Bài 1: Thảm hoạ kinh hoàng

Chúng tôi đã cùng CBCS Phòng Cảnh sát PCCC (PC66) Công an tỉnh Bắc Ninh kiểm tra thực tế các công ty tại các doanh nghiệp, ghi nhận công tác PCCC tại đây.

Bài học lớn sau vụ cháy thiệt hại 70 tỷ đồng

Chúng tôi cùng CBCS Phòng PC66 Bắc Ninh kiểm tra công tác PCCC tại Công ty Mobase Việt Nam ở khu Công nghiệp Yên Phong, thuộc xã Phong Châu, Yên Phong, Bắc Ninh – đơn vị từng xảy ra cháy lớn, thiệt hại khoảng 70 tỷ đồng. Công ty này là doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, chuyên sản xuất vỏ điện thoại di động cung cấp cho Samsung Electronics Vietnam và các linh kiện điện tử chính xác. Vụ cháy tại Công ty Mobase Việt Nam xảy ra vào ngày 5/1/2014, Công an tỉnh Bắc Ninh đã huy động hàng trăm CBCS cùng 14 xe cứu hỏa, đề nghị cả Công an Hà Nội phối hợp chữa cháy. Tuy nhiên, do xảy ra cháy tại phân xưởng sơn, các vật liệu dễ bắt lửa nên phần lớn diện tích xưởng sản xuất bị thiêu rụi, nhà xưởng bị sập.

Quá trình điều tra, cơ quan chức năng đã xác định nguyên nhân cháy là do chập điện. Tuy nhiên, một nguyên nhân khác là lỗi chủ quan của chủ doanh nghiệp. Theo Đại úy Vũ Quang Đại, Đội trưởng, Phòng PC66 Bắc Ninh thì trước khi xảy ra vụ cháy trên, Phòng đã tổ chức kiểm tra, phát hiện có thiếu sót, vi phạm quy định an toàn về PCCC nên đã xử phạt 15 triệu đồng, yêu cầu khắc phục, chấn chỉnh những sơ hở, thiếu sót, công ty chưa khắc phục thì xảy ra cháy. 

Sau khi vụ cháy xảy ra, Công ty Mobase đã thay toàn bộ Ban Giám đốc, đầu tư lại hệ thống PCCC được Công an tỉnh Bắc Ninh kiểm tra, thẩm định, nghiệm thu. 

Ông Hwang Dae Keun, Tổng Giám đốc Công ty Mobase cho biết, vì đã xảy ra cháy, thiệt hại rất lớn nên hiện tại, công tác PCCC của công ty được đặt lên hàng đầu. “Chúng tôi đã thành lập 1 đội PCCC chuyên nghiệp gồm 18 người, được Công an tỉnh huấn luyện nghiệp vụ, trang bị 2 xe chữa cháy, đồng thời xây dựng phòng trực trung tâm báo cháy, trực 24/24h, thông báo 2 giờ/lần toàn bộ công ty”, ông nói.

Như vậy, sau vụ cháy thiệt hại quá lớn, Công ty Mobase đã nhận thức được tầm quan trọng của việc thực hiện đúng quy định PCCC bởi đối với họ, bài học cháy giá trị khoảng 70 tỷ đồng và những thiệt hại khác là bài học quá đắt giá.

Cảnh Sát PCCC Công an tỉnh Bắc Ninh hướng dẫn công nhân sử dụng bình chữa cháy.

Lỗi chính vẫn là ý thức con người

Tuy nhiên, đối với nhiều công ty khác, công tác này vẫn chưa thực sự được quan tâm. Được biết, hiện nay, toàn tỉnh Bắc Ninh có 15 khu công nghiệp tập trung, 29 cụm công nghiệp vừa và nhỏ, 120 cụm công nghiệp làng nghề trong đó nhiều loại hình sản xuất kinh doanh, dịch vụ có sử dụng chất dễ cháy nổ.

Từ đầu năm 2014 đến nay, tỉnh Bắc Ninh xảy ra trên 30 vụ cháy lớn làm 1 người chết, 1 người bị thương, thiệt hại tài sản hàng trăm tỷ đồng. Điển hình như vụ cháy ở nhà máy giấy thuộc Công ty cổ phần Giấy Thành Đạt, thuộc Cụm công nghiệp Phong Khê, TP Bắc Ninh, thiệt hại tài sản ước tính hàng trăm tỷ đồng; trước đó, vụ cháy tại Công ty Diana, thiệt hại khoảng 200 tỷ đồng. Theo kết luận của lực lượng chức năng thì nguyên nhân cháy bao giờ cũng có lỗi chủ quan của chủ cơ sở. Điển hình như vụ cháy tại Công ty Diana. Mặc dù chưa được thẩm duyệt giai đoạn 3 của dự án nhưng công ty này vẫn tự ý cơi nới nhà xưởng, không thực hiện đúng quy định PCCC dẫn đến hậu quả khôn lường.

Ngoài việc kiểm tra thường xuyên, tháng 5/2014, Phòng PC66 Công an Bắc Ninh đã có kế hoạch tổng kiểm tra an toàn PCCC các cơ sở sản xuất trong và ngoài khu công nghiệp trên địa bàn. Theo đó, đơn vị đã thành lập 4 đoàn kiểm tra, mỗi đoàn do 1 đồng chí lãnh đạo làm trưởng đoàn. Lực lượng chức năng đã kiểm tra 237 cơ sở, trong đó 165 cơ sở sản xuất trong các khu công nghiệp tập trung, 72 cơ sở sản xuất trong các cụm công nghiệp, làng nghề. Qua đó, đã phát hiện mới 192 thiếu sót về PCCC, kiến nghị cơ sở khắc phục đồng thời ghi nhận 186 thiếu sót cũ đã được các cơ sở khắc phục. Lực lượng chức năng đã tạm đình chỉ hoạt động 1 cơ sở vi phạm nghiêm trọng đó là dây chuyền sơn vỏ điện thoại của Công ty Book Woand; lập biên bản và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 16 cơ sở.

Đặc biệt, trong đợt kiểm tra trên, một số cơ sở không đảm bảo an toàn về PCCC, điển hình là các cơ sở sản xuất trong làng nghề, Cụm công nghiệp giấy Phong Khê, Công ty TNHH Nhật Linh (Thuận Thành) còn để hàng hóa cản trở lối thoát nạn, sắp xếp hàng hóa không đúng quy định. Cũng trong Cụm công nghiệp giấy Phong Khê, hệ thống đèn chiếu sáng, chỉ dẫn thoát nạn hầu như không được lắp đặt, trang bị. Một số cơ sở làm hỏng đèn chiếu sáng sự cố, đèn chỉ dẫn thoát nạn trên lối thoát nạn. Điển hình như: Chi nhánh Công ty TNHH Ojtex Hải Phòng tại Khu công nghiệp VSIP; Công ty TNHH Thực phẩm Orion Vina tại Khu Công nghiệp Yên Phong; Công ty TNHH Doosung Moto tại Cụm công nghiệp Hạp Lĩnh… Điển hình nhất trong việc vi phạm đó là Công ty Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng Khai Sơn. công ty này có nhiều vi phạm trong quy định an toàn về PCCC, cơ quan công an đã kiểm tra, kiến nghị khắc phục nhưng thực hiện không đầy đủ. Khi lực lượng công an kiểm tra, kể cả lãnh đạo Công an tỉnh trực tiếp đến làm việc, người đứng đầu cũng tìm cách lẩn tránh, chỉ cử các cán bộ hành chính làm đại diện. Đối với những cơ sở trên, Công an Bắc Ninh cho biết sẽ có biện pháp xử lí nghiêm khắc theo quy định của pháp luật.

Thượng tá Phạm Hữu Quang, Phó Trưởng phòng PC66 Bắc Ninh cho biết, trong hầu hết các vụ cháy đã xảy ra, đa số là do sự cố về điện. Tuy nhiên, cũng thấy rõ là có lỗi chủ quan của con người, trong đó người đứng đầu các công ty chưa nhận thức được hết trách nhiệm trong việc chỉ đạo PCCC; khi cơ quan Công an phát hiện vi phạm, đã không khắc phục sửa chữa hoặc khắc phục chưa đầy đủ; trang thiết bị, dụng cụ PCCC, cách sắp xếp bố trí hàng hóa chưa đảm bảo… Chính vì vậy, sau khi kiểm tra, xử phạt, yêu cầu khắc phục, nếu không thực hiện, chúng tôi ra quyết định đình chỉ tạm thời, thậm chí đình chỉ hoạt động vĩnh viễn. 

Như vậy, rõ ràng, việc lơ là trong việc PCCC đã dẫn đến hậu quả khôn lường. Chính vì vậy, để đảm bảo tài sản của chính mình, trước hết các chủ cơ sở cần nâng cao ý thức trách nhiệm, thực hiện đúng quy định về PCCC, đừng để mất bò mới lo làm chuồng.