Biết có chất 3-MCPD nhưng vẫn sản xuất nước tương?

Ngày 30/5, lãnh đạo Sở Y tế TP HCM đã có buổi làm việc với 17 cơ sở sản xuất nước tương có kết quả kiểm nghiệm chất 3-MCPD vượt ngưỡng cho phép với mục đích hướng dẫn các cơ sở thực hiện việc thu hồi và tiêu hủy sản phẩm không đạt. Song ghi nhận cho thấy mục đích của cuộc họp đã không đúng như dự kiến mà đã trở thành một buổi bàn luận xung quanh vấn đề độ đạm của nước tương.

Những ý kiến của doanh nghiệp cho thấy công nghệ nước tương sạch với các nhà doanh nghiệp không đến nỗi quá khó mà chỉ vì sự thờ ơ và vô cảm trước sức khoẻ của người dân…

3-MCPD: Biết mà vẫn làm!

Bà Kim Cương - PGĐ Công ty Nước tương Nosafood phát biểu: “Nosafood là một trong những công ty đi tiên phong tại TP áp dụng qui trình sản xuất nước tương theo công nghệ mới sau khi có quy định về hàm lượng cho phép của Bộ Y tế về 3-MCPD. Tuy nhiên, những sản phẩm này khi xuất ra thị trường lại không được sự hưởng ứng của khách hàng do bị chê độ đạm thấp, mùi vị không đậm đà.

Sản xuất theo công nghệ mới để có lượng 3-MCPD thấp thì giá thành lại quá cao, do đó cơ sở chỉ có thể sản xuất 1 phần nhỏ để xuất khẩu. Còn sản phẩm trong nước buộc phải áp dụng theo công nghệ cũ để phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng cũng như "không nỡ nhìn hàng trăm công nhân phải chịu cảnh thất nghiệp".

Ông Quách Huy Toàn - GĐ cơ sở nước tương Tâm Ký (cơ sở có kết quả kiểm nghiệm 3-MCPD vượt mức cho phép là 147,68 lần) lại vò đầu bứt tai: "Chúng tôi sản xuất theo công nghệ hoàn toàn tự nhiên. Nguyên liệu chỉ có đậu nành, muối và bột mì, không hề pha hóa chất hay dùng axít clohydric (HCl) để thủy phân bánh dầu như một số cơ sở khác nhưng kết quả kiểm nghiệm vẫn có 3-MCPD(?!).

Riêng ông Trang Tỷ - GĐ Công ty Nước tương Hậu Sanh (đơn vị có hàm lượng 3-MCPD vượt mức 1,1 lần trong đợt kiểm nghiệm năm 2007) thì thành thật tỏ lời xin lỗi tới người tiêu dùng (NTD) thông qua báo chí do đã để thời gian quá dài nước tương có sự cố mà không thông báo cho NTD biết.

Theo ông Tỷ, cơ sở đã bỏ hàng tỷ đồng cho việc ứng dụng công nghệ thủy phân HCL để khắc phục việc xử lý bánh dầu đậu nành khi sản xuất nước tương và khẳng định trong năm 2005 Công ty cũng có 2 lần được kiểm nghiệm nhưng  đều cho kết quả âm tính với 3-MCPD. Và cho rằng, việc có hàm lượng 3-MCPD trong nước tương quá cao là do các cơ sở sản xuất trong suốt thời gian qua đã nhập loại bánh dầu có tồn dư quá nhiều chất béo.

Cháy nhà ra… bí quyết nước tương sạch

Bác sỹ Nguyễn Xuân Mai giải thích rõ thực ra không phải nước tương sản xuất theo công nghệ dùng axít HCl thủy phân mới tạo ra chất 3-MCPD mà do khi thực hiện việc thủy phân bánh dầu bằng axít clohydric (HCl) do các cơ sở cho lượng chất béo quá nhiều nên tạo ra hàm lượng 3-MCPD cao hơn.

Còn với nguyên liệu tự nhiên như Tâm Ký vẫn có 3-MCPD cao thì có thể giải thích: bất cứ loại thực phẩm nào (rau, thịt) khi được nướng dưới ngọn lửa cũng sẽ tạo ra chất 3-MCPD nhưng nó ở mức rất thấp (dưới 0,001mg/kg) nên không gây hại cho sức khỏe con người. Thực phẩm nhiều chất béo nếu để trong ánh nắng nóng cũng sẽ sinh ra chất 3-MCPD…

Như vậy có thể hiểu nếu không có chất béo tiếp xúc với chất Cl thì không có chất 3-MCPD và ngược lại có Cl nhưng không có chất béo thì không có 3-MCPD. Nếu dùng có cả Cl và chất béo thì doanh nghiệp phải tìm cách làm giảm cả 2 lượng này xuống.

Đây là bí quyết để cho ra sản phẩm nước tương sạch hay không sạch và đề xuất Sở KHCN-MT TP nên nghiên cứu và đưa ra một quy trình thống nhất và tổ chức cho các doanh nghiệp tham gia đợt tập huấn nắm chắc qui trình chuẩn để có được sản phẩm an toàn cho sức khỏe NTD.

Cho tới chiều 30/5, trong danh sách mời cơ sở tới họp vẫn thiếu cơ sở Song Mã mà không có lý do. Trong 17 cơ sở bị nêu danh tính có hàm lượng 3-MCPD vượt mức cho phép vẫn còn tới 8 cơ sở chưa có báo cáo về việc thu hồi những lô hàng vi phạm cũng như phương án tiêu hủy những lô hàng này