Bài 2: Nỗi niềm người lái phà

Họ có nhiều tâm trạng khác nhau nhưng ai cũng có một điều gì đó bâng khâng khó tả trong lòng khi những chuyến phà không còn hoạt động. Phà Cần Thơ hiện đang hoạt động với 14 chiếc phà, loại 100 đến 200 tấn. Tổ lái phà có khoảng 50 người (chưa kể lúc nào trên phà cũng có một máy trưởng) phụ trách điều khiển phà hoạt động theo từng ca và bình quân mỗi ngày có 3 ca. 

Từ 5h sáng, Thuyền trưởng Đỗ Ngọc Quynh và Máy trưởng Phan Trung Thành đã vào ca đầu trên chiếc phà lớn loại 200 tấn, có ký hiệu L200. Theo anh Quynh, từ khi nhận ca, công việc của anh và máy trưởng là phải điều khiển chiếc phà 200 chở khách qua lại an toàn và mỗi lần phà qua lại chỉ được qui định thời gian xê dịch khoảng 32 phút. Gần 12 giờ trưa, trời nóng, với cái nắng oi bức, chúng tôi có mặt trên khoang lái phà L200.

Những chuyến phà Cần Thơ cuối cùng sau gần 1 thế kỷ hoạt động.

Anh Quynh tâm sự, quê anh ở Thái Bình, từ năm 1977 anh đi bộ đội và gắn với nghiệp nhà binh liên quan đến sông nước. Khi xuất ngũ, anh về công tác tại phà Cần Thơ đến nay là hơn 15 năm.

Mặc dù gia đình đã êm ấm tại Cần Thơ nhưng tâm sự với chúng tôi, anh xác định tâm lý vững vàng. Anh nói:  "Cuộc đời tôi là gắn với sông nước. Mai đây phà Cần Thơ dừng hoạt động, tổ chức phân công (có thể về phà Vàm Cống), tôi rất vui vẻ và sẵn sàng nhận nhiệm vụ. Cái nghề lái phà giờ là vui buồn của cuộc đời, không thể bỏ được".

Khi màn đêm buông xuống, thành phố Cần Thơ cũng dần chìm vào giấc ngủ nhưng bến phà thì luôn náo động bởi hàng trăm lượt ôtô, xe máy qua lại. Trên ca bin cao của con phà có tải trọng 200 tấn, chúng tôi có một đêm thức trắng tâm sự với Thuyền trưởng Thạch Son. Anh là người Khmer duy nhất lái phà ở bến Cần Thơ và gia đình anh cũng đặc biệt nhất vì có hai thế hệ làm nghề lái phà.

Theo anh kể, từ lúc còn nhỏ anh đã theo cha học nghề lái phà nên anh đến với phà từ rất sớm. Cha anh là ông Thạch Ri - một người Khmer sống tại Cần Thơ và rất giỏi tiếng Pháp. Ông làm việc dưới thời Pháp và sau đó chuyển sang nghề lái phà tại bến Cần Thơ từ thời Pháp thuộc. Nhờ vậy mà từ nhỏ hàng ngày anh Son theo cha lênh đênh với những chuyến phà phục vụ hành khách qua lại. Sau mười năm học nghề, năm 1980 anh đã chính thức là Thuyền trưởng và lái phà cho đến ngày hôm nay.

Tròn 30 năm trải nghiệm sông nước, anh hiểu rất rõ về qui luật tự nhiên dòng chảy của con sông Hậu vốn hiền hòa nhưng cũng lắm nguy hiểm nếu vô ý. Qua ánh đèn, một phút buồn hiện lên trên khuôn mặt người đàn ông ở tuổi 48 này.

Anh kể, khoảng năm 2007, một đồng nghiệp của anh đã gặp tai nạn sẩy chân rớt xuống sông khi đang vào ca đêm. Đó là trường hợp của anh Mẫn. Trước khi vào ca đêm, mặc dù thấy trong người không khỏe nhưng anh Mẫn vẫn cố gắng điều khiển những chuyến phà an toàn trước khi anh ra đi vĩnh viễn.

Thuyền trưởng Đổ Ngọc Quỳnh có 15 năm lái phà Cần Thơ và anh Thạch Son(phải) là người lái phà lâu nhất hiện nay với 30 năm trong nghề.

Chỉ tay xuống dòng nước đang chảy siết, anh Thạch Son nói sơ về kinh nghiệm lái phà: "Tất cả anh em lái phà đều phải nắm được qui luật sơ đẳng là con nước lớn và ròng; mùa nước chảy siết để điều phà cập bến cho an toàn. Tại mỗi đầu bến có hai ponton thường gọi là bến thượng lưu và hạ lưu. Tùy theo độ nước chảy mà cho thuyền cập bến hạ hay bến thượng".

Cũng theo anh Thạch Son: "Cái thời trai trẻ, mỗi lần anh vào ca là chạy phà 24 giờ không nghỉ nhưng bây giờ mỗi ca chỉ có hơn 8 tiếng nhưng không xuể. Nguyên do là lưu lượng phương tiện và người tham gia giao thông quá đông. Đặc biệt là dịp Tết, lễ".

Theo số liệu từ Cụm phà Hậu Giang, trong những ngày bình thường có khoảng 50.000 hành khách, 27.000 xe thô sơ, gắn máy và 7.300 các loại ôtô qua phà Cần Thơ nhưng dịp Tết vừa qua số lượng ôtô các loại qua phà tăng từ 30 đến 50%; xe thô sơ, xe gắn máy và người đi bộ tăng 100% so với cùng thời gian của năm 2009. 

Tâm sự với anh, một điều khá bất ngờ với chúng tôi, con gái anh là Thạch Thị Hồng Nhung hiện là sinh viên năm cuối của Trường ĐH Cần Thơ và là người đẹp với nhiều danh hiệu tại các cuộc thi Hoa hậu, Duyên dáng ở ĐBSCL và cả nước. Con trai lớn của anh, hiện đang theo học ngành xây dựng và sắp ra trường.

Anh Thạch Son tâm sự: "Đời cha tôi rồi đến tôi làm nghề lái phà. Giờ đây những chuyến phà không còn nữa, tự dưng thấy có gì đó trống vắng trong lòng. Nhưng thú thật tôi cũng rất vui vì cây cầu sẽ là động lực chắp cách cho ĐBSCL bay lên, thế hệ con cháu mình sẽ thay đổi, không như mình bây giờ"