"Bà Hỏa" rình rập rừng đất Cảng

TP Hải Phòng có diện tích rừng ít ỏi (hơn 23 nghìn ha) phân bố ở các quận, huyện: Kiến An, Đồ Sơn, Thủy Nguyên và Cát Hải. Rừng ở Hải Phòng có đặc điểm nằm xen kẽ với các khu dân cư, là những địa bàn trọng yếu về quốc phòng - an ninh. Đặc biệt, khu vực Vườn quốc gia Cát Bà được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển quốc tế.

Một tháng 10 vụ cháy rừng

9h ngày 12/11/2010, tại khu vực điểm cao 125, đồi C6 giáp ranh phường Vạn Sơn và phường Ngọc Xuyên, quận Đồ Sơn, Hải Phòng bùng phát một đám cháy. Ban chỉ đạo PCCC quận Đồ Sơn huy động các lực lượng Quân đội, Công an, dân phòng tham gia dập lửa. Sau hơn 1 giờ chữa cháy, ngọn lửa được khống chế, các lực lượng được phép trở về đơn vị. Tuy nhiên, tới 11h cùng ngày, ngọn lửa lại bùng phát trở lại, khiến các lực lượng phải quay lại dập lửa, đồng thời bảo vệ trạm ra-đa của một đơn vị Quân đội đóng gần khu vực xảy ra cháy. Lần này, được sự "giúp sức" của những cơn gió mạnh thổi từ biển vào, ngọn lửa bùng phát dữ dội, thiêu cháy khoảng 17.000m² cây thông, keo tai tượng, cỏ tranh và thảm thực bì.

Sau hơn 2 giờ tích cực triển khai các biện pháp toàn diện, ngọn lửa được dập tắt. Tuy nhiên, tới 14h cùng ngày, một đám cháy khác lại bùng phát cũng tại khu vực đồi C6 khiến lực lượng chữa cháy một lần nữa phải xuất quân dập lửa, lần này, ngọn lửa thiêu trụi 2.200m² rừng. Như vậy, chỉ trong 1 ngày, tại khu vực đồi C6, quận Đồ Sơn xảy ra 3 vụ cháy rừng, Ban chỉ đạo PCCC quận Đồ Sơn huy động hàng nghìn lượt người tham gia mới dập tắt được đám cháy.

Mặc dù được các lực lượng tích cực dập lửa nhưng vụ cháy tại núi Sơn Đào thuộc xã Thủy Sơn, huyện Thủy Nguyên vẫn thiêu trụi 3ha rừng.

Theo thống kê của Phòng Cảnh sát PCCC (Công an Hải Phòng), từ ngày 3/10 đến ngày 12/11/2010, trên địa bàn TP Hải Phòng xảy ra 10 vụ cháy rừng, thiệt hại hơn 59 nghìn m² rừng tại các địa bàn. Vụ cháy gây thiệt hại lớn nhất xảy ra tại núi Sơn Đào thuộc xã Thủy Sơn, huyện Thủy Nguyên. Mặc dù các lực lượng tích cực chữa cháy nhưng ngọn lửa đã kịp đốt cháy hàng vạn cây của một sườn đồi rộng 3ha.

Mong manh trước "giặc lửa"

Thượng tá Nguyễn Văn Họa, Phó trưởng Phòng Cảnh sát PCCC (Công an Hải Phòng) cho biết: "23 nghìn ha rừng ở Hải Phòng phân bố rải rác trên những địa hình phức tạp, chủ yếu tập trung trên khu vực đồi núi. Mặt khác, rừng ở các địa phương xen kẽ khu dân cư, trong quá trình sử dụng lửa sinh hoạt, sản xuất của người dân như đốt cỏ, dọn vườn nếu không kiểm soát dễ dẫn đến nguy cơ cháy rừng trầm trọng".

Thực tế, trong các vụ cháy rừng, lực lượng Cảnh sát PCCC (Công an Hải Phòng) đều xuất xe chữa cháy đến hiện trường. Tuy nhiên, các xe chữa cháy đều không được sử dụng vì các đám cháy đa phần ở đỉnh các ngọn đồi, núi, xe không thể lên được. Phương án dùng bơm chữa cháy cũng ít được sử dụng bởi thiếu nguồn nước. Hơn nữa, bơm nước cũng không đủ áp lực dập lửa bởi đám cháy ở quá cao. Họ cũng phải dùng các phương tiện thô sơ như dao quắm, bàn cào, cành cây… để chữa cháy rừng. 

Việc để xảy ra tình trạng gia tăng đột biến các vụ cháy rừng trong thời gian rất ngắn vừa qua trên địa bàn Hải Phòng cho thấy công tác PCCC rừng vẫn chưa được các địa phương quan tâm đúng mức. Tại các địa phương có rừng trên địa bàn thành phố đều thành lập Ban chỉ đạo Phòng cháy chữa cháy rừng các cấp nhưng việc triển khai hoạt động của Ban chỉ đạo cấp cơ sở còn lúng túng, chưa có sự phối hợp đồng bộ của các ngành, các cấp. Ở một số đơn vị, địa phương thành lập được Ban chỉ đạo Phòng cháy, chữa cháy rừng nhưng… chẳng biết chỉ đạo ai vì không có tổ, đội phòng cháy chữa cháy rừng. Hiện, nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy rừng giao cho lực lượng kiểm lâm làm chủ lực, tuy nhiên lực lượng kiểm lâm rất mỏng, hoạt động nghiệp vụ phòng cháy chữa cháy còn nhiều hạn chế.

Một trong các biện pháp kỹ thuật an toàn phòng cháy chữa cháy rừng cơ bản được các địa phương và Vườn quốc gia Cát Bà thực hiện là xây dựng các đường băng cản lửa trắng và đường băng cản lửa xanh. Đây là các khu vực được phát quang hoặc trồng các cây xanh, khó cháy để cản lửa khi xảy ra cháy tại các khu vực. Tuy nhiên, trên thực tế đường băng trắng ở các khu vực trọng điểm cháy như đồi Thiên Văn (Kiến An), đồi Đồ Sơn, đồi tại các xã Hiền Hào, Xuân Đám, Gia Luận… chưa bảo đảm tiêu chuẩn an toàn PCCC.

Hiện đang vào mùa hanh khô, các cấp, ngành thành phố Hải Phòng cần triển khai các biện pháp cấp bách bảo vệ rừng trước nguy cơ cháy. Bên cạnh đó, một trong những vấn đề "dài hơi" cần được quan tâm, chỉ đạo là xây dựng quy hoạch chi tiết phát triển và khai thác rừng, phương án, giải pháp bảo đảm an toàn phòng, chống cháy rừng