Giá thuốc lòng vòng, đau lòng người bệnh

Sau tuần đầu tiên tiến hành thanh tra dược phẩm, Bộ Y tế bước đầu khẳng định, giá thuốc tăng là do mua bán lòng vòng. Tuy nhiên, đây không phải là kết luận mới mẻ. Người tiêu dùng đã được nghe điệp khúc này từ cách đây vài năm - khi giá thuốc bắt đầu tăng bất thường.

Những kết quả xử lý các nhà thuốc vi phạm tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh trong hai tuần qua cũng liên tục nhắc lại điệp khúc "lỗi": không niêm yết đầy đủ giá thuốc, thuốc tăng giá 5-10% nhưng vẫn dưới mức giá kê khai...

Có một sự thật khá vô lý vẫn tồn tại trong suốt thời gian qua, nhà thuốc bán giá cao nhưng có thể vẫn không bị xử phạt.

Ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội - đơn vị thực thi các quy định xử phạt cho biết: Nếu nhà thuốc niêm yết giá không đầy đủ sẽ bị xử phạt từ 200.000 - 500.000 đồng. Nếu bán cao hơn giá niêm yết sẽ bị xử phạt từ 500.000 - 2.000.000 đồng.

Tuy nhiên, nếu nhà thuốc bán giá chênh lệch so với các nhà thuốc khác hoặc tự ý nâng giá cao hơn so với giá bán lẻ chung trên thị trường vẫn không bị xử phạt vì… không có quy định.

Đơn cử như thuốc Tobicom, giá bán lẻ kê khai là 365.000 đồng/hộp, nhưng giá xuất xưởng cho công ty bán buôn thứ nhất là 171.429 đồng/hộp, giá cho công ty bán buôn thứ hai là 265.714 đồng/hộp và giá bán lẻ trên thị trường là 306.000 đồng/hộp. Do đó, nhà thuốc bán lẻ có thể tự ý tăng thêm gần 60.000 đồng/hộp Tobicom mà vẫn không bị xử phạt, do vẫn bán dưới mức giá kê khai.

Với mỗi loại thuốc, con đường lòng vòng từ doanh nghiệp nhập khẩu ủy thác, doanh nghiệp phân phối, nhà thuốc đến tay người tiêu dùng có thể cho mức giá cao thấp rất chênh lệch, nhưng vẫn được hợp thức hoá bằng giá kê khai với Cục Quản lý dược Việt Nam.

Giá thuốc dù tăng 5 -10% vẫn chưa thể chạm tới giá kê khai là vì thế. Trong buổi làm việc mới đây giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp dược phẩm, một đại diện doanh nghiệp thẳng thắn cho biết: Nhiều nhà nhập khẩu và sản xuất thuốc thu lợi nhuận từ chính quy định kê khai giá thuốc.

Do bắt buộc phải kê khai giá, trong khi chưa lường trước được các biến động về giá nguyên liệu, chi phí sản xuất… và các chi phí phát sinh, nên họ phải kê khai giá bán cao hơn thực tế để tránh thiệt hại. Sau đó, chỉ cần bán giá thấp hơn giá kê khai với Cục Quản lý dược Việt Nam là họ đã thu lãi.

Vì thế, giá thuốc vẫn cứ tăng, các doanh nghiệp đưa ra lý do muôn thuở là giá nguyên liệu, chi phí sản xuất… tăng, dù thực tế chẳng có biến động nào trên thị trường. Người cuối cùng phải trả tiền cho tất cả các chi phí nói trên chính là những người bệnh đang cần thuốc để cứu lấy mạng sống.

Người bệnh phải khảo giá

Trước tình hình giá thuốc tăng và khá lộn xộn hiện nay, lời khuyên của một nhà quản lý với người bệnh khi mua thuốc là nên đi… khảo giá?! Trên thực tế, ngoài các doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối đẩy giá thuốc lên, các nhà thuốc cũng có "quyền" tăng giá bán lẻ do họ tính chi phí thuê địa điểm mặt phố, khu trung tâm… vào giá thuốc.

Người bệnh muốn mua thuốc với giá cả hợp lý thì phải… tự tìm hiểu xem nhà thuốc nào có cách tính giá thấp, loại thuốc nào có con đường nhập khẩu - phân phối - nhà thuốc đỡ lòng vòng.

Một nhà quản lý giải thích rằng, giá thuốc phải chịu sự cạnh tranh và điều tiết của thị trường, nếu nhà thuốc tự ý tăng giá quá cao sẽ không có người mua. Tuy nhiên, hầu hết người bệnh đều không có điều kiện hiểu hết cách tính phức tạp của giá thuốc.

Nếu "chẳng may" được kê đơn loại thuốc tăng giá do phải chi phí hoa hồng cho bác sỹ, người bệnh không đủ kiến thức chuyên môn để chuyển sang loại thuốc khác.

Việc có một giá thuốc hợp lý và có lợi nhất cho người bệnh thuộc về trách nhiệm và lương tâm của các cơ quan chức năng. Với những quy định hiện hành, có thể điệp khúc giá thuốc tăng - cơ quan quản lý đã vào cuộc - giá thuốc vẫn tăng… sẽ còn kéo dài từ năm này sang năm khác.

Điều cuối cùng mà người bệnh cần là một giá thuốc bình ổn, chứ không phải những biện pháp giải quyết chỉ ở phần ngọn, doanh nghiệp bị xử phạt vì những vi phạm không niêm yết giá thuốc đầy đủ… rồi đâu lại vào đấy