Đăk Lắk: Vi phạm về môi trường còn rất nghiêm trọng

Đi tìm nguyên nhân của thực trạng này mới thấy còn quá nhiều… bất cập.

Ăn cắp tài nguyên, huỷ hoại môi trường

Đứng đầu danh sách tài nguyên bị khai thác bừa bãi là lâm sản và động vật hoang dã. Trong năm 2009, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 1.679 vụ vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng, trong đó khai thác lâm sản trái phép 84 vụ, vận chuyển và mua bán lâm sản trái phép 1.149 vụ, vi phạm về quản lý động vật hoang dã 64 vụ. Các cơ quan chức năng đã tịch thu gần 4.000m³ gỗ các loại, 104 cá thể động vật hoang dã, hơn 1 tấn sản phẩm động vật rừng v.v…

Trong đó, riêng lực lượng Cảnh sát môi trường đã phát hiện 32 vụ, với 50 đối tượng tham gia. Bên cạnh đó, tình trạng khai thác trái phép cát, đá, than bùn và một số khoáng sản khác cũng xảy ra nghiêm trọng ở nhiều địa phương trong tỉnh. Số vụ được Cảnh sát môi trường phát hiện là 13 vụ với 20 đối tượng, đã chuyển ngành Tài nguyên và Môi trường xử phạt hành chính 8 vụ, thu nộp ngân sách trên 120 triệu đồng.

Ngoài việc ăn cắp tài nguyên vốn là chuyện "biết rồi, khổ lắm …", ở Đắk Lắk còn xuất hiện nhiều hành vi vi phạm mới, với tính chất ngày càng nghiêm trọng. Đó là ô nhiễm tại các cơ sở sản xuất, dịch vụ mà phổ biến là xả chất thải chưa qua xử lý ra môi trường, dự án đi vào hoạt động nhưng không có báo cáo đánh giá tác động môi trường, không cam kết bảo vệ môi trường v.v…

Các khu, cụm công nghiệp đã thu hút được nhiều doanh nghiệp vào sản xuất, song hệ thống xử lý nước thải tập trung lại chưa hoàn chỉnh. Qua kiểm tra 4 nhà máy có xả thải trong năm 2009, Cảnh sát môi trường đã phát hiện cả 4 đều vi phạm. 11 cơ sở kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật được kiểm tra cũng gây ô nhiễm, trong đó đã nhắc nhở 6 cơ sở, chuyển Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh xử phạt hành chính 5 cơ sở.

Tương tự, hàng loạt cơ sở tái chế nhựa, kinh doanh đá hoa cương cũng thuộc loại "kiểm tra, ra sai phạm". Tuy vậy, vi phạm trong lĩnh vực y tế và vệ sinh an toàn thực phẩm mới làm cho người ta khiếp sợ nhất, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ, thậm chí cả tính mạng con người.

Năm 2009, cơ quan chức năng đã phát hiện 4 cơ sở y tế không cam kết bảo vệ môi trường, xử lý chất thải nguy hại không đúng quy định. Trong lĩnh vực kinh doanh thức ăn, nước uống, giết mổ gia súc gia cầm cũng có 35 cơ sở vi phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Ở một góc nhìn khác, 22 đơn thư khiếu nại, tố cáo do quần chúng gửi đến Phòng PC36 Công an tỉnh trong năm 2009 cũng đã phản ánh tình trạng ô nhiễm khá nghiêm trọng tại các cơ sở sản xuất, khu dân cư trên địa bàn tỉnh.

Tài nguyên rừng đứng đầu danh sách bị khai thác bừa bãi.

Công tác xử lý còn nhiều bất cập

Theo lãnh đạo Phòng PC36 Công an tỉnh Đắk Lắk, công tác bảo vệ môi trường đã được các cấp quan tâm chỉ đạo, với nhiều lực lượng tham gia phòng ngừa, đấu tranh và không ít vụ việc đã được phát hiện, xử lý nghiêm.

Mặc dù vậy, vi phạm pháp luật về môi trường vẫn chưa được kiềm chế có hiệu quả do nhiều nguyên nhân. Trong đó, hành lang pháp lý về môi trường chưa được hoàn chỉnh nên việc tổ chức phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm gặp không ít khó khăn. Chức năng, nhiệm vụ giữa Cảnh sát môi trường và các lực lượng khác vẫn còn chồng chéo, nhất là lĩnh vực xâm hại tài nguyên, vệ sinh an toàn thực phẩm v.v …

Trên thực tế, công tác bảo vệ môi trường có liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều ngành như Tài nguyên và Môi trường, Y tế, Công an, Kiểm lâm, Quản lý thị trường... Do vậy, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, phân định rõ nhiệm vụ của từng ngành, đồng thời phải có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan chức năng thì công tác bảo vệ môi trường mới đạt được kết quả cao.

Nhiều ý kiến còn cho rằng, chế tài xử lý các hành vi ăn cắp tài nguyên, huỷ hoại môi trường còn quá nhẹ, chưa đủ sức răn đe đối tượng vi phạm. Có lúc, có nơi vẫn còn quan niệm ô nhiễm là vấn đề có tính lịch sử nên phải xử lý từ từ, gỡ từng bước … cũng là những nguyên nhân góp thêm vào thực trạng rất đáng báo động nêu trên