3 đứa con của "Bà hoàng khai mỏ" kiện mẹ vì tài sản theo di chúc

Vụ kiện lên tới đỉnh điểm khi 3 trong số 4 người con quyết định đưa Gina ra tòa, trong khi bà đã nhiều lần cảnh cáo các con phải giữ im lặng trước báo giới. Chỉ vì hơn 2 tỉ USD, tình mẫu tử đã trở thành nỗi thù hận khiến gia đình đang yên ổn bỗng chốc tan nát. Vụ việc này bị liệt vào một trong những scandal đình đám nhất của giới tỉ phú trong năm 2011, tiếp diễn sang năm 2012 khi đơn kiện đang chờ Tòa án tối cao New South Wales định đoạt.

Sóng gió đời tư

Quan hệ giữa Gina và cha ruột Lang Hancock diễn ra không mấy tốt đẹp. Trước kia, bà luôn xem cha như thần tượng. Năm 12 tuổi, trong một cuộc phỏng vấn trên Đài BBC, bà mô tả cha mình như một người đàn ông "gần như hoàn hảo". Tuy nhiên, mối quan hệ cha con đã trở nên xấu đi khi ông Hancock quyết định cưới người phụ nữ giúp việc người Philippines tên là Rose Lacson. Mối quan hệ tồi tệ đến nỗi trong một lá thư viết cho con gái, ông Hancock viết rằng ông chỉ muốn nhớ hình ảnh của một đứa con gái dễ thương, có khả năng và hấp dẫn chứ không phải một người đàn bà "tham lam, thù vặt". Trong thư trả lời, Gina không ngần ngại gọi người kế mẫu của mình là "một con điếm".

Năm 18 tuổi, Gina Rinehart đã làm cho cha thất vọng khi lấy Greg Milton, một thanh niên người Anh được Hancock thuê coi kho của gia đình. Họ sinh được 2 người con là Langley và Bianca song đã chia tay nhau năm 1979. Theo một thỏa thuận trong hồ sơ ly dị, Milton đồng ý sẽ không bao giờ công khai chuyện gia đình cũ và kể từ đó cũng không bao giờ gặp lại con cái.

Cuộc hôn nhân thứ hai của Gina với Frank Rinehart, một luật sư người Mỹ lớn hơn bà gần 30 tuổi, lại càng làm cho cha bà thất vọng hơn. Ông quyết định không dự đám cưới của hai người vì cho rằng họ đang có âm mưu loại ông ra khỏi các công ty của tập đoàn. Chính vì vậy mà Hancock đã tạm thời truất con gái khỏi chức giám đốc tập đoàn, thậm chí ông còn đe dọa đưa bà ra tòa vì tội xen vào chuyện làm ăn của ông. Cuộc tình với Frank đem tới cho Gina 2 người con, Ginia và Hope, song họ lại không có quan hệ tốt đẹp với hai người con của chồng trước.

Gina được mệnh danh là "quý bà chống đối chính phủ" khi liên tục phản đối các chính sách về thuế và khai mỏ bất lợi cho tập đoàn Hancock.

Gina cũng tố cáo cha mình đủ điều và đe dọa sẽ kiện ông vì mờ ám trong chuyện sổ sách. Trong một lá thư viết cho cha, Gina tố ông là người "dối trá, thích hăm dọa và xuyên tạc". Cha con chỉ làm hòa với nhau khi Hancock sắp qua đời. Ấy vậy mà tới năm 1992, bà lại bị kéo vào vụ kiện dai dẳng và căng thẳng với người mẹ kế về lý do ông Lang Hancock qua đời cũng như việc phân chia tài sản thừa kế. Vụ kiện chỉ chấm dứt sau 11 năm khi kết quả khám nghiệm cho thấy Hancock qua đời tự nhiên. Nhưng chuyện tranh giành, ăn thua đủ trong gia đình dường như đã thấm vào trong máu của dòng họ Hancock.

Con kiện mẹ ra tòa vì tài sản di chúc của… ông ngoại

Một trong những tin tức "nóng nhất" trên báo chí xứ sở Kangaroo hiện nay là cuộc chiến tranh giành tài sản làm gia đình Gina Rinehart tan đàn xẻ nghé. Đối tượng bị tranh chấp là quyền sở hữu quỹ đầu tư Hope Margaret Hancock do ông Lang Hancock trước khi qua đời đã để lại. Theo đó, Hancock lập di chúc thành lập một quỹ tín thác gia đình để bảo đảm tương lai cho 4 đứa cháu ngoại. Bà Gina được chỉ định làm người điều hành duy nhất của quỹ cho đến ngày đứa con út Ginia tròn 25 tuổi. Đúng vào kỳ hạn này thì 4 người cháu ngoại đương nhiên được quyền chia đều quỹ tín thác và như vậy, mỗi người đều tức khắc trở thành tỉ phú.

Tuy nhiên, ngay sau sinh nhật của cô con gái út vào tháng 9/2011, Gina tuyên bố rằng 3 người con lớn của bà là John, Bianca và Hope "rõ ràng chưa đủ khả năng" để điều hành quỹ tín thác gia đình. Vì thế, 3 người con này quyết định đệ đơn khiếu kiện và yêu cầu tước quyền là người ủy thác trông nom tài sản gia đình của Gina.

Con trai trưởng John cho rằng tòa án là cần thiết để chấm dứt vai trò người điều hành "duy nhất" quỹ tín thác của Gina, đưa tài sản thừa kế về lại tay anh.

Các con của Gina cho rằng, họ đã chờ đợi đủ lâu để hưởng thừa kế, trong khi Gina với chức danh giám đốc điều hành lại không cho họ một vai trò đúng nghĩa trong công việc kinh doanh của gia đình. John (37 tuổi), con đầu lòng và là con trai duy nhất từng phát biểu: "Phát triển công ty của gia đình là tất cả những gì tôi muốn. Quan điểm của mẹ điều khiển mọi thứ là không thể. Mẹ không từ bỏ quyền kiểm soát nào và có cái nhìn hạn hẹp trong cả kinh doanh lẫn quan hệ".

Theo các con, Gina đã tự ý kéo dài thời hạn ủy thác đến năm 2068 đồng thời sử dụng nhiều thủ đoạn gây sức ép về tài chính, luật pháp, thậm chí cả tình cảm nhằm chiếm đoạt quyền sở hữu khối tài sản mà ông ngoại để lại cho riêng họ. "Bà ấy dọa sẽ để cho quỹ đầu tư phá sản nếu các con không để bà tiếp tục làm người điều hành quỹ", một trong số các con của Gina tuyên bố với báo chí. Có thể hiểu được độ quyết liệt của cuộc chiến này vì số tiền liên quan hết sức "khổng lồ". Hiện nay, Quỹ Hope Margaret Hancock nắm giữ 23,6% cổ phần tại Hancock Prospecting với khối lượng tài sản trị giá 2,4 tỉ USD.

Còn bà mẹ Gina thì phản pháo rằng, hiện nay các con bà "hoàn toàn không phù hợp" với công việc quản lý một quỹ đầu tư. Gina từng chuẩn bị đầy đủ giấy tờ để sang lại cổ phần tại công ty cho các con song đã rút lại quyết định này sau khi nhận ra  họ "không có kỹ năng, kiến thức, kinh nghiệm, phán đoán hay tinh thần trách nhiệm". Bà cho rằng với vai trò người ủy thác, bà đã cho con cái một cuộc sống đầy đủ, thậm chí xa hoa và không bao giờ phải băn khoăn về chuyện tiền bạc. Gina nói: Phá sản có thể là điều tốt cho con cái bà, bởi vì nhờ đó họ mới chịu làm việc và nhìn lại lối sống vương giả.

Ba người con lớn không chịu nghe lời khuyên của bạn bè trong gia đình để bung ra làm ăn, mà chỉ muốn ngồi đó để hưởng nhà cao cửa rộng và mọi thứ tiện nghi giàu sang khác. Bà đe dọa rằng, nếu con cái bà lấy tiền trong quỹ tín thác thì họ sẽ phải đóng hàng trăm triệu thuế lợi nhuận và như vậy, quỹ có thể bị khánh kiệt. Các điện thư trao đổi qua lại giữa Gina và 3 người con cho thấy không hề có chút tôn trọng nào giữa 4 mẹ con.

Mẹ nào, con nấy: Quyết ăn thua tới cùng

Dư luận nghĩ Gina sẽ trao quyền điều hành công việc gia đình cho con trai trưởng John. Nhưng thực tế anh này phải "bước qua xác mẹ" may ra mới có thể nhậm chức tổng giám đốc. Gina từng trách mắng con không tiếc lời: "Hãy ngưng ngay cái trò ngu dại! Anh luôn cho rằng anh muốn nắm vai trò lãnh đạo, nhưng tiếc thay, trong quá khứ anh đã từng phạm những quyết định sai lầm". Thật ra, bà chưa bao giờ giao cho con trai mình một trách nhiệm lớn lao nào cả mà chỉ sai anh làm bán thời gian cho tới khi nghỉ việc.

Kể từ đó John chỉ sống nhờ lãi từ quỹ tín thác và những vay mượn từ tập đoàn của gia đình với những điều kiện rất nặng nề. Chẳng hạn, theo một hợp đồng ký năm 2005, John phải cay đắng nhận 400.000 đôla Úc, được ở trong các ngôi nhà sang trọng tại Sydney và Perth nhưng không được hé môi cho giới truyền thông biết chuyện gia đình. Giả sử nếu được chia phần từ quỹ tín thác gia đình thì John đã có thể bỏ túi cả tỉ bạc, nhưng cuối cùng anh lại trắng tay. Đây chính là lý do khiến John lôi kéo hai người con gái lớn của Gina vào cuộc chơi pháp lý với chính mẹ đẻ.

Trong khi đó, Gina luôn bảo vệ quyền làm chủ của mình bằng những lý lẽ "rất tỷ phú". Bà cho rằng sự nghiệp hiện nay là do tay bà làm nên; bà là người đã cứu vãn cho đế chế của cha khỏi sụp đổ. Hầu hết tài sản để lại đều được dùng để trả nợ hay thanh toán phí tổn kiện tụng. Tiền mặt thì không bao nhiêu, các ngân phiếu lại đầy trong các ngăn kéo. Trong thập niên đầu sau khi cha qua đời, thuế tài nguyên chỉ vừa đủ để trả nợ.

Quỹ tín thác di chúc của ông ngoại đã khiến ba người con John, Bianca và Hope (trái) kiện bà mẹ Gina cùng em gái út Ginia (phải) ra tòa, khiến tình cảm gia đình hoàn toàn sứt mẻ.

Thật ra, những lời huênh hoang trên đây của Gina hoàn toàn trái sự thật. Bởi lẽ một mặt bà vẫn nhận rằng, Hancock là cha đẻ của kỹ nghệ khai thác quặng sắt của Australia, mặt khác, lại tuyên bố ông gần như đưa sự nghiệp gia đình đến chỗ phá sản. Ngoài ra, các tài liệu được viện dẫn tại tòa án cho thấy chưa có người nào trong 3 người con lớn của bà được giao những công việc lâu dài, mà chỉ giữ những vai trò ngắn hạn.

Gina Rinehart tìm mọi cách thuyết phục con cái bỏ vụ kiện bởi vì theo bà: họ không có "phương tiện" để đeo đuổi lâu dài. Ngoài ra, vấn đề lại rắc rối thêm khi cổ phần của quỹ tín thác không thể được sử dụng thế chấp cho bất cứ vay mượn nào từ ngân hàng hay đem bán cho người ngoài gia đình. Gina muốn nhờ người đứng ra làm trung gian để giải quyết chuyện "tranh chấp gia đình" thay vì đưa nhau ra tòa nhằm tránh những phí tổn không cần thiết. Bà cũng hy vọng thuế lợi nhuận kếch xù do việc xé lẻ quỹ tín thác và nguy cơ khánh kiệt của quỹ sẽ thuyết phục 3 người con nghĩ lại.

Dư luận còn nhấn mạnh những nguy cơ về an ninh mà các con của Gina phải đương đầu một khi các tài liệu được tòa cho công bố. Tuy nhiên, John nói rằng tòa án là cần thiết để chấm dứt vai trò người điều hành "duy nhất" của quỹ tín thác. Còn Hope thì thẳng thừng: "Chúng tôi buộc lòng phải đưa nội vụ ra trước tòa bởi vì không còn lựa chọn nào khác".

Trong số 4 người con, chỉ duy nhất cô con gái út Ginia là đứng về phía Gina, và trở thành bị đơn với mẹ. Theo cô, các anh chị đã bị mờ mắt bởi lòng tham khi đưa chuyện ra đình ra tòa nhằm chiếm quyền kiểm soát quỹ tín thác. "Lòng tham là thủ phạm gây ra tình cảnh mẹ con kiện nhau như hiện nay và tôi chắc chắn rằng đến một ngày nào đó, các anh chị tôi sẽ phải hối hận vì đã đặt đồng tiền lên trên gia đình", Ginia chia sẻ. Dễ hiểu tại sao cô út lại bênh mẹ mình như vậy vì vào tháng 12/2011, bà Gina đã giao cho cô nhiều vị trí quan trọng, vừa làm giám đốc hai công ty con, vừa thay thế vị trí của cô chị Bianca trong ban điều hành quỹ đầu tư HMHT.

Thực tế thì Gina cũng không chịu đầu hàng khi đã dùng tòa án để ngăn chặn các con "vạch áo cho người xem lưng". Luật sư của bà đã xin lệnh cấm thông cáo vụ kiện tới báo chí bởi có thể gây ảnh hưởng đến các thương vụ kinh doanh và được tòa chấp nhận. Nhưng đến tháng 3/2012, Ginia với ba anh chị đã công khai đấu khẩu trên mặt báo khiến chuyện gia đình lọt ra ngoài.

Trong một e-mail từng gửi cho các con, rồi được phát tán ngày 9/3/2012, Gina cảnh báo: "Các con thừa hiểu mẹ làm mọi thứ hợp lý nhất để tránh khỏi sự soi mói của truyền thông. Tất cả nhằm đem đến sự an toàn và hạnh phúc cho gia đình. Bất cứ hành động không cần thiết và vô trách nhiệm nào tiếp tục làm cho truyền thông chú ý sẽ tăng thêm nguy cơ đối với sự an toàn của chính các con và gia đình này". Chẳng còn nghi ngờ gì nữa, cuộc chiến giữa mẹ con nhà Hancock sẽ còn tiếp diễn với nhiều cao trào khó dự đoán, suy cho cùng vì hai chữ "lòng tham". Gia đình giàu có này sở hữu mọi thứ, nhưng lại vô tình bỏ quên điều quan trọng nhất, ấy là tình mẫu tử…