Đào tạo chứng khoán ở Hà Nội: Mở lớp là hốt bạc

Chứng khoán, hai từ này đang làm nóng mọi nơi, mọi chỗ. Nhiều người trong cơn mơ cũng không dám nghĩ tới khối tài sản cả tỷ đồng kiếm được chóng vánh sau một phiên "đi chợ". Nhưng cũng có kẻ tan cơn mê sảng rồi vẫn không thể hình dung nổi con đường nào dẫn số vốn cỏn con của cả gia đình đội nón ra đi chỉ một câu lệnh.

Trong bối cảnh có kẻ tỉnh, người mơ ấy, có kẻ không tốn công phân tích thị trường, chẳng khó nhọc hùn vốn để nơm nớp nỗi lo rớt giá song túi bạc ngày một dày. Đó là chiêu độc: mở lớp dạy chơi chứng khoán.

Cứ mở lớp là hốt bạc

“Anh chị vào đi, đăng ký ngay, giá 1,8 triệu đồng/khóa học 12 buổi. Thực hành trên màn hình, giáo trình chuẩn, giảng viên là chuyên gia cao cấp của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước…" - cô nhân viên tiếp thị Công ty X trên đường Lý Thường Kiệt dồn một hồi dài trước khi đặt tập giấy in giới thiệu lớp học chứng khoán của công ty.

Tôi tỏ ý lưỡng lự về mức giá đưa ra "quá chát" liền được trấn an bằng một quyển giáo trình dày, nặng cả kilôgam viết tiếng Anh kèm lời giải thích:  “Đây là giáo trình chứng khoán độc, công ty em bí mật kiếm được từ nước ngoài về. Qua nó, bất cứ ai dù xa lạ với chứng khoán chỉ học một lớp là có thể dễ dàng lên sàn đầu tư…”.

"Nhưng giáo trình này đã được phê duyệt chưa". Tôi hỏi. Cô nhân viên tiếp thị hơi sững nét mặt bởi câu hỏi bất ngờ song vẫn miên man giải thích: “Cuốn giáo trình này là tác phẩm công phu của các chuyên gia dày kinh nghiệm trên thương trường chứng khoán thế giới biên soạn, nó mới toanh kể cả với những người hoạt động chuyên nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Giáo trình chuẩn lại được thuyết giảng bằng ngôn ngữ của những chuyên gia cao cấp đang công tác tại Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, hội trường rộng, âm thanh, ánh sáng cộng với bữa ăn lót dạ đạt chuẩn”… đó là những chiêu câu khách của Công ty X.

Liệng một vòng qua phố Hai Bà Trưng, Tạ Quang Bửu… không hiếm những pa nô, biển báo mở lớp tìm hiểu thị trường chứng khoán chiêu sinh cấp tốc. Những thông tin quảng cáo hấp dẫn tới mức có thể coi là vượt ngưỡng nhưng dường như không gặp phải bất kỳ sự kiểm soát nào: "Sau khóa học, học viên có thể thấu hiểu những tác động của các chỉ số kinh tế, chỉ số thị trường, thấu hiểu hành vi của thị trường chứng khoán, thấu hiểu hành vi của cổ phiếu, nắm vững kỹ thuật phân tích chứng khoán…".

Nói tóm lại bạn sẽ trở nên sành sỏi chỉ trong mươi buổi học với điều kiện nộp tiền ngay từ 1,2 triệu đến 2 triệu đồng/cuốc 10 - 12 buổi học. Sơ tính mỗi lớp học thu cả trăm triệu đồng, trừ chi phí tổ chức lớp thì lợi nhuận thu được cũng là số tiền không nhỏ.

Sau khi "lượn" qua các điểm đào tạo chứng khoán, chúng tôi tổng kết lại điểm chung: Giáo trình chung chung; trình độ của giáo viên thì chịu, không ai biết thầy ở "đỉnh" nào; thời lượng kiến thức đại khái… Thế mà mở hết lớp này đến lớp khác, sĩ số không cố định, càng nhiều người học càng thu bộn tiền.

Có nơi, người ta còn giải thích sở dĩ mức phí khá cao, cao gấp 1,5 lần mức mà Trung tâm Đào tạo chứng khoán của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang áp dụng tại Hà Nội, là vì chất lượng tuyệt hảo của lớp học, nhưng chỉ tiếc đó mới là thông tin do phía người mở lớp đưa ra.

Trung tâm Đào tạo chứng khoán "zin": Quá tải

Địa chỉ tin cậy số 1 là Trung tâm Đào tạo chứng khoán (Trung tâm) của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Đã 11h trưa nhưng sân Trung tâm vẫn đông người chờ đăng ký vào lớp. Anh Nguyễn Thế Thành, nhân viên tập đoàn Hòa Phát cùng nhóm bạn đến đây lần thứ ba nhưng hy vọng được vào học vẫn mong manh.

Theo ông Phạm Quang Huy - Trưởng phòng Đào tạo, nhu cầu học chứng khoán kịch phát tăng cũng là điều dễ hiểu bởi hàng loạt những thông tin rất tích cực về thị trường chứng khoán Việt Nam. Cung thiếu nghiêm trọng, song Trung tâm không thể đáp ứng hết. Năm 2006, số lượng đào tạo tăng 3,8 lần so với năm 2005.

Trong năm này, Trung tâm cấp 10 ngàn chứng chỉ cho học viên. Dự đoán, trong năm tới, số lượng còn tăng hơn nhiều khi các công ty hoạt động chứng khoán trên cả nước thời gian qua tăng đáng kể (70 đơn vị), quy mô mỗi công ty cũng không ngừng mở rộng khiến số người hành nghề chứng khoán gia tăng.

Hiện trung tâm chỉ có 7 - 8 giảng viên thường xuyên lên lớp. Dù họ cố chạy sô 3 ca/ngày cũng không phục vụ đủ yêu cầu, ưu tiên đào tạo người hành nghề chứng khoán là cách để giúp thị trường chứng khoán trong nước phát triển chuyên nghiệp và ổn định. Vì thế cứ khoảng 3 lớp đào tạo cán bộ mới có một lớp dành cho "người hâm mộ".

Khi chúng tôi nêu vấn đề về chất lượng đào tạo ở các cơ sở khác, đại diện Trung tâm bảo không bình luận. Tuy nhiên, đây là nơi duy nhất cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán mà còn thiếu giáo viên như vậy thì ở nơi khác, họ lấy đâu ra người có chuyên môn sâu về lĩnh vực này để giảng dạy? Xu hướng xã hội hóa công tác đào tạo chứng khoán là cần thiết nhưng phải quản lý tốt nhất là về chất lượng. Hiện Trung tâm cũng đang hướng tới mở rộng khả năng đào tạo phục vụ nhu cầu của xã hội.

Vài điều bổ ích

Thiết nghĩ, nhu cầu học tập về chứng khoán khiến thị trường mở lớp dạy chứng khoán gia tăng là những dấu hiệu tích cực cho thị trường chứng khoán nước ta. Nhưng không ít các đơn vị tổ chức lớp học chỉ duy nhất với mục đích kinh doanh với mớ hỗn độn giáo trình sao chép theo kiểu "râu ông nọ cắm cằm bà kia", tùy tiện đưa ra mức thu phí thì chưa chắc người họ đã thu được kết quả mong muốn mặc dù tốn không ít tiền.

Đây chính là vấn đề đáng báo động bởi thực tế, hàng trăm trung tâm tiếng Anh một thời đã gây phức tạp cho các cơ quan quản lý và thiệt hại hàng tỷ đồng cho người dân. Bài học đó rất cần cho công tác quản lý đối với các lớp mở đào tạo chứng khoán ở nhiều địa phương hiện nay