được lãnh đạo UBND xã Bình Phú lặp lại. Không biết bao giờ niềm mong mỏi của dân làng xóm Phú Thạnh, thôn Phú Nhiêu (xã Bình Phú) mới trở thành hiện thực?