Chuyện cây xoài hơn 300 tuổi có “linh khí, chữa bách bệnh” là không có thật

Theo tìm hiểu của chúng tôi, cây xoài cổ thụ này đang “ngụ” trên phần đất thuộc ấp Biển Tây B, xã Vĩnh Trạch Đông, TP Bạc Liêu. Cạnh gốc xoài là khu nhị tỳ, thuộc sự quản lý của chùa Ông Bổn. Cây xoài cao hơn 20m, gốc to, xù xì với bề hoành bằng dang tay của 4 - 5 người. Trên thân xoài có nhiều cành to, vươn rộng ra xung quanh, phủ bóng một diện tích lớn phía dưới.

Ông Lự, 62 tuổi, người làm công việc quản trang, kiêm chăm sóc cây xoài hơn chục năm qua kể lại điều mà ông từng được các bậc cao niên ở vùng đất này kể, rằng khoảng đầu thế kỷ XVIII, nhiều người về đây cư trú thì đã thấy cây xoài to hơn một vòng tay người lớn. Tuy nằm cách bãi biển không xa nhưng nguyên nhân khiến cây xoài có thể sống trường tồn qua 3 thế kỷ - theo giải thích của ông Lự và nhiều người dân địa phương, là do cạnh gốc xoài khoảng 10m, có một mạch nước ngầm.

Tuy nhiên, tôi cũng được người dân địa phương kể cách nay khoảng 5 năm, tưởng chừng cây xoài đã “qua đời” do bị nấm gốc, mối ăn và đặc biệt là một loại sâu đục thân tấn công. Sau khi nhận được tin báo của người dân, chính quyền TP Bạc Liêu chỉ đạo Trung tâm dịch vụ đô thị và Phòng kinh tế cử cán bộ xuống, tích cực “cứu chữa” kịp thời. Người dân còn kể tới mùa đơm bông, kết trái, cây xoài này chỉ cho trái ở một bên cây; qua mùa khác lại ra trái ở bên còn lại (?). Trái của cây xoài này không lớn như trái của những giống xoài phổ biến hiện nay nhưng có vị chua – ngọt và mùi thơm khá đặc biệt...

Cây xoài 300 năm tuổi ở Bạc Liêu.

Trước khi ông Lự được phân công quản lý, chăm sóc cây xoài này, đã có một gia đình có tới 4 đời sinh sống cạnh đây. Sau khi gia đình này rời bỏ cây xoài để đi kiếm sống, nhiều người bắt đầu nghi ngờ có chuyện “kỳ bí”. Thực chất gia đình này không muốn bám trụ nơi đây nữa là do đây là khu nhị tỳ; còn chuyện “kỳ bí” là do một số người dựng lên, thêu dệt để dọa nhau…

Từ khi địa phương công bố cây xoài đã sống trên 300 năm và lắp đặt một số biển chỉ dẫn đường đến cây xoài, nhiều du khách đã tìm đến. Và những chuyện “giỡn chơi” mang tính “kỳ bí” được râm ran kể dưới tán cây cổ thụ này bỗng được chú ý. Một số người mê tín bắt đầu thêu dệt thêm, tự gán cho khả năng đặc biệt của cây xoài là có “linh khí”, có thể trị được “bách bệnh”, kể cả những căn bệnh hiểm nghèo. Tin đồn lại truyền nhau và bắt đầu “méo” đi… so với ban đầu.

Hôm chúng tôi về Vĩnh Trạch Đông, tấp vào một quán cà phê ven đường gần khu vực cây xoài, thấy có mấy phụ nữ đang cùng quan tâm đến nội dung được in ra từ một tờ báo mạng. Tôi tìm hiểu thêm thì mới biết họ quan tâm là do bài báo có những chi tiết, đại ý có một người đàn ông tại Cà Mau mắc căn bệnh lạ trị không hết. Một lần ghé thăm, người này đã ôm cây xoài cầu khấn và xin cứu giúp. Thế là chỉ ba ngày sau, người đàn ông cảm thấy mình đã khỏi được tới 70% (?).

Trong một đoạn khác, người viết miêu tả vào một ngày trời mưa tầm tã trung tuần tháng 6 vừa rồi nhưng “vẫn có hàng trăm người tìm đến ngồi dưới gốc cây với niềm tin chữa khỏi bệnh” và họ còn khẳng định “từ khi tới đây trong người cảm thấy thoải mái, cảm giác bệnh tật cũng bớt đi một phần”. Trong số những người tới đây “ngồi thiền” hoặc “ôm cây” với hy vọng có thể “hấp thụ được linh khí” từ “cụ” xoài, có một phụ nữ tên Dương, 47 tuổi, quê An Giang, bị viêm gan B mạn tính. Người phụ nữ này không tin nhưng lại tới đây để thử “một lần xem hiệu quả tới đâu”.

Để rõ thực hư những chuyện vừa kể, sáng 1/7, PV Báo CAND đã trao đổi với ông Trần Ngọc Chiến, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Trạch Đông. Ông Chiến cho biết: “Tôi thật sự bất ngờ khi có tờ báo nói có đến hàng trăm người đến đây để tìm hiểu cây xoài và để được cây xoài trị bệnh. Mỗi tuần tôi đến đây ít nhất 2 lần. Tôi cũng thường xuyên liên lạc với Ban quản trị chùa Ông Bổn để hỏi han nhưng thời gian qua tình hình vẫn bình thường chứ không phức tạp như miêu tả của một vài trang báo mạng. Hôm nào bà con tới đông nhất cũng chỉ hai ba chục người thôi, chủ yếu là bà con từ địa phương khác. Còn chuyện cây xoài có thể trị bệnh là chuyện vô căn cứ khoa học”.

Một cán bộ đặt ra giả thuyết nói với tôi có khi người ta từng chứng kiến lễ cúng “thần Hổ” – một tín ngưỡng lâu đời của người dân địa phương mà lầm tưởng chuyện du khách kéo đến đây để nhờ “cụ” xoài trị bệnh. 

Theo Sở VH-TT&DL tỉnh Bạc Liêu, tương truyền rằng nơi đây khi còn rừng rậm, cỏ dại mọc hoang sơ, có một con cọp sống ở gốc xoài này. Để cầu mong được bình an khi qua lại và đặc biệt mỗi khi đến đây lấy nước về sinh hoạt, người dân đã tôn con cọp sống ở gốc xoài này là “thần Hổ”. Cứ đến ngày lễ cầu an của chùa Ông Bổn (28/7 âm lịch hằng năm) vào khoảng 3h chiều thì bà con cúng cho “thần Hổ” một con heo sống. Thời gian sau, thấy “thần Hổ” mất một chân (có lẽ do mắc bẫy) nên người dân cúng bằng một con heo đã được mổ sẵn; rồi dần dần thay thế bằng cái đầu heo luộc hoặc quay. Vào thời điểm cúng “thần Hổ”, người dân địa phương đến tham dự rất đông. Việc cúng lễ vật cho “thần Hổ” đã trở thành tín ngưỡng dân gian của người dân địa phương và được tổ chức thường niên dưới chân cây xoài