Nguyên nhân cái chết của Hoàng đế Quang Tự

Dự án nghiên cứu về cái chết của Hoàng đế Quang Tự được bắt đầu từ năm 2003, nằm trong chương trình quốc gia mang tên Biên soạn Lịch sử đời Thanh và được thực hiện bởi Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc, Viện Khoa học Năng lượng Nguyên tử và Phòng Pháp y Cảnh sát Trung Quốc, được công bố trong thời gian lễ kỷ niệm 100 năm ngày mất của Hoàng đế Quang Tự vào ngày 14/11 vừa qua. Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc sẽ làm bộ phim tài liệu về dự án nói trên.

Cục Tin tức Trung Quốc cho biết nghiên cứu đã khám phá ra có hàng chục chất độc (hợp chất asen-thạch tín) gây chết người trên tóc, xương và quần áo của Hoàng đế Quang Tự đời nhà Thanh, Trung Quốc.

Quang Tự (1869-1908), miếu hiệu là Đức Tông, thụy hiệu là Cảnh Hoàng đế, tên húy là Tái/Tải Điềm, là vị Hoàng đế thứ 11 của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc. Ông trị vì từ năm 1875 đến năm 1908 với niên hiệu là Quang Tự. Ông kế vị Đồng Trị. Sau khi ông băng hà, Phổ Nghi kế vị ngôi Hoàng đế. Phổ Nghi là vị Hoàng đế cuối cùng của nhà Thanh.

Báo cáo cho biết từ năm 2003 các nhà khoa học đã thu thập những bằng chứng bên trong ngôi mộ của vị hoàng đế này ở phía tây Bắc Kinh, ngoài ra đã sử dụng nhiều phương pháp kỹ thuật để lấy mẫu mà không cần mở quan tài. Báo cáo còn cho biết một lượng chất độc chết người (hợp chất asen) cao hơn nhiều lần cho phép được tìm thấy ở trong các bộ phận xung quanh dạ dày, cổ và tóc của Vua Quang Tự. Các giám định pháp y đã lấy 2 nhúm tóc, một ít xương và mẫu y phục của Vua Quang Tự để xét nghiệm. Kết quả cho thấy trong tóc của Vua Quang Tự có hàm lượng thạch tín lên tới 202,1 µg/g. So với người bình thường chỉ vào khoảng 0,14-0,59 µg/g thì rõ ràng hàm lượng thạch tín trong tóc vị hoàng đế này là quá cao.

Trước đây cũng có giả thuyết cho rằng thời gian ở trong cung và bị giam ở Doanh Đài, Vua Quang Tự từng uống nhiều trung dược để chữa bệnh suy nhược, dẫn đến nhiễm độc thạch tín, thủy ngân mạn tính mà tử vong. Tuy nhiên, trong tình huống trúng độc mạn tính mà chết thì về nguyên tắc, hàm lượng độc tính ở gốc tóc của người trúng độc phải cao hơn so với đoạn giữa và ngọn tóc. Nhưng ở trường hợp Vua Quang Tự thì ngược lại, hàm lượng thạch tín ở ngọn và giữa tóc cao hơn gốc tóc rất nhiều. Điều này chứng minh Vua Quang Tự chết không phải trúng độc mạn tính do dùng trung dược dài ngày.

Vị hoàng đế này mất năm 38 tuổi, dẫn đến sự nghi ngờ rằng ông đã bị giết bởi kế hoạch cải tổ của mình. Hoàng đế Quang Tự đã bị quan nhiếp chính và Từ Hy Thái hậu bắt vào năm 1898 ngay sau khi ông bắt đầu "100 ngày cải tổ" nhằm đổi mới Trung Quốc và thành lập hiến pháp theo chế độ quân chủ. Nhưng cuộc cải cách của ông bị thất bại bởi hầu hết quyền lực trong triều vẫn bị Từ Hy Thái hậu với tư tưởng bảo thủ nắm giữ. Từ Hy Thái hậu là vợ Hoàng đế Hàm Phong và là cô của Hoàng đế Quang Tự.

Tài liệu của tòa án khi đó cho rằng vị hoàng đế này đã chết một cách tự nhiên sau một thời gian dài lâm bệnh. Nhưng các tài liệu cá nhân khác được lưu trữ bởi các nhân viên tòa án lại tiết lộ về khả năng chính âm mưu trong hoàng cung mới là nguyên nhân dẫn đến cái chết của vị vua này.

Cục Tin tức Trung Quốc cho biết, việc khám phá ra lượng lớn chất độc asen trong quan tài của Hoàng đế Quang Tự giúp làm sáng tỏ những đồn đại xung quanh cái chết của ông. Theo đó, Hoàng đế Quang Tự bị sát hại theo lệnh của Từ Hy Thái hậu chỉ chưa đầy 1 ngày trước khi bà băng hà. Từ Hy (lúc đó 74 tuổi và ốm nặng) lo sợ rằng Quang Tự sẽ giành lại ngai vàng và tiếp tục kế hoạch cải cách sau khi bà qua đời. Sau khi Quang Tự mất, cháu của ông là Phổ Nghi lên kế vị, người đã nổi tiếng nhờ bộ phim "Hoàng đế cuối cùng" của Hollywood