Hà Nội mở rộng, không phải khu vực nào cũng thành đô thị

Hà Nội có thể mở rộng nhưng diện mạo của Hà Nội sau khi mở rộng sẽ ra sao? Giữa lúc khâu trọng yếu là bản quy hoạch tổng thể Thủ đô chưa xuất hiện, thì cơn sốt phát triển các khu đô thị tập trung lại chưa hề có dấu hiệu hạ nhiệt...

Nông dân có nên bán đất?

Tâm lý cho rằng toàn bộ diện tích đất tự nhiên của Hà Nội mở rộng sẽ trở thành đô thị đang bao trùm khắp các làng, xã của Hà Tây; huyện Mê Linh, Vĩnh Phúc cho đến 4 xã của Hòa Bình.

Đất nông thôn từ chỗ ít người quan tâm, giá tăng cao trong thời gian dài rồi chững lại như mấy ngày gần đây. Lượng người mua có giảm, nhưng người bán đất khá đông. Cơn sốt lây sang cả một số nhà đầu tư, khi mục tiêu số 1 họ quan tâm là dự án phát triển đô thị tập trung...

Đây là những nhận thức không đúng - Kiến trúc sư Trần Thanh Vân bày tỏ. Bà Vân dẫn ra căn cứ: Các huyện Đông Anh, Sóc Sơn, Từ Liêm, Thanh Trì của Hà Nội hiện phần lớn đất vẫn là nông nghiệp, phố phường đâu đã phát triển đến đó. Thậm chí nhiều xã của huyện Sóc Sơn còn gọi là vùng sâu, mức sống của người dân rất thấp.

Vì thế, việc Bộ Xây dựng có tờ trình Chính phủ, Quốc hội quyết định mở rộng địa giới hành chính Thủ đô không có nghĩa là sẽ xây kín cả đô thị khắp các vùng mở rộng.

Ông Phạm Sỹ Liêm - Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam nêu ý kiến, Hà Nội phải mở rộng về phía Tây là hợp lý. Từ chỗ dân của 4 quận nội thành ít, nay là 9 quận, huyện với trên 3 triệu dân... cho thấy biến đổi Thủ đô như Hà Nội cũng là hiếm thấy.

Nhưng quan trọng, Thủ đô là nền kinh tế của khu vực chứ không phải chỉ là một thành phố hiện đại. Chính vì thế các vùng Mê Linh (Vĩnh Phúc), Hà Tây, Hưng Yên... đều phát triển công nghiệp sát Hà Nội. Ảnh hưởng của Hà Nội sẽ ngày càng lớn, còn mở rộng và sẽ tiến tới xây dựng như Thủ đô một số nước phát triển, là xây dựng các chùm đô thị.

Khu vực nào sẽ phát triển đô thị tập trung?

Theo Tiến sĩ Lưu Đức Hải - Viện trưởng Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn - Bộ Xây dựng, mở rộng Thủ đô cũng là một quy luật. Khi nhu cầu phát triển đến đâu, đô thị được hình thành đến đó, tất nhiên giá trị đất đai vùng mở rộng được nâng lên.

Đây là mặt tích cực của việc đô thị hóa. Mặt trái của quy hoạch chính là chỗ, một số cá nhân hay tổ chức sẽ vận dụng quy hoạch chưa chính thức có thể trục lợi thông qua việc mua bán đất đai, kinh doanh bất động sản...

Diện mạo của Thủ đô sau khi có quyết định chính thức của cơ quan thẩm quyền, đang được Bộ Xây dựng chọn tư vấn nước ngoài làm quy hoạch.

Tiến sĩ Hải cho rằng, thông thường người ta sẽ quy hoạch chủ yếu vùng nội thành, nội thị, phần còn lại người ta xem xét quy hoạch phát triển các dự án, cơ sở sản xuất... trên cơ sở đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô hiện đại.

Cấu trúc Thủ đô mở rộng sẽ bao gồm: Trung tâm chính trị Ba Đình bao gồm các cơ quan Đảng, Quốc Hội, Chính phủ... tiếp tục được giữ vững, là trái tim của cả nước chứ không chỉ riêng Hà Nội mang dấu ấn 5 thời kỳ lịch sử; thứ hai, xây dựng Trung tâm hành chính quốc gia mới, bao gồm cơ quan đầu não các Bộ, ngành của Trung ương.

Theo cá nhân Tiến sĩ Hải, bây giờ phát triển Trung tâm hành chính quốc gia tại khu vực Hòa Lạc là thuận lợi về nhiều mặt: Quỹ đất, giao thông, địa thế... Bằng chứng là khi Chính phủ quyết định xây dựng tuyến đường Láng - Hòa Lạc, hiện khu vực này phát triển rất sôi động về công nghiệp, công nghệ cao, đô thị, vùng dân cư...

Nhưng nếu thực hiện phương án này, phải lường trước hai vấn đề: Một là, như Malaysia, Hàn Quốc, họ đã đưa trung tâm hành chính quốc gia ra khỏi Thủ đô thành công. Điều này ta có thể làm được.

Vấn đề thứ hai, khi các cơ quan Bộ, ngành, Chính phủ ra trung tâm mới, thì liệu có tập trung dân cư ở đó không. Nếu không tập trung dân cư, tức là việc đi lại trên đường Láng - Hòa Lạc mật độ sẽ rất cao. Khi đó, ngoài đường bộ, trong 10 tuyến đường sắt nội đô, thì tuyến đường sắt nội vùng Láng - Hòa Lạc sẽ phải ưu tiên hoàn thành sớm mới đáp ứng.

Các chuyên gia quy hoạch cho rằng, vùng dân cư sẽ phát triển ở khu vực Tây và Nam Hà Tây; tiếp đến là Tây và Nam Hà Đông như khu đô thị Văn Quán, Quốc Oai, An Khánh... Ngoài hệ thống đường bộ xuyên tâm, liên vùng... hiện đại, thì ga hàng không đang là vấn đề đặt ra.

Hiện công suất ga Nội Bài chỉ đạt 5 triệu khách/năm. Con số này còn lâu mới đạt bằng các nước có hàng không phát triển trong khu vực. Một số ý kiến đề xuất nên xây dựng thêm 1 sân bay tại phía Nam Hà Nội có quy mô hoành tráng. Chưa chính thức, nhưng đây là ý kiến được nhiều cơ quan chức năng ủng hộ.

Kiến trúc sư Trần Thanh Vân bày tỏ, Thủ đô hiện đại trước hết phải là đô thị sản xuất chứ không phải thuần nhà cao tầng, trung tâm thương mại... Như thế, các nhà quản lý phải định hình ra các vành đai xanh cho trồng trọt, công viên; khu giải trí, trung tâm các trường đại học, viện nghiên cứu... đây là cơ hội để giải quyết vấn đề môi trường đô thị và chuyển đổi nghề cho nông dân khi thu hồi đất làm dự án.

Nhưng dấu ấn của Thủ đô hiện đại, theo bà Vân chính là thiết kế Thủ đô sao cho hài hòa với thiên nhiên, đặc sắc kiến trúc Hà Nội - Việt Nam đánh dấu thời đại của chúng ta chứ không nên chắp vá kiến trúc đô thị nước ngoài.